Добротолюбие

Страница 217 из 247

lа. Да не њжесточи1шисz на нев0льнэ тS рукодёйствовавшаго, но на и3сточи1вшуюсz гнyсность воззрёвъ, њкaй ќбw самаго2 себE: ўблажи1 же вин0внаго тебЁ сеS бhвшаго п0льзы смотрёніемъ б9іимъ.

lв. Да ничесогw2 рaди лю1тагw tчaешисz недyга твоегw2, но дёйственнэйшими трудолю1біz лэчбaми далeче бyди сегw2, њ душeвнэмъ здрaвіи прилэжaй.

lг. Да не смути1шисz t благоврeменнw тS ўzзвлsющагw. Но приступи2 къ семY, и3 покaжетъ ти2, є3ли1кw ти1хw жгyщее чyвство твоE є4сть добро2, и3 ћсти и4маши твоE приснёдіе, слaдко t здрaвіz, по є4же и3стреби1тисz, є4же t г0рести tмeтному.

lд. Е#ли1кw њщущaеши болBзни, толи1кw пріeмли показyющаго ти2 сі‰ њбличeніи. Њчищeніz бо совершeнна, вин0венъ ти2 бывaетъ, без8 негHже въ чи1стэ мёстэ моли1твеннэмъ не м0жетъ бhти ќмъ.

lє. ВнегдA њбличaему бhти, и3ли2 молчaти подобaетъ, и3ли2 кр0тцэ tвётствовати повёдающему. Не за є4же состaвити сво‰ њбличaемому, но за є4же возстaвити нeгли преткнyвшасz въ невёдэніи њбличaющагw.

lѕ. Њпечaлившему прaведнw, и4же прeжде, нeже при1звану бhти t негw2, кazйсz, ничи1мже t прили1чествующихъ tтщети1сz. Ґ и4же по ўтэшeніи, t гобзовaніz п0лъ пріwбрэтaетъ: nбaче прeжде повeрженное, и4же никогдaже печaли рaди tлучeнъ t с0нмища њбрэтazйсz. Прилагaетъ же и3 мздY себЁ, и4же согрэшeніе полагazй верхY себE во всeмъ.

lз. Ни высокомyдрый познавaетъ, kкwвA сyть сво‰ є3гw2 ўмалє1ніz, ни сво‰ смиренномyдрый дHбраz. Покрывaетъ бо того2 ќбw безyміе ѕл0е, сег0 же благоуг0дное смирeніе.

(с. 1099)

lи. Съ равночeстными г0рдый въ д0брыхъ сравни1тисz не х0щетъ, въ сопроти1вныхъ же, и3 преимyщымъ сн0сно своE си2 прилагaz вмэнsетъ ўмалeніе.

lf. Ўк0ръ u5бо крёпку, разслaбленну же похвалA дyшу содёловаетъ, и3 к0снэйшу къ дHбрымъ.

м7. Состaвъ u5бо богaтства є4сть злaто, добродётели же смирeніе. Ћкоже ќбw злaта лишazйсz ўб0гъ є4сть, ѓще внBшнимъ и3 свэтлёйшій є4сть: тaкw без8 смирeніz добродётеленъ не бyдетъ подвизaющійсz.

м7а. Ћкоже купeцъ без8 злaта нёсть купeцъ, ѓще и3 ѕэлw2 къ кyпли є4сть прили1ченъ: тaкw ни без8 смиренномyдріz во њдержaніи слaдкихъ, добродётели њбрsщетсz њбучazйсz, ѓще и3 ѕэлw2 на мyдрость свою2 ўповaетъ.

м7в. И$же њ смиренномyдріи скорбsй, ни1жшій своегw2 возношeніz бывaетъ: вhшшій же, и4же без8 џнагw, нижE равнsтисz съ малёйшими в0лею тeрпитъ, и3 сегw2 рaди њ первовозлегaніихъ печaль показyетъ.

м7г. Добро2 подви1жнику мyдрствовати ќбw мє1нша пaче дёланіz своегw2, содэвaти же л{чша пaче боsзни своеS. Тaкw бо человёкwмъ ќбw чeстенъ, и3 бGу дёлатель њбрэтaетсz непостhденъ.

м7д. И#ли2 направлsтисz подобaетъ ко всBмъ зaповэдемъ б9іимъ, и3ли2 є3ди1но ўсв0ити смиренномyдріе. Боsщемусz не стрaнну въ невёстницэ возлежaщихъ kви1тисz.

м7є. Соедини2 простотЁ воздержaніе, и3 спрzжи2 со смиренномyдріемъ и4стину, и3 kви1шисz прaвдэ сопи1ршественникъ: на є3sже трапeзэ и4на всsка лю1битъ собирaтисz добродётель.

м7ѕ. СлэпA є4сть без8 смиренномyдріz и4стина: сегw2 рaди и3 прекосл0віе ўпотреблsетъ руководи1телz, и3 ўтверди1тисz т0й ќбw на нёчесомъ трудsщейсz. Не њбрэтaющей же т0чію на твердhни ѕлопомнёніz.

м7з. Нрaвъ блaгъ красотY свидётельствуетъ добродётели: ўдeсъ благосостоsніе, ми1рну дyшу.

(с. 1100)

м7и. Пeрвое ќбw є4сть добро2, є4же ни въ є3ди1ной чaсти согрэшaти: втор0е же, є4же стыдёніемъ не покрывaти согрэшeніz своегw2. НижE ќбw возвышaтисz џнэмъ: пaче же смирsтисz. Ко њглаг0луему самаго2 себE соwглаг0ловати, и3 пріимaти съ рaдостію запрещeніе. Семy же не бывaющу, не крёпко є4сть всE бGови приноси1мое.

м7f. Къ в0льному ѕлострадaнію подобaетъ, и3 нев0льное пріимaти, є4же t діaвwлъ глаг0лю, тщeтъ же и3 нeмощей. Сі‰ бо не пріeмлzй, но негодyzй, под0бенъ є4сть, и4же не съ с0лію, съ мeдомъ же т0чію хотsщему ћсти хлёбъ св0й. И$же не всегдA ќбw слaсть и4мать своспи1танну, сhтость же при1снw сосёда и4мать.

н7. Владhка сhй, въ рaбій w4бразъ, њдэsйсz ви1дитсz, и4же раздрaнную њмывaz бли1жнzгw словесы2 б9eственными ри1зу, и3ли2 сшивaz подаsніи: да смотрsетъ же сіE творsй, да не когдA, за є4же не ћкw рaбъ сіE соверши1тъ, спогуби1тъ и3 мздY, и3 присyщее томY влaсти дост0инство рaди тщеслaвіz.

н7а. Ћкоже вёра ўповaемыхъ и3звэщeніе є4сть: тaкw души2 ќбw мyдрость, добродётели же смирeніе. И# чyдо, кaкw самосовершє1ннаz, без8 слyчаєвъ несовершє1нна бhша.

н7в. ГDь сохрани1тъ вхождeніе твоE, глаг0летъ, и3 и3схождeніе твоE, брaшенъ ћвэ ћкw и3 глагHлъ воздержaніемъ. Воздeржнэ бо и3мhй t брaшенъ и3 глагHлъ, њ вхождeніи же и3 и3схождeніи, п0хоти ќбw ћже t џчію ўбэгaетъ: ћрость же ћже t г0рдости ўкрощевaетъ. Њ ни1хже и3 подобaетъ прeжде всёхъ твори1ти прилэжaніе подвизaющемусz, и3 всsкимъ w4бразомъ тщaтисz подобaетъ. Си1ми бо дэsніе ќбw здрaвствуетъ, видёніе же ўтверждaетсz.

н7г. Нёцыи њ вхождeніи ќбw брaшенъ мн0го творsтъ прилэжaніе: њ и3схождeніи же глагHлъ, неради1вw зал0гъ и4мутъ. Таковjи не вёдаютъ tрэвaти ћрость t сeрдца, и3 п0хоть t (с. 1101) пл0ти, по є3кклесіaсту: и4миже чи1стое сeрдце созидaтисz њбhче t њбнови1телz д¦а.

н7д. Брaшенъ ќбw не и3зли1шнее, њ мeншемъ пи1щи кaчествэ: глагHлъ же непови1нное њ лyчшемъ молчaніz кaчествэ њбрsщетсz.

н7є. Разжзи2 ўтрHбы тво‰ неzдeніемъ брaшенъ, и3 и3стzжи2 сeрдце твоE воздержaніемъ глагHлъ, и3 и3мёти бyдеши на послужeніе д0брыхъ, желaтельное же и3 ћростное.

н7ѕ. Слaсть ќбw подчрeвныхъ низпадaетъ въ п0стничествующихъ, тёлу состарёвшусz: є3щe же пребывaетъ гортaни, въ недости1гшемъ сію2 прaведнw ўмyчити. Потщaтисz ќбw подобaетъ t вин0вныz вини1магw поношeніе и3стeрти: ћкw да не стрaненъ тaмw ±же въ воздержaніи добродётели њбрётсz, студ0мъ њдёешисz.

н7з. Нyжно є4сть вёдэти п0стнику, когдA и3 кjими брaшны подобaетъ тёло ћкw врагA питaти: когдa же ћкw дрyга ўтэшaти, и3 когдA ўтэшaти, ћкw нeмощно. Да не ўтаsтсz вр†жіz ќбw дрyгу, др{жнzz же врагY. И# ±же сегw2 пaки немощн0му прилагaz, и3 nбои1хъ ћкw соблазни1въ, во врeмz и3скушeніz њбрsщетъ рaтующихъ є3го2.

н7и. Е#гдA пaче наслаждeніz, пи1щу питazйсz предпочтeннэйшу сотвори1тъ, тогдA благодaть слeзъ пришeдши къ немY, ўтэшaти начинaетъ. И# и4ныz вс‰кіz слaдwсти забывaти, ћкw ўжE без8 сравнeніz слaдостію си1хъ поглощeннэй бhвшей.

н7f. Разширsемому ќбw человёку спрsташасz слeзы: и3сточи1шасz же сі‰ тёсный пyть возлюби1вшему.

…. Нёсть без8 печaли ни грёшникъ, ни прaведникъ. Но т0й ќбw, ћкw не tню1дъ њстaви ѕл0е: сeй же ћкw не u5 совершeнства коснyсz.

…а. Я%же t нaсъ, по си1лэ добродётєли, моли1тва же и3 молчaніе: ґ ±же не въ нaсъ, но ћкw мн0гажды тэлeснагw сложeніz, (с. 1102) п0стъ и3 бдёніе сyть. Е$же ќбw подви1жнику ўд0бнэйшее є4сть, сіE проходи1ти подобaетъ.

…в. Д0мъ ќбw души2 є4сть, терпёніе: њбдержи1тсz бо въ нeмъ. И#мёніе же, смирeніе: питaетсz бо тёмъ.

…г. Во трудёхъ не терпS, похвалaми почтeнъ не бyдеши: прeжде же слaсти болёзнь ўсмотревaz, и3збэжи1ши сеS печaльнагw.

…д. Да не свsжешисz мaлымъ, и3 не пораб0таеши б0льшему: не бо2 њбhче ѕло2 б0льшее, прeжде мaлагw содёловатисz.

…є. Взирaz къ б0льшымъ, стрaшенъ бyдеши мє1ншымъ: ўдобопрезрёнъ же си1ми kви1шисz, ко џнэмъ tрeксz.

…ѕ. Не возм0жеши на бHльшаz дости1гнути добродBтели, не постизaz верхA сyщымъ по си1лэ.

…з. Въ ни1хже њбладaетъ ми1лость и3 и4стина, во џнэхъ и3 всE чт0либо є4сть бGоуг0дно: тA ќбw никог0же сyдитъ без8 ми1лости, сіs же человэколю1бствуетъ ни њ є3ди1номъ без8 и4стины.

…и. Съ простот0ю раствори1въ воздержaніе, во њбдержaніи бyдеши тaмошнzгw блажeнства.

…f. Не ќзриши tню1дъ рaтующыz тS стр†сти, ѓще не пeрвэе зeмлю, t неsже питaхусz, њстaвиши неwрaнну.

o7. Џви ќбw тэлесE сквeрну т0чію њчи1стити тщaтсz: џви же, и3 души2. Џви бо ќбw проти1ву є3ди1нагw по дёйству грэхA мyжество пріsша, џви же проти1ву стрaсти: проти1ву же п0хоти, ѕэлw2 мaлэйшіи.

o7а. Вещество2 лукaво є4сть, тёла встрaстіе: души1 же сладострaстіе: пристрaстіе же ўмA. Порицaетсz же џнагw ќбw њсzзaніе: сегH же прHчаz ч{вства: конeчнагw же сопроти1вно завэщaніе.

o7в. Сладострaстный ќбw, бли1зъ є4сть стрaстнагw: пристрaстный же сладострaстнагw: далeче же t nбою2 безстрaстный.

o7г. Встрaстенъ є4сть, и4же согрэшaтельное словeство наси1льствующо и3мhй, ѓще є3щE и3 не согрэшaетъ внЁ. Сладострaстенъ же, и4же дёйство грэхA и3мhй немощнёйше словeства, ѓще и3 стрaждетъ внyтрь. Пристрaстенъ же и4же въ своб0дэ (с. 1103) пaче, нeжели въ раб0тэ срeднихъ пребывazй. Безстрaстенъ же ќбw є4сть, и4же всёхъ си1хъ рaзнствіz не вёдый.

o7д. Погибaетъ t души2 встрaстіе ќбw пост0мъ и3 моли1твою: сладострaстіе же бдёніемъ и3 молчaніемъ: пристрaстіе же безм0лвіемъ и3 внимaніемъ: безстрaстіе же составлsетсz t пaмzти б9іz.

o7є. T ўстeнъ безстрaстіz, ћкоже с0тове мeдвенніи словесA вёчнагw животA и3скaпаютъ. Кто2 ќбw спод0билсz бы ўстнaмъ џнагw прикоснyтисz, и3 посредЁ сосц{ џнагw водвори1тисz, и3 вони2 слaдкіz причасти1тисz ри1зъ џнагw, си1рэчь зак0ны ўслади1тисz добродётелей, сyщихъ пaче всёхъ, глаг0летъ, ґрwм†тъ чувстви1тельнагw разсуждeніz.

Претензии к содержанию