Добротолюбие

Страница 45 из 247

(с. 234)

ТогHжде препод0бнагw nтцA нaшегw григ0ріа сmнаи1та, њ безм0лвіи.

Њ є4же кaкw подобaетъ безм0лвствующему сэдёти, и3 твори1ти моли1тву.

№. NвогдA u5бо на стyльцэ, за притрyдность сэдёти подобaетъ: nвогдa же и3 на постeли мaлw, до врeмене за tрaду. Въ терпёніи же сэдёніе твоE бhти д0лжно, рeкшагw рaди: Въ моли1твэ терпёти дост0итъ, и3 не ск0рw воставaти, малодyшествуz притрyдныz рaди болёзни, и3 ќмнагw взывaніz, и3 чaстагw ўмA водружeніz. Сe бо вэщaетъ прор0къ, болBзни њб8sша мS ѓки раждaющіz. Но пони1къ д0лу, и3 ќмъ въ сeрдце собирaz, и3 ѓще ќбw tвeрзесz ти2 сeрдце твоE, призывaй въ п0мощь гDа ї}са: болs же рaмены, и3 глав0ю мн0гажды болёзнуz, терпи2 т† притрyднэ и3 рачи1тельнэ, взыскyz въ сeрдцэ гDа: нyдzщихбосz є4сть цaрствіе небeсное, и3 нyждницы восхищaютъ є5. Словесы6 си1ми тщaніе и3 п0двиги такwвы2 вои1стинну kвлє1нны твори1тъ гDь: терпёніе бо и3 пождaніе во всsцэмъ дёлэ, роди1тель є4сть болёзней и3 тэлeсныхъ и3 душeвныхъ.

Њ є4же кaкw подобaетъ глаг0лати моли1тву.

в7. Си1це nтцы2 рек0ша: џвъ ќбw глаг0летъ, гDи ї}се хrтE сн7е б9ій, поми1луй мS! всE. Џвъ же, п0лъ: ї}се сн7е б9ій, поми1луй мS! є4же ўд0бнэйше є4сть за нeмощь є3щE ўмA и3 младeнчество: нижe бо м0жетъ кто2 њ себЁ тaйнw без8 д¦а є3ди1нъ рещи2 гDа ї}са, т0чію д¦омъ с™hмъ, чи1стэ и3 совершeннэ: но ћкw младeнецъ нэмотyz, є3щE соверши1ти сію2 член0внэ не могjй. Не д0лженъ же є4сть чaстw премэнsти призыв†ніz и3мeнъ лёности рaди, но к0сненнw ўдержaніz рaди. Пaки: џвіи ќбw ўсты2, џви же ўм0мъ ќчатъ глаг0лати тY, ѓзъ же nбо‰ глаг0лю. NвогдA u5бо и3знемогaетъ ќмъ глаг0лати ўнывaz, nвогдa же ўстA: и3 сегw2 рaди nбои1ми подобaетъ моли1тисz, и3 ўсты2 и3 ўм0мъ, nбaче безм0лвнэ и3 несмущeннэ вопи1ти подобaетъ, ћкw да не глaсъ, смущaz чyвство и3 внимaніе ўмA, воспzщaетсz, д0ндеже ќмъ њбhкнувъ въ дёлэ пред8успёетъ, и3 си1лу t д¦а пріи1метъ, во є4же крёпцэ и3 всsкw моли1тисz. Тогдa бо не трeбуетъ глаг0лати ўсты2, нижE м0жетъ, дов0ленъ сhй т0чію ўм0мъ совершeннw твори1ти дёланіе.

Њ є4же кaкw подобaетъ держaти ќмъ.

G. Вёждь, ћкw никт0же м0жетъ соб0ю ўдержaти ќмъ, ѓще не t дyха ўдержaнъ бyдетъ: неудержи1мь бо є4сть, не по є3стествY, ћкw при1снw дви1жимь, но t нерадёніz скитaніе ўсв0йствовавъ себЁ, t начaла въ сeмъ њбhкнувъ. Преступлeніемъ бо зaповэдей t бGа возроди1вшагw нaсъ tлучи1хомсz, є4же въ чyвствэ ќмное є3гw2 чyвство же и3 соединeніе погуби1вше. Tтyду бо поползнyвсz ќмъ, и3 бGа tлучи1всz, повсю1ду в0дитсz ћкw плённикъ. И# невозм0жно є3мY и4накw стоsти, ѓще не бGу повинeтсz и3 ўдержaнъ бyдетъ (с. 236) t негw2, и3 томY соединsтисz съ весeліемъ, и3 моли1тисz є3мY чaстэ и3 терпэли1внэ, и3 и3сповёдоватисz томY ќмнэ на всsкъ дeнь, є3ли6ка согрэшaемъ, и4же и3 прощaетъ вс‰ ѓбіе во смирeніи и3 сокрушeніи просsщымъ, и3 при1снw и4мz є3гw2 с™0е призывaющымъ. И#сповёдайтесz бо, глаг0летъ дв7дъ, гDви, и3 призывaйте и4мz с™0е є3гw2. И# воздохновeніе же t дыхaніz, внегдA смежи1ти ўстA, ўдержи1тъ ќмъ, но t чaсти и3 пaки расточaетсz. Е#гдa же ќбw пріи1детъ дёйство моли1твы, тогдA вои1стинну то2 держи1тъ є3го2 ў себE, и3 весели1тъ, и3 t плэнeніz возбранsетъ. Nбaче бывaетъ, є3гдA ўмY молsщусz и3 въ сeрдцэ пребывaющу, и3 мhсль пари1тъ, и3ны6мъ поучaющисz. Сіs же ниеди1ному покарsетсz, рaзвэ т0чію совершє1ннымъ въ д©э с™э, во є4же не пари1ти доспёвшымъ њ хrтЁ ї}сэ.

Њ є4же кaкw подобaетъ tгонsти п0мыслы.

д7. Никто2 новоначaленъ когдA tгонsетъ п0мыслъ, ѓще не бGъ tженeтъ того2, си1льныхъ бо є4сть, брaнь сотвори1ти и3 прогонsти |: но и3 сjи не t себE tгонsютъ и5хъ, но съ бGомъ подви1жутсz на брaнь проти1ву и5хъ, ћкw њболчeни сyще во всеoрyжіе є3гw2. Тh же приходsщымъ п0мыслwмъ призывaй, вмёстw nрyжіz, гDа ї}са чaстэ и3 терпэли1внэ, и3 tбёгнутъ: не терпsще бо теплоты2 сердeчныz t моли1твы восходsщіz, ћкw t nгнS пали1ми tбэгaючъ. Ї}совымъ, глаг0летъ лёствичникъ, и4менемъ бjй супостaты: и4бо бGъ нaшъ џгнь є4сть, поzдazй ѕл0бу: ск0рый въ п0мощь гDь, сотвори1тъ ѓбіе tмщeніе вседyшнэ вопію1щихъ къ немY дeнь и3 н0щь. Не и3мhй же дёйства мlтвы, и3нhмъ w4бразомъ побэждaетъ тёхъ, мwmсeю подражaz: востaвшу бо, и3 на нeбо простeршу рyцэ и3 џчи, tгонsетъ и5хъ бGъ. Тaже пaки сёдъ, начинaетъ таковhй моли1тву терпэли1внэ, и3 т0йже w4бразъ ўпотреблsетъ, и4же не u5 стzжaвый си1лу моли1твы, но (с. 237) и4же и3мёzй дёйство моли1твы на тэлє1сныz стр†сти: ўнhніе, глаг0лю, и3 блyдъ, жестHкіz и3 тsжшыz стр†сти, мн0жицею востаS, простирaетъ рyцэ въ п0мощь на нS. Nбaче мaлw, прeлести рaди сіE твори1тъ, и3 пaки сэди1тъ, да не кaкw возмечтaетъ ќмъ є3гw2 врaгъ свhше, воwбражeніе си1рэчь и4стины показaвъ. Е$же бо и3мёти ќмъ горЁ, и3 д0лу, и3 въ сeрдцэ, и3 повсю1ду непогрёшенъ и3 безврeденъ соблюсти2, є3ди1нэхъ св0йственно є4сть чи1стыхъ и3 совершeнныхъ.

Њ є4же кaкw подобaетъ пёти.

є7. Џвіи u5бо мaлw глаг0лютъ, џвіи же мн0гw, друзjи же никaкw. Тh же ни мн0гащи п0й, смущeніе бо є4сть, нижE tню1дъ њставлsй, послёдующагw рaди разслаблeніz и3 нерадёніz, но и5же мaлw пою1щымъ подражaй: Всsка бо мёра и3зsщна, по речeнію премyдрыхъ. Е$же бо мнHга пёти дёлательныхъ є4сть, рaзума рaди и3 трудA, ґ не безм0лвныхъ: довлёюще и5мъ въ бз7э є3ди1номъ въ сeрдцэ моли1тисz, ўклонsющесz t помышлeній. Безм0лвіе бо є4сть tложeніе помышлeній чyвственныхъ же и3 ќмныхъ, по лёствичнику. Си1лу бо свою2 всю2 и3стощи1въ ќмъ, въ пёніи и3знем0жетъ, во є4же не крёпцэ и3 терпэли1внэ моли1тисz. Н0щію u5бо, глаг0летъ лёствичникъ, мн0гое врeмz моли1твэ давaй, мaло же пёнію: си1це и3 ты2 д0лженъ є3си2 твори1ти. Е#гдA зри1ши въ сидёніи твоeмъ дёйствующу моли1тву, и3 не престаю1щу двизaтисz въ твоeмъ сeрдцэ, да не когдA њстaвиши ю5, и3 востaнеши пёти до врeмене, ѓще не по смотрeнію њстaвитъ тS. БGа бо њстaвивъ внyтрь, и3звнЁ томY прибесёдуеши, t выс0кихъ къ д0лу повeржєннымъ прекланszсz, но и3 молвY є4й содёловаеши, и3 тишинY ўмA смущaеши: безм0лвіе бо по и4мени своeмъ и3 дэsніе и4мать, є4же въ ми1рэ и3 тишинЁ и3мёти то2: БGъ бо ми1ръ є4сть, превhшше молвы2 и3 в0плей. И# пёсни бо нaшей ѓгGльской бhти дост0итъ по жи1тельству, ґ не плотск0й. Е$же бо глaснымъ в0племъ пёти, ќмнагw в0плz (с.

239) є4сть знaменіе, и3 рaди лёности и3 невёжества нaшегw дано2 бhсть, за є4же привозводи1тисz ко и4стиннымъ. Невёдующымъ бо моли1твы, ћже є4сть добродётелей и3ст0чникъ по лёствичнику, напаsющій сады2, душє1вныz си6лы, подобaетъ мн0гw пёти, и3 без8 мёры, и3 при1снw въ разли1чіи мн0гихъ бhти, и3 никогдaже преставaти, д0ндеже t мн0гагw приболёзненнагw дэsніz во видёніе пред8успёютъ, моли1тву ќмную њбрётше, дёйствующу внyтрь и4хъ. И$но бо є4сть дэsніе безм0лвіz, и3 и4но џбщагw житіS: к0йждо же, въ нeже при1званъ бЁ, пребывazй спасeтсz. Тёмже бою1сz писaти рaди немощнhхъ, зрs тz посредЁ си1хъ њбращaющасz. Всsкъ бо, и4же t слhшаніz и3ли2 ўчeніz въ моли1твэ страждaй, погибaетъ, ћкw нестzжaвый наставлsющагw. Вкуси1вый же благодaти, д0лженъ є4сть въ мёру пёти, ћкоже nтцы2 рек0ша, мн0жае же въ моли1твэ труждaтисz. Разлэни1выйсz же д0лженъ є4сть пёти, и3ли2 прочитaти дёzтєльнаz nтeчєскаz пис†ніz. Не трeбуетъ во корaбль вeсєлъ, вётру вBтрила протsжущу, блaго є3мY вёzніе, дyху подаю1щу къ преплaванію слaнагw м0рz страстeй: стоsщъ же вє1слы, и3ли2 ладіeю влечeтсz.

Ѓще же нёцыи любопри1тельнэ предлагaютъ nтє1цъ с™hхъ, и3ли2 здЁ нёкіихъ, ћкw всен0щное творsху стоsніе, и3 непрестaнно pалмопёніе: tвэщaемъ си6мъ t писaній, ћкw не всёхъ вс‰ совершє1нна скyдости рaди тщaніz, и3 и3знеможeніz си1лы: но м†лаz ќбw, не всsкw м†ла длz вели1кихъ: вели6каz же въ мaлыхъ, не всsкw совершє1нна: совершє1ннымъ бо вс‰ ўд0бь дёйствуєма сyть. Занeже не вси2 сyть при1снw, нhнэ и3ли2 дрeвле дёлатели, нижE вси2 тёмъ же путeмъ шeствоваша, и3ли2 до концA въ т0мъ пребhша. Мн0зи бо t дёланіz пріид0ша въ видёніе, и3 престaша t всёхъ, суббHтствовавше по дух0вному зак0ну, и3 њ бз7э є3ди1номъ веселsхусz, насыщeни б9eственныz пи1щи, и3 не попущaеми пёти, и3ли2 во и3н0мъ чес0мъ поучaтисz, t благодaти сyще во ќжасэ до врeмене, дости1гше желaній концA t чaсти ћкw во њбручeніи. И#нjи же, дaже до кончи1ны въ дёланіи ќспше спас0шасz, воздаsніz въ бyдущемъ њжидaюще. Нёцыи же, при смeрти и3звэщeніе пріeмше, и3ли2 по смeрти возблагоухaвше въ показaніе своегw2 спасeніz, благодaть крещeніz и3мyще ћкоже вси2, и3 рaди плэнeніz и3 невёдэніz ўмA и4хъ не пріwбщи1вшесz, тaйнw съ нeю сyще живyще. И#нjи же во nбои1хъ благоискyсствуютъ, си1рэчь въ пёніи и3 моли1твэ, и3 тaкw жи1тельствуютъ, богaту и3мyще благодaть ћкw приснодви1жиму, никогдaже t чесогw2 возбранsеми.

Претензии к содержанию