Догматическая система святого Григория Нисского. Сочинение Виктора Несмелова.

Страница 122 из 127

390

Например: Contra Eunom., op. t. II, col. 300, 329, 476, 513–516, 649, 852.

391

См. Apologiae cap. 21, 25, 26 и весь «Eκθεσισ πίστεως» Евномия.

392

У св. Григория Нисского, Contra Eunom., lib. X, col. 841 А.

393

Contra Eunom., lib. XI, col. 861.

394

Ibid. lib. X, col. 844 B.

395

Ibid. lib. VIII, col. 769 D.

396

Contra Eunom., lib. IV, col. 625 ВС. Conf. lib. VIII, col. 792 CD. Conf. Adversus Arium et Sabellium cap. 10.

397

S. Basilii M. Adversus Eunom., lib. II, op. t. I, p. 362 BC.

398

Contra Eunom, lib. I, col. 344 A.

399

Ibidem. Conf. S. Basilii M. Adversus Eunom., lib. II, op. t. I, p. 363 A.

400

Ibidem, col. 344 CD.

401

Ibid. lib. II, col. 516 CD.

402

Сравн. lib. III, col. 573 D–589 AB.

403

Adversus Ar. et Sabel, cap. 5: Κυριοσ εποίησέ με επιταττειν τον εργων αυτου, kai αρχην των οδων αυτου ενεχείρισέ μοι.

404

Contra Eunom. lib. III, col. 584 CD.

405

Ibid. lib. V, col. 684 D–685 А.

406

S. Basilii М. Adversus Eunom. lib. II, op. t. I, p. 339.

407

У св. Григория Нисского, Contra Eunom. lib. V, col. 685–689.

408

Contra Eunom. lib. VІ, col. 713 CD.

409

Adversus Ar. et Sabel., cap. 5, op. t. II, col. 1288 C. Conf. Contra Eunom. lib. VI, col. 736 C.

410

Contra Eanom. lib. IΙ, col. 476 С, 484 D, 485 D.

411

Ibid. lib. I, col. 404 D.

412

Ibid. col. 405 B.

413

Contra Eunom. lib. III, col. 596 B.

414

Apolog. cap. 16–17.

415

Contra Eunom. lib. I, col. 444 AB.

416

Ibidem: τό του πατρός ονομα, καν ωσαύτως επί τε τής ήμετέρας καί επί τής θείας λέγηται φυσεως, άλλα κατά το μέτρον τής διαφοράς των εν τοΐς ονομάσιν ύποκειμενων καί τά διά των φωνών σημαινόμενα τήν παραλλαγήν εχει.

417

Ibid. col. 445 A.

418

У св. Григория Нисского, Contra Eunom. lib. IV, col. 644 CD.

419

Ibid, col. 660 B. Conf. lib. I, col. 392 A; lib, XI, col. 873 CD.

420

Ibid lib. ІV, col. 633 B.

421

Ibid. lib. I, col. 341 CD.

422

Ibid. lib. II, col. 468 А.

423

Ibid. lib. III, col. 609 BD–612 AB.

424

Contra Eunom. lib. I, col. 341D; lib. III, col. 597 BC; lib. II, col. 492 A.

425

Ibid. lib. IV, col. 623 D.

426

Ibid. lib. II, col. 505 BD–508 AC.

427

Adversus Ar. et. Sabel., op. t. II. col. 1293 D.

428

Orat. catech. cap. 1, op. t. II, col. 16 C.

429

Ibidem.

430

Op. t. II, 13 A.

431

Ibid. AD–16 AD.

432

У св. Григория Нисск, Contra Eunom. lib. II, col. 505 A, 512 D, 513 C. Fabric. VIII, p. 255.

433

Adversus Ar. et._ Sabel, cap. 10: ίνα μή δοκώμεν τόν υιόν εϊναί ποτέ ότε αφανής ην τω πατρί κρυπτόμενος καί ίνα μή προ­φορικόν λόγον καί ενδιάθετον υπολαμβάνωμεν (τόν γάρ τοϋτον λόγον εν τίνι είναι χρή έννοια ή εν γράμματι, μαθ' εαυτόν ύπόστασιν ονκ εχοντα), διά ταυτα εΐρηκε καί ο Ιοάννης καί ο Λόγος ήν ούκ εν τώ Θεω, αλλά προς τόν Θεόν, ιδίαν ύπόστασιν επιγράφων τω Λόγω εκ πατρικής οϋσίας ύφεστωσαν.

434

У св. Григория Нисского Contra Eunom. lib. X, col. 840 B.

435

Contra Eunom. lib. II, col. 469 B.

436

Ibidem, lib. I, col. 433 A.

437

S. Basilii Adversas Eunom. lib. II, op. t. I, p. 349–350.

438

Adversus Ar. et. Sabel, op. t. II, col. 1284 B.

439

Fabricius, op. cit. XIII, 255.

440

Contra Eunom. lib. IX, coL 800 ВС

441

Ibidem, col. 813 D, 816 D

442

Ibid. lib. I, col, 464 B.

443

Adversus Arium et Sabel, cap. 2, op. t. II, col. 1284 A.

444

Ibid. col. 1284 B.

445

Ibid. cap. 4, col. 1285 BC.

446

Ор. t. II col. 416 ВС.

447

У св. Григ. Нисск. ibid. col. 805 D.

448

Greg. Naz., opera t. I, p. 565–566.

449

Contra Eunom, lib. VIII, col. 773 D–766 A.

450

Ibid. C.

451

Ibid. col. 776 BD.

452

У св. Григ. Нисск. Conlra Eunom. lib. IX, col. 809 D–812 A.

453

Ibidem, col. 814 D–816 A.

454

Ibid. col. 813 AB.

455

Contra Eunom. lib. IX col. 812 CD.

456

Adversas Arium et Sebel. cap. 5, t.2, col 1288 С.

457

Contra Eunom. lib. I, col. 397 С.

458

Ibid. col. 361 CD, 396 B.

459

Quod non sint tres Dii, op. t. II, col. 133 A.

460

Contra Eunom. lib. I, col. 304 В.

461

Ibid. lib. III, col. 592 CD. Conf. De fide ad Simplicium, t. col. 141 AB.

462

У св. Григ. H. Contra Eunom. lib. I, col. 397 C.

463

Contra Eunom., lib. III, col, 592 D–593 A.

464

Ibid. col. 596 AB.

465

Ibid, col, 492 D.

466

Op. t. II, col.1293 AB.

467

Ibid. col. 1207 D: ό Πατήρ και ό Γιός κατα του αυτου κεχωρηκότες τόπου, και άλλήλων δεκτικοί γεγονότες, καί εν ουτες, ως μικρόυ πρόσθεν εφημεν, μоνη υποστάσει καί προσηγορια θάτερος θατερου διενήνοχεν, εν άλλή­λοις δε τυγχάνουσιν οντες.

468

2) Ibid, 1300 A: ευροίζ an τούς εκατερους εν κατ' ουσιαν και ομοφροσυνην, καί τον ενα εις Πατερα και Γιον, καθαπερ προέφημεν, υποστασει και προσηγορια διαπ...μενον (вероятно, διαπεφύμενον от διαφυω — развиваюсь, разрастаюсь, разделяюсь).

469

Barnabae ер. cap. 6; Clem. Rom. ер. 1 ad Corinth, cap. 8, 13; Ιustini M. Apologia I, cap 33, 40, 63.

470

Clem. Rom. ep. I, cap. 19, 46; Ign. Ant. ad Ephes. cap. 9; Irenaei Adversus haereses, lib. V, cap. 36.

471

Ign. Ant. ad Magn. cap. 13, Iustin. M. Apologia I, cap. 13, Iren. Adv. haer., lib. IV, cap. 20.

472

Athenagorae Legatio pro christianis cap. 20: άγιον πνεύμα απόρροιαν είναι φαμέν του Θεού, άπόρρεον καί επαναφερόμενον, ως ακτινα ιλίου.... λέγοντας Θεόν Πατέρα καί ϒίόν Θεόν καί πνεύμα άγιον, δευκνιντας αυτων καί τήν εν τη ενώσει δΰναμιν, και τήν εν τη τάξει διαιρειν.

473

In Iohan. t. II, cap. 5–8. Migne, t. XIV.

474

S. Basilii Μ. ер. 9.

475

Fabricius, Bibliotheca graeca, vol. VIII, p, 334.

476

Св. Епифаний кипрский (Haeres 73, cap. 23) свидетельству­ет, что Македоний был полуарианин из партии Василия анкирского, который, в качестве вождя своей партии, представил императору Валенту такое исповедание: πιρτευω... ομολογώѵ τον ϒιόν το Πατρί κατά πάντα, κατά παντα δε ου μόνον κατά τήν βοΰλησιν, άλλα κατά τήν υπόστασιν, καί κατά τήν ΰπαρξιν, και κατά τό είναι, ως υιόν κατά τας θειας γραφάς πνεύμα εκ πνεύματος, ζωήν εκ ζωής, θώς εκφθτός, θεόν ίκ θεοϋ, άληθινόν υιόν εξ αληθινόυ, σοφίαν υΐόν εξ σοφού θεου καί πατρός καί καθάπαξ κατά πάντα τον υίόν ομοιον τω πατρί, ως υιόν πατρί. Oehler, Corpus haereseolog. t. II. p. 3, pag. 112–114.

477

Epist. ad Serapionem IIΙ, Migne t. XXVI, col. 636 Β.

478

Ad Serapion, ep. I, col 533 B, 576 G, 577 A.

479

Ibid. ep. ΙΙΙ, col. 636 A. Conf. ep. I, col 560 ΑB, 560 C.

480

Ibid. ep I, col. 589 С: ατρεπτον και αναλλοίωτου εστι το πνεΰμα τό άγιον.

481

Ibid. ep. IV, col. 644 A: αιδιον εχει την διαμονήν: Ep,·I, соl. 592 А: αφθαρτον.

482

Ibid. ep. I. col, 581 C.

483

Ibid. col 584 B.

484

Ibid. ер. I, cap. 25, 32; ер. IV, cap. 4.

485

Ibid. IV, cap. 3; ер. I, cap. 20.

486

Ibid. ер. I, cap, 2: παρα του Πατρος εκπορεύεται.

487

Ibid. cap. 21.

488

Apolog. cap. 28.

489

2) Expositio fidei, n. 3. Fabric. op. cit. VIII, 258.

490

3) Apolog. cap. 25. Fabric, p. 297–298.

491

Expositio fidei, p. 258.

492

De Spiritu Sancto, cap. 10. Epist. 159.

493

Ep. 38, n. 4; ep. 105; ep. 140.

494

De Spiritu Sancto, cap. 18.

495

Ep. 113.

496

Op. t. I, р. 595 С.

497

De oratione dominica, oratio 3, op. t. I, col. 1157 C: ελθέτω το άγιον πνεύμα σου εφ’ ήμάς και καθαρισατω ήμάς. В наших теперешних евангелиях (Мф. VI, 10 и Лук. XI, 2) такого разночтения нет.

498

Ibidem.

499

Adversus Apollinarem, op. t. II, col. 1239 D–1251 A. Ha этом основании св. Григорий считал имя Спасителя — Χρίστος — указа­нием на троичность Лиц в Божестве. «Исповедание этого име­ни, — говорит он, — содержит в себе учение о Святой Троице, потому что в этом названии соответственно выражается каждое из Лиц, в которые мы веруем (t. II, col. 1249 В): в нем познаем и Помазавшего, и Помазанного, и Того, чрез Кого помазан» (t. II, col. 545 D–547 A).

500

Advers. Apol., t. II, col. 1232 С: προ των αιώνων την δόξαν τον Πνεύματος περικείμενος, τοϋτο γαρ συμαίνει διά συμβόλων ή χρισις.

501

Contra Eunom. lib. I. col. 369–372.

502

Adversus Macedonians, op. t, II, col. 1329 B.

503

Ibid. col. 1321 A: βασιλεία δέ ζωσα καί ουσιώδης και ενυπόστατος το Πνευμα το άγιον.

504

Contra Eunom. lib. II, col. 564 D–565 A.

505

De communibus notionibus, op t. II, col. 180 С: εν γάρ καί τό αύτό πρόσωπον τoυ Πατερος, εξ ου ό Γιος γενναται καί to Πνευμα το άγιον εκπορεύεται.

506

Contra Eunom. lib. I, col. 464 ВС: ως γάρ συνάπίεται τω Πατρί Γίος, καί to εξ αυτου είναι εχων, υστερίξει κατά την υπαρξιν οντο πάλιν και του Μονογενους εχεται το Πνεύματο άγιον, επίνοια μόνη κατά τον της αίτιας λόγον προθεωρουμενου της του Πνεύματος υποστάσεως αί δε χρονικαϊ παρατάσεις επί της προαιωνίου ξωής χώραν ουκ εχουσιν. Понимание этого текста служит предметом спора между восточными и римскими богословами. Те и другие одинаково полагают, что св Григорий рассуждает здесь об исхождении Св. Духа; но в то время как первые видят в этом тексте только не совсем ясно выраженное учение об исхождении Св. Духа от Отца; вторые смотрят на него, как на неопровержимое доказательство учения об исхождении св. Духа и от Сына. Но весь этот спор покоится на маленьком недоразумении, потому что на самом деле об исхождении Св. Духа св. Григорий здесь совершенно ничего не говорит. Все недоразумение в понимании приведенного текста, кажется, происходит от непонимания слов его: επινοια μόνη κατά τον τής αιτίας, λόγον πρoθεορουμενου. Эти слова указывают не на то, что Сын Божий представляется прежде Св. Духа, как причина Его бытия, а на то, что Он созерцается прежде Св. Духа по отношению к той причине, которая у Него обща с Духом Св., т е. по отношению к Богу Отцу. Почему же Сын усматривается прежде Св. Духа по отношению к Богу Отцу? Έπηνοία μόνη κατά τόν τής αίτιας λόγον, отвечает св.

Претензии к содержанию