Страница 21 из 28
35Тиигээд хото бүхэндэ хаанай таряа нөөсэлдэг газарта тэрэ ургаса таряа-гаа нөөсэлжэ, харуулшадые табиг лэ. 36Тиихэдэнь Египедтэ до лоон үлэн хоо һон жэлэй ерэхэ дэ, зон эди хэ хоол той, гэ дэ һэ садхалан байха. Тиигэжэ улас оронтнай хохидолдо нэрбүүлхэ-гүй.
37 Иосифой үгэнүүд хаанда мүн тэрэнэй түшэмэлнүүдтэ һай-шааг да ба.
38 — Энээнһээ үлүү хүниие олохын аргагүй, — гэжэ хаан түшэ-мэлнүүдтээ хэлэбэ. — Бурханай үршөөһэн һүр һүлдэ тэрээндэ лаб байна!
39 Һүүлээрынь тэрэ Иосифто хандаба:
— Энэ бүгэдые Бурхан шамда нээжэ үгэһэн хадань шамһаа ухаан сар, урдахияа мэдэхэ хүн олдохогүй. 40Энэ сагһаа хой-шо ми нии гү рэн тү рые уда ри дан хү тэл хэш, ал ба тад ни ши нии захиралтые жэншэдгүй дүүргэхэ. Гансал би хаан нэрээрээ дээрэш ни бай хаб.
41 Хаан Иосифто дахин хандан, иигэжэ зонхилбо:
— Зай, би шамайе бүхы Египедэй ахамад түшэмэлөөр мүнөө таби наб!
42 Тиигээд тэрэ тамгатай бэһэлигээ хурганһаа мулталаад, Иосифто зүүлгэбэ, маалинга һайхан хубсаһа үмэдхүүлбэ, хүзүүндэнь алтан зүүдхэл яларуулба. 43Гадна хаан Иосифто өөрынгөө залардаг хоёрдохи тэргээ үгэбэ. Тэрэ тэргээр Иосиф-ой ябахада, бэеыень хамгаалагшад урдань орожо алхалхадаа, дайралдаһан хүн бүхэндэ «ехэ хүнэй урда унан мүргэгты!» гэжэ хаш хардаг бай гаа.
Тиигэжэ хаан Иосифые бүхы Египедэй ахамад түшэмэл ноён болгоо бэлэй. 44Тэрэнһээ гадна Иосифто тэрэ иигэжэ хэлэбэ:
— Энэ улас түрын хаан минии байгаашье бол шинии аман-һаа зарлиг зүбшөөлэй гараагүй сагта энэ улас түрын хэншье хургаяашье хүдэл гэхэ эрхэгүй бай ха!
45 Хаан Иосифто Цафенаат-Панеаах гэжэ египет нэрэ үгөөд, Гелиополис хотын дээдэ санаартан болохо Потифераагай Асенаат басагые һамган болгон үгэбэ. Удаань Иосиф Египедээр ябажа, байдал үзэн шэнжэлбэ.
46 Иосиф гуша наһатайдаа Египет улас түрын ахамад түшэмэл ноён болоһон юм.
Хаанай ордонһоо гаража, тэрэ Египедэй бүхы газар дайдаар ябаба. 47Долоон элдин баян жэлнүүдтэ газар дайда элбэг урга-са үгэбэ. 48 Эдэ жэлнүүдтэ хуряажа абаһан таряа Иосиф хото балгааһануудаар нөөсэлбэ, һуурин бүхэндэ хажуудахи таряа-лангуудайнь ургаса хуряажа суглуулба.49 Далайн эрьеын элһэн мэтэ элбэг орооһо таряа тэрэ нөөсэлбэ, һүүлдэнь хэмжэхэ, тоолохошье ар га гүй бо лоо бэ лэй.
50 Үлэн хооһон сагай тохёолдоогүй байхада, Гелиополис хо-тын дээдэ санаартан Потифераагай басаган Асенаат Иосиф үбгэндөө хоёр хүбүү удаа дараа түрэбэ. 51 Ууган хүбүүнэйнгээ түрэхэдэ, Иосиф үнгэрһэн зоболон болон мүнөөнэй һайн бай-далаа зэргэсүүлжэ үзөөд, иигэжэ хэлэбэ:
— Эсэгынгээ гэртэ аханарһаа амасаһан тэрэ бүхы зоболон-гыем Бурхан намда орогүй мартуулжа шадаа.
Тиигээд тэрэ хүбүүндээ «Менашше», оршуулбал, «Мартан-хай» гэһэн нэрэ үгэбэ. 52 Хоёрдохи хүбүүнэйнгээ түрэхэдэ, Иосиф иигэжэ хэлэбэ:
— Би Египет руу ерээд, зоболон үзэһэншье һаа, Эзэн Бурха-най туһаламжаар үлзы һайхан үрэ дүн туйлааб.
Тиигээд тэрэ хүбүүндээ «Эфраим», оршуулбал, «Һайн үрэ дүн» гэжэ нэрэ үгэбэ.
53 Египедэй үрэжэлтэ долоон жэл удангүй үнгэрбэ. 54Иосифой уридшалан хэлэһэнэй ёһоор, саашадаа үлэн хооһон долоон жэл ерэбэ. Энэ үлэн хооһон саг хамаг гүрэн орондо тохёолдобо, зүгөөр Египедтэл нөөсэлһэн талха таряан байжа, зон ядабагүй. 55 Харин саашадаа үлэн сагай Египедтэшье үзэгдэжэ эхилхэдэ, албата зониинь эзэн хаанһаа хоол гуйжа эхилбэ. Хаан арад түмэндөө иигэжэ хэлэбэ:
— Иосифто ошогты, Иосифой хэлэһээр юумэ хэгты!
56 Тиигэжэ Египедээршье үлэсхэлэн хооһон сагай үзэгдэхэдэ, Иосиф нөөсэ амбаарнуудые нээжэ, египедэйхидтэ нөөсэлһэн орооһо таряа худалдаха заабари үгэбэ. 57Хүршэ гүрэнүүдһээ таряа талха худалдан абахаяа Иосифто, Египет руу зон ерэжэл байгаа, юундэб гэхэдэ, үлэн хооһон байдал хамаг дэлхэйгээр тохёолдоо бэлэй.
Иосифой аханарай Египет руу түрүүшынхиеэ ерэлгэ
42
1 Иосифой эсэгэ Яковай ажаһуужа байгаа орон нютаг-та мүн лэ үлэсхэлэн хооһон байдал тохёолдоо бэлэй. Египедтэ орооһо таряан бии гэжэ дуулаад, Яков хүбүүдтээ хэ лэбэ:
— Юу бэе бэеэ хаража байнабта? 2 Египедтэ орооһо таряан бии гэлсэнэ. Тиишэ ошожо, орооһо худалдажа абаад асарагты, тиигэбэл, магад, туража үхэхэгүйбди.
3 Иосифой арбан аханар Египет таряанда ошобо. 4 Гансал Биньямииниие, Иосифой түрэһэн дүүе, муу юумэндэ, усалда орохоһоонь айжа, Яков өөрһөө холо табибагүй.
5 Ханаһаан орон нютагта үлэсхэлэн хооһон байдалай тохёол-доһонһоо боложо, Израилиин хүбүүд иигэжэ яахашье аргагүй Египет руу зорёо бэлэй. 6 Тэрэ үедэ Египедэй ахамад түшэмэл ноён байһан Иосиф лэ бүхы арад зондо орооһо худалдаха эрхэтэй бай-гаа. Аха дүүнэр тэрээндэ ерэжэ, урдань мүргэн ёһолбо. 7 Иосиф тэдэниие хараад таниба, зүгөөр ойлгоогүй хэбэр үзүүлэн, хариин та ниг даа гүй хү нүүд тэй хөөрэлдэжэ бай һан мэтэ ехэл шэ рүү нээр асуу ба:
— Таанад хаанаһаа ерээбта?
— Ханаһаан оронһоо эдеэ хоол худалдажа абахаяа ерээб-ди, — гэжэ тэдэ харюусабад.
8 Иосиф аханараа таняа, харин тэдэнь өөрыень таняагүй һэн. 9 Гэнтэ Иосиф тэдээн тушаа урдань зүүдэлһэнээ һанаад, иигэжэ хэлэбэ:
— Таанад тагнуулшад гээшэт. Манай газар дайдада һула газар мэдэжэ абаха гэжэ ерээт.
10 — Эрхим хүндэтэ эзэн ноён! Бидэ ямар тагнуулшад бай-хабибди даа. Ядуухан богоолнуудтнай болохо бидэнэр эдеэ хоолдо гэжэ ерээлди. 11 Бидэ бултадаа нэгэ эсэгын хүбүүдбди. Үнэн сэхэ зомди, тагнуулшад заяандааш байгаагүйбди.
12 — Худалаар бү хэлэгты, — гэбэ Иосиф. — Манай газар дай-дада һула газар тагнажа мэдэхэеэ ерээт.
13 — Үгы, эрхим хүндэтэ эзэн ноён! Ядуухан богоолнуудтнай болохо бидэнэр Ханаһаан орон нютагта ажаһуудаг нэгэ хүнэй ар бан хоёр хү бүүд бэ лэйб ди. Од хон дүүм най мүнөө эсэ гэ тэ еэ хамта, харин үшөө нэгэмнай наһа баранхай, — гэжэ тэдэ ха-рюу са ба.
14 Гэбэшье Ио сиф тэ дээн дэ да хин иигэжэ хэ лэ бэ:
— Минии хэлэһэнэй ёһоор таанад бултадаа тагнуулшад гээ-шэт. 15 Зүгөөр би таанадые шалгаад үзэхэмни. Тэрэ одхон дүү-гэйт най наа шаа ерээ гүй дэ би үгэ дэт най эти гэ хэ гүйб. Тэ рэ нэй эндэ ерэхэһээ урид таанад Египедһээ амиды мэндэ гарахагүйт! Энээн тушаа би Египедэй эзэн хаанай нэрээр тангаригланаб! 16Тэрэ дүүдээ хэн нэгэеэ эльгээгты, бэшэнтнай эндээ баряанда үлэхэ. Тиигээд үнэн хэлэһэн, үгытнай элирхэ, шалгажа үзэхэб-ди. Дүүгэйтнай ерээгүй һаань, Египедэй эзэн хаанай шэрээдээ за лар да гынь үнэн гээ шэ дэ ад ляар, таа на дай таг нуул шад бай-һан тнай үнэн бо лохо.
17Тиигээд Иосиф тэдэнэрые гурбан хоногоор түрмэ шорондо һуул га ба.
18 Гурбадахи хоногтоо Иосиф тэдэниие дуудаад, иигэжэ хэ-лэ бэ:
— Эзэн Бурханһаа айдаг ушарһаа би хүниие алахагүйб. Ами-ды мэндэ ябаха дуратай һаа, минии хэлэһыемни бүтээгты!
19 Хэрбэеэ таанад үнэхөөрөө сэхэ сэбэр зон һаа, таанадай нэгэн түрмэдэ үлэг, харин бэшэнтнай үлэн хооһон гэр бүлэдөө орооһо абажа ошог, 20 тиигээд одхон дүүтэеэ бусажа иишээ ерүүжэг. Тии гэ бэл, ами на һыет най үршөөхэб.
Иосифой аханар энээниие зүбшөөжэ, 21удаань өөһэд хоорон-доо хөөрэлдэхэдээ, иигэжэ хэлсэбэ:
— Дүүгээ муу юумэндэ оруулһанаймнай түлөө хэһээлтэ гээ-шэ энэ. Зобожо байхыень хараашье һаа, хэды хайра гуйгаашье һаань, бидэ үгыень дуулажа хайрлаагүй һэмди. Тиимэһээл зоболон манай толгойдо буугаа.
22 Тиихэдэнь эгээл аха болохо Рэувээн бусадтаа хандажа хэ лэбэ:
— Тэрэ үхибүүндэ мууе бү хэгты гэжэ минии хэды хэлээшье һаа, таанад дуулаагүй һэн бэшэ гүт? Харин мүнөө шуһыень урас хуул һа найн гаа түлөө харюусажа бай наб ди.
23 Иосиф хөөрэлдэһыень ойлгоно гэжэ аха дүүнэр мэдээгүй, юундэб гэхэдэ, Иосиф тэдээнтэй хөөрэлдэхэдөө, зорюута ор-шуулаг шые хэ рэглээ бэлэй.
24 Тэдэнэй үгэнүүдые дуулаһан Иосиф тэсэнгүй, нюураа бү-түү лээд, тэн дэ һээ дал да ороод, ган саар ха наа уй ла ба. Тии гээд һөөргөө ерэжэ, тэдээнтэй дахин хөөрэлдөөд, Шимоониие шэлэжэ абаад, аха дүүнэрэйнь хараһаар байтар хүлибэ.
25 Туламуудтань дүүрэтэр орооһо хэхэ, орооһоной түлөө түлбэ-ри гэжэ үгэһэн сагаа мүнгыень туламайнь амһарта хэжэ боохо, харгы замдаа эдихэ эдеэ үгэхэ гэжэ Иосиф зарасанартаа захир-ба. Зарасанууд хэлэһэн зарлигыень бэелүүлбэ. 26Аха дүүнэр орооһотой туламуудаа элжэгэдтээ ашаад, гэртээ бусахаар зо-ри бо.
27 Тиигээд һүни болоходо, тогтожо, хонохоёо байхадаа, тэдэнэй нэгэн элжэгэндээ тэжээл үгэхөөр туламаа нээхэдээ, орооһоной түлөө түлэһэн сагаа мүнгэеэ харажархиба!
28 — Харагты! Минии түлэһэн мүнгые бусаагаал! Тэрэ тула-майм амһар дээрэ байна, — гэбэ тэрэ.
Тии хэ дэнь бул та даа сошожо, бэе бэе һээ һу раг ша лан бай гаа һэн:
— Иихэдээ Бурхан бидэниие яаха гээб?
29 Эсэ гэ дээ Ха на һаан бусажа, аха дүү нэр тэдээн тэй ушар һан юумые бултыень хөөрэбэ:
30 — Тэрэ орон нютагай эзэн ноён маанадые тагнуулшад гэжэ һэжэглэн, хатуу шэрүүнээр хандаа. 31Бидэ үнэн сэхэ зомди, таг-нуулшад бэшэбди гээбди. 32Нэгэ эсэгын арбан хоёр хүбүүдбди, нэгэ дүүмнай наһа баранхай, харин одхон дүүмнай мүнөө Ханаһаанда эсэгэтэеэ гэбэбди. 33Тиихэдэмнай «үнэн хэлэнэ гүт гэжэ би шалгахам: нэгыетнай эндээ үлөөнэб, бэшэнтнай үлэн хооһоор зобожо байһан гэр бүлэдөө орооһо абаад ошог» гэбэ. 34 «Одхон дүүтэеэ һөөргөө намда ерэхэт. Эгээл тиигэхэ-дэтнай, таанадые тагнуулшад бэшэ, үнэн сэхэ зон гэжэ этигэ-хэб, баряанда үлэгшэ нэгыетнай сүлөөлжэ, таанадта манай газар дайдаар сүлөөтэй худалдаа наймаа хэхэ эрхэ олгохоб» гээ.