Еретики

Аха дүүнэрһээ холо байбашье, тэдэнээ даажа, туһалжа гараһан шинии магнай дээрэ энэ үреэл тамгалагдажа, үеын үедэ уг удамшни энээнһээ хүртэжэ ябахань болто-гой!

27Биньямиин хүбүүмни! Шоно аряатандал адли ши дайсадаа, үдэшэ-үглөө хамаагүй, таһа татан олзолдог байхаш.

28 Иигэжэ Израиль бүхы хүбүүдээ үреэн, тус бүридэнь үреэл хэлэжэ үгэбэ. Эдэ хүбүүдһээнь хожом Израилиин арбан хоёр обог аймаг үдэн гараа бэлэй.

Яковай наһа баралга

29 Удаань Яков хүбүүдтээ хэлэбэ:

-Үбгэ эсэгэнэрэйнгээ хойноһоо хада гэртээ хариха саг намда дүтэлөө. Хиит обог аймагай Эфроон гэдэг хүнһөө худалдажа абаһан үмсын газарта оршогшо хадын агыда үбгэ эсэгэнэрни хүдөөлүүлэгдэнхэй. Тэндэ намайе абаашажа табяарайгты. 30 Урда сагта минии үбгэ эсэгэ Авраһаам хиит обог аймагай Эфроон гэгшэ хүнһөө Ханаһаан нютагтахи Мамрээгэй зүүн талада оршодог Махпелаа гэдэг агы нүхые худалдан абажа, булаша бунхан болгоһон юм. 31Тэндэ минии хүгшэн аба Авраһаам, хүгшэн эжы Саарра, Исаак аба, Ривкаа эжы хүдөөлүүлэгдэһэн, тэндэ би Леһаа һамгаяа хүдөөлүүлээб. 32 Тэрэ газар болон агы нүхэн хиит обог аймагайхидһаа худалдажа абтаһан юм.

33 Яков хүбүүдтээ захяа үгэнүүдээ дууһан хэлээд, дахин орон дээрээ хэбтэн, амяа табижа, үбгэ эсэнэртээ мордобо.

50

1 Иосиф эсэгынгээ толгой тэбэреэд, уйлан хайлан, таа лан бай ба.

2 Эмшэ домшонороо дуудан, эсэгынгээ шарилые занданшуулха захиралта тэрэ үгэбэ.3 Дүшэн хоногой туршада занданшуулха ажал ябуулагдаба, удаань далан хоногой туршада Египедэй улад зон Из ра илиин хой но һоо га шуу даа һэн.

4 Уй гашуудалай үдэрнүүдэй дүүрэхэдэ, хаанай түшэмэлнүүд-тэ Ио сиф хан да ба:

— Та бүхэнэй һанаанда таарамжатай байгаа һаам, эзэн хаанда иигэжэ хэлыт. 5 Минии эсэгэ наһа барахынгаа урда тээ намһаа тангариг абаһан юм. Тэрэнэй ёһоор, би эсэгынгээ шарилые Ханаһаан ороной нэгэ хадын булаша бунханда абаашажа хүдөөлүүлхэ ёһотойб. Тэрэ булаша бунханиие эсэгэмни өөрөө бэлдэһэн юм. Эсэгэеэ хүдөөлүүлээд, бусажа ерэхэб. Минии яба хые зүбшөөгыт.

6 Тиихэдэнь эзэн хаан иигэжэ харюу дамжуулба:

— Яба, эсэгэеэ хүдөөлүүлэ. Үгэһэн тангаригаа бэелүүлэ.

7Тиигэжэ Иосиф эсэгынгээ шарил абаад, Ханаһаан орон зо-

рибо. Египедэй хаанай бүхы түшэмэлнүүд, зүблэгшэд болон Египедэй бүхы дээдэ зиндаата зон тэрээнтэй хамта ябаба.

8 Тэдээнһээ гадна Иосифой бүхы гэр бүлэ, аха дүүнэр, эсэгэ-дэнь хамаатай бүхы түрэл гаралнууд ябалсаба. Гансал бага балшар үхибүүд, мал һүрэгынь лэ Египедэй Гошен нютагта үлэбэ. 9Хүнгэн тэргэтэй зоной, морин сэрэгэй мүн лэ ябалсаһан ушарһаа эдэ бүгэдэ нилээд ехэ субаан болоо бэлэй.

10 Тэдэ Ханаһаан орон руу ороод, Иордан голой зүүн талада оршодог Атаад гэдэг хүнэй таряанай тээрмэ дээрэ ерээд, да-хин уйлалдаба. Иигэжэ Иосиф тэндэ долоон хоногой туршада тогтожо, эсэгынгээ хойноһоо угаа ехээр шаналан-гашуудан ёһо лоо бэ лэй. 11 Энэ ню таг та ажаһуудаг ха на һаа най хид энээ-ниие хараад, гайхан хэлсэбэ:

— Египедэй зон ямар ехээр бархиралдажа, гашуудажа байна гээшэб!

Тиимэһээ энэ газарые «Египедэй зоной бархираан», үгышье һаа, «Авээл-Мицраим» гэжэ нэрлэһэн юм.

12 Хүбүүдынь эсэгынгээ һүүлшын захяа дүүргээ: 13шарилыень Ханаһаан орондо асаржа, Мамрээгэй урда оршодог Махпелаа гэдэг га за рай ха дын бу ла ша да абаашажа хүдөөлүүлбэ. Ан хан сагта тэдэнэй үбгэ эсэгэ Авраһаам энэ газарые хиит обогой Эфроон гэдэг хүнһөө худал дан абаа бэлэй.

14 Хүдөөлүүлһэнэй һүүлээр Иосиф суг ябаһан хүн зонтоёо хамта Египет руу бусаа бэлэй.

Аханартаяа Иосифой эблэрэлгэ

15 Эсэгынгээ наһа бараһанай һүүлээр Иосифой аха дүүнэр хоорондоо хөөрэлдэбэ:

— Олон жэлэй урда тээ бидэ Иосифто муу юумэ хэһэн гээ-шэбди. Тии мэһээ тэрэ мүнөө маанадта муу һанажа, үһөөгөө аба ха яа һа наа һаань, яа ха биб ди?

16 Тиигэжэ тэдэ Иосифто иимэ үгэнүүдые дамжуулхыень хү ниие эльгээбэ:

— Наһа барахынгаа урда тээ эсэгэмнай иигэжэ захяа һэн:

17 «Урдань шамда муу юумэ хэһэн аханараа хүлисыш даа гэжэ Иосиф хүбүүндэмни дамжуулаарайгты». Тиимэһээ эсэгымнай шүтэн зальбардаг Бурханай богоолнууд болохо маанадые хү-лисыш даа гэжэ бидэ мүнөө шамайе гуйнабди.

Эдэ үгэ нүү дые шаг на ха даа, Ио сиф уй лаа һэн.

18 Аха дүүнэрынь тэрээндэ ерэжэ, урдань һүгэдэжэ мүргөөд, хэлэ бэ:

— Бидэ мүнөө танай богоолшье болохоор бэлэн байнабди!

19 — Бү айгты намһаа, — гэбэ Иосиф. — Би зарга шиидхэдэг Бурхан бэшэб. 20Таанад намда мууе хэхые оролдоот, зүгөөр Бурханай үршөөлөөр энэтнай дэмбэрэлтэ хэрэгээр дүүрээ: хэды олон зоной ами наһан тэрэнэй ашаар абарагдаа гээшэб!

21 Тиимэһээ бү айгты! Би таанадые, танай үхи хүүгэдыешье эди хэ хоолоор хан га хаб.

Энэ мэтэ һайн һайхан үгэнүүдые тэрэ хэлэжэ, аханарайнгаа һа наа сэдьхэл тэг шэ рүүлээ бэлэй.

22 Ио сиф аха дүү нэр тэ еэ бо лон бүхы тү рэл га ра лаа раа хам та иигэжэ Египедтэ амидаржа, зуун арба наһаяа угтаба. 23Тэрэ тү рэ һэн хү бүүн Эф раи майн гаа хүү гэ дые, аша бо лон гу ша на-раа, түрэһэн хүбүүн Менашше гэгшынгээ хүбүүн Махиирай хүү гэдые үзөө бэлэй.

24 Наһа барахынгаа урда тээ Иосиф аха дүүнэрээ дуудаад, иигэжэ хэлэбэ:

— Минии мордохо саг дүтэлжэ байна. Гэбэшье Бурхан таа-надта туһалха, энэ орон нютагһаа гаргажа, үбгэ эсэгэнэрнай болохо Авраһаамда, Исаагта, Яковта үгэхөөр тангариглаһан тэрэ орон нютаг руу абаашаха.

25 Тии гээд Ио сиф аха дүү нэр һээ тан га риг аба ба:

— Бурханай таанадта туһалан эндэһээ гаргажа, тэрэ орон нютаг руу зөөлгэхэдэнь, минии яһые эндэһээ тиишэнь абаа-шаад хүдөөлүүлхэт.

26 Иигэжэ Иосиф зуун арба наһандаа нүгшэбэ. Шарилайнь занданшуулагдаад, хайрсаг соо анжаруулһан орон — Египет.

Хабсаралта

ТҮГЭСХЭЛЭЙ ҮГЭ

Библи хадаа олон ондоо зоной элдэб саг болон газарнуудта бэ-шэһэн номуудай суглуулбари юм. Тэрэ болбол Эртын Хэлсээн болон Шэнэ Хэлсээн гээд заншалта еһоороо хубаарилагдадаг. Эртын Хэлсээнэй номууд соо Иисус Христосой мүндэлһэн сагай урда тээ болоһон үйлэ хэрэгүүд тушаа, харин Шэнэ Хэл сээнэй номууд соо Иисус Христос болон тэрэнэй шабинар тушаа зураг-лагдана. Шэнэ Хэлсээн эртэ урдын грек хэлэн дээрэ, харин Эртын Хэлсээн урданай еврей, арамей болон эртэ урдын грек хэлэнүүд дээрэ бэшэгдэнхэй. Эртын Хэлсээн гурбан хубиһаа бүридэдэг: Хуули ёһо, Лүндэншэд ба Бэшэмэл домогууд.

Эртын Хэлсээнэй түрүүшын табан ном хадаа Хуули ёһо гү, али Моисейн табан ном болоно. «Эхинэй эхин» — Моисейн түрүүшын ном. Энэ хэблэгдэһэн номой оршуулга эртэ урдын еврей хэлэнһээ БШНа ҺеЬгака ЗШНдайепш гэһэн номһоо хэгдэнхэй. Мүнөө үе сагта энэ болбол масорет текстын эгээл нэрэ хүндэтэй ном юм. Ондоо эхэ номуудта дурадхагдаһан янзабаринуудые оршуулга соогоо оруул-хагүй гэһэн хараа шугамые проектын эхинһээ хойшо баримгалан оршуулагшад хүдэлөө. Жэшээнь, Моисейн табан номой грек хэлэн дээрэхи оршуулга — Септуагинта грек хэлэн дээрэ бэшээтэй бүри эртын гар бэшэгүүдтэ үндэһэлһэншье һаа, энэ манай оршуулга соо хараада абтабагүй. Иигэжэ бидэ Эртын Хэлсээниие ород хэлэн дээрэ оршуулхада баримталагдадаг заншалһаа арсажа, эрдэмтэдэй буул-габаринуудые ба оршуулагшадай тухайлалгануудые бэшэ, үнэн бэ-еэрээ бии байһан текст уншагшада дурадханабди.

Буряад хэлэн дээрэ Библиин түрүүшын оршуулганууд XIX зуун жэлдэ бии болоһон юм. Монголшо эрдэмтэн Я. Шмидт гэгшын хү-тэлбэри доро Бадма Моршунаев Номто Унгаев хоер арбан дүрбэн жэлэй туршада Шэнэ Хэлсээнэй номуудые оршуулжа, 1827 ондо хэблэн гаргаһан байна. Мүн тиихэдэ 1820-1846 онуудаар Байгал шадар, онсолбол, Селенгинскдэ, Хориин аймагта, Англиин мис-сионернүүд ажаһуугаа. Тэдэ Эртын Хэлсээнэй зарим номуудые буряад хэлэн дээрэ оршуулжа, Моисейн табан номые хуушан монголоор хэблэн гаргаһан юм. Үнэн Алдарта шажанай санаартад болон миссионернүүдээр зарим буряадууд хүдэлдэг байгаа. Тэдэ түрэл хэлэеэ мэдэхэ һэн тула мүргэлдэ хэрэгтэй Шэнэ Хэлсээнэй зарим хэһэгүүдые буряад хэлэн дээрэ оршуулаа. Теэд буряад хэ-лэн дээрэ Библи оршуулха ажал 1917 оной октябриин хубисхалай һүүлээр замхашоо һэн.

2002 ондо Россиин Библиин бүлгэм буряад хэлэн дээрэ Эртын Хэлсээнэй номуудые оршуулжа эхилээ. Ород, грек гэхэ мэтэ хэлэнүүд дээрэ оршуулгануудые хараада абангүй, эхэ еврей хэ-лэнһээнь сэхэ оршуулха ажал ябуулагдана. Библиин, Бурхан шажанай болон лингвистикын талаар мэргэжэлтэд энэ ажалые хинана. Эртын Хэлсээнэй номуудые мүнөөнэй буряад литератур-на хэлэн дээрэ оршуулха, эртэ урдын текстын хүн зондо нүлөө үзүүлдэг шанарыень арга шадалаараа дамжуулан гаргаха, мүнөө үеын хүндэ ойлгосогүй урданай үгэнүүдые олоор оруулхагүй, аб-таһан үгэнүүдые аргаараа хизаарлаха, юрын буряад уншагшада ойлгосотой оршуулга хэхэ гэһэн даабари оршуулагшадай урда та-бигдаһан байгаа. Тиихэдэ оршуулга шажанай алибаа конфессиин тала баримталхагүй, эхэ бэшэгэй удхые эли тодоор гаргаһан байха ёһотой һэн. Тиимэһээ энэ оршуулгын ажалда юрын, тодо ба гоё һайхан оршуулга хэхэ гэһэн нэгэн хүсэлтэй, элдэб шажантай зон уригдаһан юм.