Страница 20 из 24
37 Ҫакӑ фараона та, унӑн тарҫисене те пурне те кӑмӑлне килнӗ. 38 Фараон хӑ- йӗн тар с исене каланӑ: ку ҫын ӑшӗнче Турӑ Сывлӑшӗ пур, эпир ҫакӑн пек ҫын тупайӑпӑр-и? тенӗ. 39 Унтан фараон Иоси- фа каланӑ: ҫакна пурне те сана Турӑ пӗл- тернӗ, ҫавӑнпа сан пек ӑслӑ-тӑнлӑ ҫын ҫук; 40 эсӗ манӑн килӗм пуҫлӑхӗ пулӑн, манӑн пӗтӗм халӑхӑм санӑн сӑмахна ит- лесе тӑрӗ; патшара ларнӑран ҫеҫ эпӗ сан- ран аслӑ пулӑп, тенӗ. 41 Фараон Иосифа тата каланӑ: акӑ эпӗ сана пӗтӗм Египет ҫӗрне пуҫ туса лартатӑп, тенӗ. 42 Фараон вара хӑйӗн пӳрнинчен ҫӗррине хывса ил- нӗ те ӑна Иосиф пӳрнине тӑхӑнтартнӑ; ӑна виссон тумтир тумлантарнӑ, мӑйне ылтӑн вӑчӑра ҫакса янӑ; 43 ӑна хӑйӗн ик- кӗмӗш урапи ҫине лартса ҫӳреме хушнӑ, унӑн умӗнчен: чӗркуҫленӗр! тесе кӑшкӑр- са пыма хушнӑ. Ӑна пӗтӗм Египет ҫӗрне пуҫ туса хунӑ. 44 Фараон Иосифа каланӑ: эпӗ фараон; санран ирӗк илмесӗр пӗтӗм Египет ҫӗрӗнче никам та аллине те, ури- не те хускатмӗ, тенӗ. 45 Фараон Иосифа Цафнаф-панеах ятлӑ хунӑ, ӑна Асенефӑ- на — Или ополь хули апӑсӗн Потиферӑн хӗрне — качча ил се панӑ. Вара Иосиф Египет ҫӗрӗ тӑрӑх кайнӑ.
46 Фараон — Египет патши — умне тӑнӑ чухне Иосиф вӑтӑр ҫулта пулнӑ. Иосиф фараон патӗнчен кайнӑ та пӗтӗм Египет ҫӗрӗ тӑрӑх ҫӳресе тухнӑ. 47 Тулӑхлӑ ҫул- сенче — ҫичӗ ҫул хушши — ҫӗр вара пӗр пӗрчӗрен пӗр ывӑҫ парса тӑнӑ. 48 Египет ҫӗрӗнче ҫичӗ ҫул хушши [ӑнс а] пулнӑ тӗрлӗ тырпула Иосиф пухсах пынӑ, тыр- ра хуласене пухса хунӑ; кашни хулана ун таврашӗнчи хирс енчен тырӑ пухс а хунӑ. 49 Иосиф темӗн чухлӗ тырӑ пухнӑ, вӑл тинӗсри хӑйӑр пек нумай пулнӑ, тыр- ра шутлама хисеп ҫитменнипе вӑл ӑна шутлама та пӑрахнӑ.
50 Выҫлӑх ҫулсем ҫитиччен Иосифӑн икӗ ывӑл ҫуралнӑ, вӗс ене ӑна Асенефа — Илиополь хули апӑсӗн Пос иферӑн хӗ- рӗ — ҫуратса панӑ. 51Аслӑ ывӑлне Иосиф Манассия ятлӑ хунӑ, [вӑл каланӑ:] мӗн- шӗн тесессӗн Турӑ мана хам курнӑ пӗтӗм хуйхӑм-суйхӑма, аттемӗн пӗтӗм кил-ҫурт- не манмалла турӗ, тенӗ. 52 Тепӗр ывӑлне Ефрем ятлӑ хунӑ, [вӑл каланӑ:] мӗн шӗн тесессӗн хам асап курнӑ ҫӗршывра Турӑ мана ӗрчевлӗ турӗ, тенӗ.
53 Египет ҫӗрӗнче ытлӑ-ҫитлӗ, тулӑхлӑ ҫичӗ ҫул иртсе кайнӑ та, 54 Иосиф каланӑ пек, ҫичӗ выҫлӑх ҫул ҫитнӗ. Пур ҫӗрте те выҫлӑх пулнӑ, пӗтӗм Египет ҫӗрӗ ҫеҫ
{[26] Пулт 40:12. [30] 4 Пат 8:1. [40] Пс 104:21. 1 Мак 2:53. Ап ӗҫс 7:10. [41] Ӑсл 10:14. [42] Эсф 3:10.
Иез 16:11. Дан 5:29. [46] Пулт 37:2. [50] Пулт 46:20; 48:5, 20. [54] Пс 104:16.}
тырӑллӑ пулнӑ. 55 Пӗтӗм Египет ҫӗрӗ те выҫлӑх тӳҫе пуҫласассӑн, халӑх фарао- на йӑлӑнса тырӑ ыйта пуҫланӑ. Фараон вара Египет ҫыннисене пурне те: Иосиф патне кайӑр та вӑл мӗн каланине тӑвӑр, тенӗ. 56 Пур ҫӗрте те выҫлӑх пулнӑ; Иосиф пӗтӗм кӗлете уҫнӑ та Египет ҫыннисене тырӑ сута пуҫланӑ. Египет ҫӗрӗнче выҫ- лӑх хаярлансах пынӑ. 57Пур ҫӗршывран та Египета Иосифран тырӑ илме пынӑ, мӗншӗн тесессӗн пӗтӗм ҫӗр ҫинче выҫлӑх хаярлансах пынӑ.
42
1 Иаков Египетра тырӑ пур тени- не пӗлнӗ те вӑл хӑйӗн ывӑлӗсене каланӑ: эсир мӗн пӑхс а тӑратӑр? тенӗ. 2 Тата каланӑ: акӑ эпӗ Египетра тырӑ пур тенине илтрӗм; ҫавӑнта кайӑр та хамӑра пурӑнма, хамӑр вилесрен ҫавӑнтан тырӑ илсе килӗр, тенӗ. 3 Вара Иосифӑн вунӑ пич- чӗшӗ Египета тырӑ туянма тухса кайнӑ, 4 Вениамина, Иосифӑн шӑллӗне, Иаков унӑн пиччӗшӗсемпе пӗрле яман, вӑл: ӑна инкек-мӗн ан пултӑр, тенӗ. 5 Израиль ывӑ- лӗсем ҫавӑнта килнӗ ытти ҫынпа пӗрле тырӑ илме пынӑ, мӗншӗн тесессӗн Ханаан ҫӗрӗнче выҫлӑх пулнӑ.
6 Ҫав ҫӗршывра Иосиф пуҫлӑх пулнӑ; вӑл ҫав ҫӗрти пӗтӗм халӑха тырӑ сутса тӑнӑ. Иосифӑн пиччӗшӗсем пынӑ та ӑна ҫӗре ӳксе пуҫҫапнӑ. 7 Иосиф хӑйӗн пиччӗ- шӗсене курнӑ та вӗс ене палласа илнӗ; анчах вӗсене палламан пек тунӑ, вӗсемпе сиввӗн калаҫнӑ, вӑл вӗсене: эсир ӑҫтан килтӗр? тенӗ. Вӗсем: Хана ан ҫӗрӗнчен ты- рӑ туянма килтӗмӗр, тенӗ. 8 Иосиф хӑйӗн пиччӗшӗсене палласа илнӗ, анчах лешӗ- сем ӑна паллайман. 9 Иосиф вара вӗсем ҫинчен курнӑ тӗлӗкӗсене асне илнӗ те вӗсене каланӑ: эсир — вӑрттӑн пӑхса ҫӳ- рекенсем, эсир ҫак ҫӗрӗн хӳтлӗхсӗр вырӑ- нӗсене пӑхса кайма килнӗ, тенӗ. 10 Вӗсем кала нӑ: ҫук, ырӑ хуҫамӑр, санӑн чурусем апат туянас тесе килнӗ; пэпир пурсӑмӑр та пӗр ҫын ачис ем; эпир тӳрӗ ҫынс ем; санӑн чурусем нихӑҫан та вӑрттӑн пӑхса ҫӳрекен пулман, тенӗ. 12 Вӑл вӗ сене кала- нӑ: ҫук, эсир ҫак ҫӗрӗн хӳтлӗхсӗр вырӑ- нӗсене пӑхса кайма килнӗ, тенӗ. 13 Вӗсем каланӑ: эпир, санӑн чурусем, вуниккӗн пӗртӑванччӗ, эпир Ханаан ҫӗрӗнчи пӗр ҫыннӑн ывӑлӗсем, акӑ халӗ кӗҫӗнни ха- мӑр атҫепе юлчӗ, пӗри ҫухалчӗ, тенӗ.
14 Иосиф вӗҫене каланӑ: эсир вӑрҫтӑн пӑхса ҫӳрекенсем тесе, ҫавнах каларӑм ӗнтӗ сире; 15 акӑ епле сӑнаса пӑхас сире: фараон пурӑнӑҫӗпе тупа туҫ а калатӑп: кӗҫӗн шӑллӑр ҫакӑнта килмесессӗн, эсир кунтан тухаймӑр; 16 хӑвӑртан пӗрне килне ярӑр, вӑл шӑллӑра илсе килтӗр, ыттисене кунта тытса юлӗҫ; вара эсир тӗрӗс калани палӑрӗ; фараон пурӑнӑҫӗпе тупа тӑватӑп: апла пулмасассӑн, эсир вӑрт тӑн пӑхс а ҫӳрекенсем пулатӑр, тенӗ. 17 Вара вӗсене виҫӗ кунлӑха хурал аллине панӑ.
18 Виҫҫӗмӗш кунне Иосиф вӗсене кала- нӑ: эпӗ Турӑран хӑратӑп, эсир акӑ мӗн тӑвӑр, вара чӗрӗ юлӑр: 19 эсир тӳрӗ ҫын- сем пулсассӑн, пӗр тӑванӑр хӑвӑра хупса лартнӑ ҫуртрах юлт ӑр; ыттисем кайӑр, килӗр-йышӑр выҫӑ ларасран тырӑ леҫсе парӑр; 20 хӑвӑр сӑмахӑрсем тӳрре тухчӑр тесессӗн, сирӗн вилмелле ан пултӑр те- сессӗн, шӑллӑра ман патӑма илсе килӗр, тенӗ. Вӗсем ҫап ла тунӑ та. 21 Вӗсем пӗр- пӗрне каланӑ: шӑллӑмӑра хирӗҫ ҫылӑха кӗнӗшӗнех эпир асап куратпӑр; вӑл пире тархасланӑ чухне эпир унӑн чунӗ асаплан- нине куртӑмӑр, ҫапах [ӑна] итлемерӗмӗр; ҫавӑншӑнах ҫак хуйхӑ ҫитрӗ те пире, тенӗ. 22 Рувим вӗсене хуравласа каланӑ: эпӗ сире: ачана хирӗҫ ҫылӑха ан кӗрӗр тесе каламарӑм-и? анчах эсир итлемерӗр; акӑ унӑн юнне хамӑртан шыраҫҫӗ, тенӗ. 23Хӑйсем вара Иосиф ӑнланса тӑнине пӗлмен; унпа вӗсем тӑлмач урлӑ калаҫнӑ. 24 [Иосиф] вӗсем патӗнчен пӑрӑнса кайнӑ та йӗрсе янӑ. Унтан вӗсем патне пырса вӗсемпе калаҫнӑ; кайран вӗсем хушшин- чен Симеона уйӑрса илсе, ӑна вӗсен куҫӗ умӗнчех ҫыхтарнӑ. 25Унтан Иосиф вӗсен
{[55] Ин 2:5. [56] Пулт 42:6. [57] Пулт 12:10.
42-мӗш сы пӑк. [1] Ап ӗҫс 7:12. [4] Пулт 43:5. [6] Пулт 37:7, 9; 41:40, 56. [7] Пулт 43:7; 44:19.
[9] Пулт 37:5, 9. [13] Пулт 37:33; 44:20. [15] Пулт 43:5; 44:23. [20] Пулт 43:8. [21] Пулт 37:25.
[22] Пулт 37:21–22.}
миххисене тырӑ тултарма хушнӑ, вӗсем тӳленӗ кӗмӗле кашнийӗн миххине каял- ла чикме, вӗ сене ҫул ҫине апат-ҫимӗҫ парса яма хушнӑ. Ҫапла тунӑ та.
26 Вӗсем хӑйсен тыррине ашакӗсем ҫине тиенӗ те унтан тухса кайнӑ. 27 Ҫӗр каҫма чарӑнсассӑн, вӗсенчен пӗри ашакне апат парас тесе миххине салтнӑ та хӑйӗн кӗмӗ- лӗ михӗре ҫиелтех выртнине курах кайнӑ, 28 вара хӑйӗн тӑванӗсене каланӑ: манӑн кӗмӗле каялла парса янӑ; акӑ вӑл манӑн миххӗмрех, тенӗ. Вӗсен чӗри шуйханса ӳкнӗ, вӗс ем чӗтресе пӗр-пӗрне каланӑ: Турӑ пире мӗн турӗ капла? тенӗ.
29 Вӗсем Иаков патне, хӑйсен ашшӗ пат- не, Ханаан ҫӗрне ҫитнӗ те хӑйсем мӗн курнине пурне те ӑна каласа панӑ, вӗ- сем каланӑ: 30 ҫав ҫӗрте пуҫ пулса тӑра- канӗ пирӗнпе сиввӗн калаҫрӗ, пире ҫав ҫӗре вӑрттӑн пӑхса ҫӳрекенсем вырӑнне хучӗ. 31 Эпир ӑна каларӑмӑр: эпир тӳрӗ ҫынсем; эпир нихӑҫан та вӑрттӑн пӑхса ҫӳрекен пулман; 32 эпир хамӑр атс емӗ- рӗн ывӑлӗсем, эпир вуникӗ тӑван; пӗри ҫухалчӗ, кӗҫӗнни халӗ аттемӗрпе пӗрле Ханаан ҫӗрне юлчӗ, терӗмӗр. 33 Ҫав ҫӗр- те пуҫлӑх пулса тӑраканӗ пире каларӗ: эсир тӳрӗ ҫынсем иккенне эпӗ акӑ епле пӗлӗп: хӑв ӑрӑн пӗр тӑванӑра эсир ман патӑма хӑварӑр, килӗр-йышӑр выс ӑ ла- расран ыттисем тырӑ илсе кайӑр, 34 ман патӑма кӗҫӗн шӑллӑра илсе килӗр; эпӗ вара эсир тӳрӗ ҫынсем иккенне, вӑрттӑн пӑхса ҫӳрекенсем маррине пӗлӗп; тӑва- нӑра хӑвӑрах парӑп, эсир ӗнтӗ ҫак ҫӗрте ҫӳреме те пултарӑр, терӗ, тенӗ.
35 Вӗсем миххисене пушатма тыт ӑннӑ та, акӑ кашнийӗн миххинче кӗмӗл ҫых- хи, хӑйӗн кӗмӗлӗ, выртать. Кӗмӗл ҫыххи- йӗсене вӗсем хӑйсем те, вӗсен ашшӗ те курнӑ, пурте хӑраса ӳкнӗ. 36 Иаков, ашшӗ, вӗсене каланӑ: эсир мана ачамс емсӗр тӑратса хӑвартӑр: Иосиф ҫук, Симеон та ҫук, Вениамина та илсе каяс тетӗр, — ӗн- тӗ пӗтӗм инкек манӑн пуҫӑм ҫине! тенӗ. 37 Рувим хӑйӗн ашшӗне ҫапла тесе каланӑ: эпӗ Вениамина сан патна илсе килмесес- сӗн, манӑн икӗ ывӑлӑма вӗлер; ӑна халӗ манӑн аллӑма пар, эпӗ ӑна сана каялла тавӑрса парӑп, тенӗ. 38 Иаков каланӑ: ма- нӑн ывӑлӑм сирӗнпе пӗрле каяймӗ, мӗн- шӗн тесессӗн унӑн пиччӗшӗ вилчӗ, вӑл пӗччен юлчӗ; эсир каяс ҫул ҫинче ӑна пӗр-пӗр инкек пулас пулсассӑн, эсир мана ватӑлмалӑх кунӑмра хуйхӑртсах тупӑка кӗртетӗр, тенӗ.