Страница 11 из 22
19Бу — Авраһаам уолун Йицхаак ууһа. Авраһаамтан Йицхаак төрөөбүт. 20 Падаан-Араамтан төрүттээх арамыай киһитэ Бэтуэль кыыһын, арамыай Лаваанын балтын Риве-каны ойох ыларыгар Йицхаак түөрт уон саастаах эбит.
21 Йицхаак Айыы Тойоҥҥо ойоҕун туһугар үҥпүт. Тоҕо диэтэххэ кини сатаан оҕоломмот эбит. Ону Айыы Тойон истибит, ол кэннэ ойоҕо Ривека хат буолбут. 22Уолаттара кини иһигэр сылдьан үтүрүһэн-анньыалаһан барбыттар. Онуоха кини: «Тыый, туох буоллум бу», — диэн Айыы Тойонтон ыйыта барбыт. 23Айыы Тойон киниэхэ эппит:
— Эн искэр икки норуот баар,
Онон эйигиттэн икки уус үөскүөҕэ,
Биирэ биирин баһыйыаҕа,
Улахана оччугуйга чаҕардыаҕа.
24Төрүүр болдьоҕо туолбут, арай иһигэр игирэ баар эбит. 25Бастакы оҕо бүүс-бүтүннүү тирии таҥас курдук кытархай дьүһүннээх, баттахтаах эбит. Кинини Эсав диэн ааттаабыттар. 26 Ол кэннэ кини инитэ илиитинэн Эсав тилэҕин туппутунан тахсыбыт. Кинини Йааков диэн ааттаабыттар. Кинилэр төрүүллэригэр Йицхаак алта уон саастаах эбит.
27Уолаттар улааппыттар. Эсав булчут бэрдэ, хара тыаны кэтэр киһи буолбут. Оттон Йааков чуумпу, дьиэ киһи-тэ буолбут. 28Эсав булда минньигэһин иһин, кинини Йицхаак таптыыр эбит. Оттон Ривека Йааковы таптыыр эбит. 29Биирдэ Йааков хойуу миин буһара сырыттаҕына, Эсав тыаттан хам аччык кэлбит. 30Эсав Йааковка эппит: «Миигин ити кытархай өҥнөөх, ити кытархай аскынан аһат эрэ, мин дэлби аччыктаатым». Онтон ыла кинини Эдом [кыһыл] диэн ааттаабыттар. 31Йааков: «Оччоҕо ол оннугар, бастакы оҕо буолан төрөөбүт ааккын бу күн миэхэ биэр», — диэбит. 32Эсав: «Оо-дьэ, өлөрбөр тиий-дим. Тугу туһалыай миэхэ бастакы оҕо буолан төрөөбүт аатым?» — диэбит. 33Йааков: «Оччоҕо бүгүн миэхэ анда-ҕай», — диэбит. Кини андаҕайбыт уонна бастакы оҕо буолан төрөөбүт аатын ас туһуттан Йааковка биэрбит. 34Йааков Эсавка килиэби уонна итии аһылыгы биэрбит. Кини аһаабыт-сиэбит уонна туран барбыт. Эсав бастакы оҕо буолар аатын аанньа ахтыбатах.
26
Авраһаам олорбут кэмигэр урукку сут дьыл ларынааҕар ордук улахан сут турбут. Йицхаак пилистиимнэр ыраахтааҕыларыгар Авимелехха Гераарга барбыт. 2Киниэхэ Айыы Тойон көстүбүт уонна эппит: «Эгиипэккэ барыма, мин эйиэхэ эппит сирбэр олохсуй. 3 Бу сиргэ олохсуй, мин эйигинниин буолуом уонна эйигин алҕыам, тоҕо диэтэххэ эйиэхэ уонна ыччаккар бу сир-дэри барытын биэриэм, итиэннэ эн аҕаҕар Авраһаамна биэрбит кэс тылбын толоруом. 4Эн кэнчээригин халлаан сулуһун тэнэ ханатыам, ыччаккар бу сирдэри барытын биэриэм. Эн ыччатын нөнүө сир-дойду дьоно-сэргэтэ алҕаныа. 5Ити— Авраһаам мин этэрбин истибитин уонна мин ыйаахтарбын, сокуоннарбын, такайыыбын тутуспутун иһин». 6Онон Йицхаак Гераарга олохсуйбут. 7Ол сир дьоно киниттэн ойоҕун ыйыппыттарыгар, кини: «Бу балтым», — диэбит. Тоҕо диэтэххэ бу сир дьоно Ривека туһуттан миигин өлөрбөтүннэр диэн, «ойоҕум» диэҕин куттаммыт. Тоҕо диэтэххэ кини дьүһүнүнэн кэрэ эбит. 8 Кини онно олохсуйбута балай да дьыл буолтун кэннэ, пилистиим ыраахтааҕыта Авимелех түннүгү-нэн көрбүтэ: арай, Йицхаак ойоҕун Ривеканы кытта имэрийсэ сылдьар эбит. 9Авимелех Йицхаагы ыныран ылбыт уонна эппит: «Дьэ, ити кини чахчы ойоҕун эбит дии. Тоҕо эн кинини балтым диэбиккиний?» Онуоха Йицхаак киниэхэ: «Кини туһуттан өлүмээрибин эппи-тим», — диэбит. 10Авимелех эппит: «Эн бу биһиэхэ тугу гыннын?
Арай, мин дьоммуттан биир эмэ киһи эн ойох-хун кытта хоонньоспута буоллар, эн биһигини буруйга анньаҕын». пАвимелех бар дьонугар дьаһайан эппит: «Бу киһини уонна кини ойоҕун таарыйбыт — өлөрүүгэ ууруллуоҕа!» 12Йицхаак ол дьыл ол сиргэ ыспытыттан сүүс төгүл элбэх ньэчимиэни хомуйбут, тоҕо диэтэххэ кинини Айыы Тойон алҕаабыт. 13 Бу киһибит баайа үүнэ-үксүү турбут, онон улуу баай киһи буолбут. 14 Киниэхэ кыра да, бөдөн да сүөһү үөрэ уонна кулута элбэх эбит.
Онуоха пилистиим дьоно киниэхэ ымсыырар буолбут-тар. 15Онон, кини аҕатын Авраһаам кулуттара хаспыт холуодьастарын барытын пилистиимнэр бүөлээбит-тэр уонна буорунан толорбуттар. 16Онуоха Авимелех Йицхаакка: «Эн биһигиннээҕэр таһыччы кыаҕырдыҥ, онон биһигиттэн бар», — диэбит. 17Йицхаак ол сиртэн барбыт уонна Гераар хочотугар тиийэн отууларын ту-руоран, онно олохсуйбут. 18 Йицхаак аҕатын Авраһаам кэминээҕи уу холуодьастарын, кэлин пилистиимнэр бүөлээн кэбиспиттэрин, хаттаан хаспыт уонна олор-го аҕата иҥэрбит ааттарын биэртэлээбит. 19 Ол хочоҕо Йицхаак кулуттара хаспыттар уонна кинилэр онно уу сыккыһын булбуттар. 20Онуоха Гераар маныыһыттара Йицхаак маныыһыттарын кытта мөккүспүттэр, «биһиги уубут» диэбиттэр. Онон мөккүөр тахсыбытын туоһу-лаан, Йицхаак ол холуодьаһы Эсек диэн ааттаабыт. 21Атын холуодьаһы хаспыттар уонна ол туһуттан эмиэ мөккүспүттэр, ону Ситна [Утарсыы] диэн ааттаабыт. 22Кини онтон салгыы баран, атын холуодьаһы хаспыт. Ол туһунан мөккүөр суох буолбут. Ону Реховот диэн ааттаабыт уонна эппит: «Айыы Тойон биһиэхэ киэҥ си-ри биэрдэ, онон сир үрдүгэр элбиэхпит». 23 Кини онтон Беэр Шеваҕа [Вирсавияҕа] көспүт. 24Киниэхэ ол түүн Айыы Тойон көстүбүт уонна эппит: «Мин — эн аҕаҥ Авраһаам Таҥаратабын. Мин эйигин кытта баарбын, куттаныма. Эйигин алҕыам уонна ыччаккын кулутум Авраһаам туһугар үксэтиэм». 25Кини онно сиэртибэн-ньик туппут уонна Айыы Тойон аатын ааттаабыт.
Онно отуутун туруорбут, Йицхаак дьоно холуодьас хаспыттар. 26Киниэхэ Гераартан Авимелех сүбэһитин Ахуззаты уонна сэриитин тойонун Фихолу илдьэ кэлбит. 27Йиц-хаак кинилэргэ эппит: «Тоҕо миэхэ кэллигит? Эһиги миигин абааһы көрбүккүт, киэр үүрбүккүт». 28Кинилэр эппиттэр: «Айыы Тойон эн аттыгар баарын илэ көрдүбүт. Онон эн биһикки андаҕар бэрсиэххэ, иллэ олохтуохха.
29 Ол эбэтэр, биһиги эйигин тыыппатахпытын, эйиэхэ үтүөнү эрэ оҥорбуппутун уонна эйигин этэҥҥэ ыыппып-пытын курдук, эн эмиэ биһиэхэ хара санааны тутуом суоҕа диэн андаҕай. Эйигин билигин Айыы Тойон алҕаата». 30Йицхаак кинилэргэ малааһын оҥорбут, кинилэр аһаабыттар-сиэбиттэр. 31Сарсыарда эрдэ туран бэйэ-бэйэлэригэр андаҕар бэрсибиттэр. Йицхаак кинилэри атаарбыт. Кинилэр этэҥҥэ барбыттар. 32 Ол күн Йицхаак үлэһиттэрэ кэлбиттэр. Кинилэр сыккыс үрдүгэр хаспыт холуодьастарын туһунан эппиттэр. Итиэннэ: «Биһиги уу буллубут», — диэбиттэр. 33Кини ону Шева, ол эбэтэр андаҕар диэн ааттаабыт. Ол иһин ол куорат бу күҥҥэ диэри Беэр Шева диэн ааттанар.
34Эсав төрүөҕүттэн түөрт уон сааһа эбит. Кини Хет ки-һитин Беэр кыыһын Йехудиты уонна Хет киһитин Елон кыыһын Басемааты ойох ылбыт. 35 Ол дьахталлар Йиц-хаакка уонна Ривекаҕа элбэх эрэйи аҕалбыттар.
27
Йицхаак кырдьан хараҕа мөлтөөбүт. Кини ула- £ хан уолун Эсавы ыҥыран: «Тоойуом», — диэбит, онуоха кини: «Тугуй?» — диэбит. 2Кини эппит: «Дьэ, мин кырыйдым. Хаһан өлөрбүн билбэппин. 3Билигин эн саадаххын, оххун ыл уонна тыаҕа тахсан миэхэ бултаан киир. 4Итиэннэ миэхэ мин таптыыр аспын буһаран аҕал. Өлүөм иннинэ эйигин алгыырым туһугар». 5Ривека, Йиц-хаак уолугар Эсавка эппитин истибит. Эсав тыаҕа бултуу тахсыбыт. 6Ривека уолугар Йааковка эппит: «Дьэ, аҕаҥ убайгар Эсавка этэрин иһиттим. Маннык: 7«Миэхэ бултаан аҕал уонна аста буһар. Мин эйигин өлүөм иннинэ Айыы Тойон иннигэр алҕыам» — диэн. 8 Онон билигин уолум эрэ буолларгын, мин эйиэхэ тугу гыныахтааххын иһит! 9Коза үөрүттэн тиийэн миэхэ икки бастыҥ ньирэйдэри аҕал. Мин онон аҕаҕар, кини хайдах таптыырын курдук, амтаннаах аһы бэлэмниэм. 10 Эн аҕаҕар илдьэн биэриэҥ, өлүөн иннинэ эйигин алҕаары сиэҕэ. пЙааков ийэтигэр Ривекаҕа эппит: «Убайым Эсав түүлээх киһи, оттон мин суох. 12Арай, аҕам таарыйан көрдүн, оччоҕо мин кини ха-раҕар түөкүн буолабын. Оччоҕо алгыс оннугар кырыыска тиксиэм». 13 Ийэтэ онуоха киниэхэ эппит: «Эн кырыыһын мин үрдүбэр түстүн, уолчааныам. Мин этэрбин эрэ иһит, баран миэхэ аҕал». 14Кини баран ылбыт уонна ийэтигэр аҕалбыт. Ийэтэ, аҕата таптыыр аһын буһарбыт. 15Ривека улахан уола Эсав дьиэҕэ баар мааны танаһын ылан, кыра уолугар Йааковка кэтэрдибит.
16 Итиэннэ уолун илиитин, ньалҕааркай моонньун коза ньирэйин тириитинэн саба уурбут. 17Онтон бэлэмнээбит аһын уонна килиэбин уолун Йааков илиитигэр биэрбит. 18Кини аҕатыгар киирбит уонна: «Аҕаа», — диэбит. Онуоха: «Тугуй? Эн кимни-ний, тоойуом?» — диэбит. 19Йааков аҕатыгар: «Эн улахан уолун Эсавпын. Миэхэ эппиккин толордум. Мин куппун алгыырын туһугар туран олор уонна мин булпуттан сиэ». 20Йицхаак уолуттан: «Хайдах бачча түргэнник буллун, тоойуом?» — диэн ыйыппыт. Онуоха кини: «Тоҕо диэтэххэ, эн Айыы Тойон Танаран миэхэ утары уунна», — диэ-бит. 21Йицхаак Йааковка эппит: «Чугаһаа, эрэ, тоойуом, таарыйан көрүөхпүн: чахчы уолум Эсав дуу, суох дуу диэн», — диэбит. 22Йааков аҕатыгар Йицхаакка чугаһаа-быт. Кини уолун тутан-хабан көрбүт уонна: «Куолаһа, куолаһа Йааков, оттон илиитэ, илиитэ Эсав», — диэбит.