Страница 17 из 22
Ол эрэн кини санаата чэпчээбэтэх: «Кутурҕаммын кытта ана-раа дойдуга уолбар аттаныам», — диэбит. Аҕата уолун оннук ытаабыт. 36Оттон мидианнар Йосебы Эгиипэккэ илдьэн, фараон үлэһитигэр, харабыл тойонугар, Потифа-рга атыылаабыттар.
38
1 Ол сахха Йехуда, бииргэ төрөөбүттэриттэн тэйэн, Хира диэн ааттаах Одуллаам куорат киһитин аттыгар олохсуйбут. 2Йехуда онно Шуа диэн Ханаан олохтооҕун кыыһын көрсөн ойох ылан киниэхэ киирбит. 3Ойоҕо хат буолбут, уол оҕо төрөппүт, Йехуда оҕотун Эр диэн ааттаабыт. 4 Өссө хат буолбут, уол оҕо төрөппүт уонна Онан диэн ааттаабыт. 5Ол кэннэ өссө уолламмыт уонна Шела диэн ааттаабыт. Кини оҕолоноругар Йехуда Хезивкэ баар эбит. 6Йехуда улахан уолугар Эргэ ойох ылан биэр-бит — кини аата Тамаар диэн эбит. 7Йехуда улахан уола Эр Айыы Тойонно куһаҕан сыһыаннаах буолан, кинини Айыы Тойон өлөрөн кэбиспит. 8Онуоха Йехуда Онанна эппит: «Убайын ойоҕун кытта олор, ойох ыл. Убайгын ааттатан, кини ууһун хаҥат». 9Онан бэйэтин ууһа сал-ҕамматын билэр буолан, убайын ойоҕор хас киирдэҕин ахсын уллуругун убайыгар биэримээри сиргэ тоҕор эбит. 10Оннук гынара— Айыы Тойон иннигэр куһаҕан эбит, онон Айыы Тойон кинини эмиэ өлөрбүт. пОнуоха Йеху-да кийиитигэр Тамаарга эппит: «Уолум Шела улаатыар диэри баран аҕаҥ дьиэтигэр огдообо буолан олор». Кини «кырам эмиэ убайдарын курдук өлбөтөр» дии санаабыт. Тамаар аҕатын дьиэтигэр баран олохсуйбут. 12Күн-дьыл балай эмэ ааспыт. Йехуда ойоҕо — Шуа кыыһа өлбүт. Йехуда уоскуйан баран доҕорун, Одуллаам олохтооҕун Хираны, кытта Тимнааҕа барааннарын кырыйааччыларга барбыт. 13Тамаарга, «тойонуҥ Тимнааҕа сүөһүтүн кырыйа барда» диэн тиэрпиттэр.
14Онуоха Тамаар кэтэ сылдьыбыт огдообо таҥаһын устубут, итиэннэ сирэйин таҥаһынан бү-рүнэн баран, Тимнаалыыр суолга Энайим ааныгар тиийэн олорбут. Тоҕо диэтэххэ Шела төһө да улааппытын үрдү-нэн, кинини Шелаҕа ойох биэрэ иликтэр эбит. 15Йехуда кинини көрбүт эрээри, сирэйэ сабыылааҕын иһин содур дьахтар дии санаабыт. 16Киниэхэ суол диэки эргиллэн: «Хоонньоһуохха», — диэбит, кийиитэ буоларын билбэ-тэх. Онуоха кини: «Миигин кытта хоонньостоххуна тугу биэриэҥий?» — диэн ыйыппыт. 17Йехуда: «Үөрбүттэн коза оҕотун ыытыам», — диэбит. Кини: «Өскөтүн ону ыытыах-хар диэри тугу эмэ мэктиэлээн биэрдэххинэ», — диэбит. 18Кини: «Туох мэктиэтин эйиэхэ биэрэбин?» — диэн ыйып-пытыгар, Тамаар: «Быалаах мэҥэ бэлиэҕин, тута сылдьар тайаххын», — диэбит. Кини биэрбит, хоонньоспуттар. Тамаар хат буолбут. 19Тамаар туран барбыт, сирэйин сабыытын устан, огдообо таҥаһын таҥныбыт. 20Йехуда, биэрбит мэктиэтин төттөрү ылаары, доҕорунан, Одул-лаам киһитинэн, коза оҕотун ыыппыт да, биирэ булбатах.
21 Кини олохтоох дьонтон: «Энайим суолугар олорор содур дьахтар ханнаный?» — диэн ыйыта сатаабыт да, «манна содур дьахтар суоҕа», — диэн хоруйдаабыттар. 22Кини Йехудаҕа төннүбүт уонна: «Кинини булбатым. Олохтоох дьон «манна содур дьахтар суоҕа» диэтилэр», — диэн тиэрдибит. 23Йехуда эппит: «Биһигини күлбэттэрин ту-һугар, ол мал киниэхэ хааллын. Мин ити коза оҕотун ыыппытым да, эн ол дьахтары булбатыҥ». 24 Үс ый ааспы-тын кэннэ Йехудаҕа кийиитиҥ Тамаар содур буолбут, ол сылдьан хат буолбут диэн тиэрпиттэр. Йехуда: «Таһааран уоттаан кэбиһиҥ», — диэбит. 25Кинини таһаарбыттары-гар, тойонугар «мин бу малы бас билэр киһиттэн хат буолбутум» диэн илдьит ыыппыт. Кини ыйыппыт: «Бу ким быалаах мэҥэ бэлиэтэ уонна тайаҕа буоларын би-лэҕин дуо?» 26Йехуда билбит уонна: «Кырдьык— кини туһатыгар, тоҕо диэтэххэ мин кинини уолбар Шелаҕа ойох биэрбэтэҕим», — диэбит. Йехуда ол кэннэ кини-лиин булсубатах.
27Төрүүр болдьоҕо кэлбит, арай билбиттэрэ, иһигэр иги-рэ сылдьыбыт эбит. 28Төрүүр кэмигэр төрөтөр дьахтара оҕону илиититтэн тардан ылан кыһыл быанан баайбыт уонна: «Бу оҕо бастакы таҕыста», — диэбит. 29Оҕо илиитэ төттөрү киирэн хаалбытыгар, кини инитэ тахсан кэл-бит. Онуоха дьахтар: «Хайдах төлө көттүҥ?» — диэбит. Кинини Фарес диэн ааттаабыттар [Төлө көтүү диэн суолталаах эбит]. 30 Ол кэннэ илиитигэр кыһыл быал-аах кини убайа тахсыбыт. Кинини Зараах [Өрө тахсыы] диэн ааттаабыттар.
39
Йосебы Эгиипэккэилдьибиттэр. Кинини фараон 37 үлэһитэ, харабыл тойоно, Эгиипэт киһитэ Потифар йишмаэллэртэн атыыласпыт. 2Айыы Тойон Йосебы кытта буолан, табыллан сылдьыбыт, кини тойонугар — Эгиипэт киһитигэр олорор эбит. 3 Айыы Тойон алгыһа киниэхэ баа-рын, кини тугу гыммыта барыта, Айыы Тойон көмөтүнэн, табыллан иһэрин тойоно көрбүт. 4Тойонугар сөбүлэппит, киниэхэ үлэлиир эбит. Тойоно кинини дьиэтигэр бас-көс киһи оҥорбут уонна баарын барытын киниэхэ итэҕэйбит. 5Ол күнтэн ыла, дьиэтигэр бас-көс киһи оҥостуоҕуттан, баарын барытын киниэхэ итэҕэйиэҕиттэн ыла, Йосеф ту-һуттан Эгиипэт киһитигэр баары барытын: кини дьиэтин, сирин-уотун Айыы Тойон алҕаабыт. 6 Онон тойоно баарын барытын Йосефка дьаһайтарар буолан, аһыыртан атыны тугу да билбэт буолбут.
Йосеф буоллаҕына быһыылаах мааныта, дьүһүннээх үтүөтэ эбит. 7Йосебы тойонун ойоҕо сөбүлүү көрөн: «Миигин кытта хоонньос», — диэбит. 8Кини сөбүлэммэ-тэх уонна тойонун ойоҕор эппит: «Дьэ, тойонум дьиэҕэ тугу да дьаһайбат, баарын барытын мин илиибэр тут-тарбыта. 9Бу дьиэҕэ мин киниэхэ баһылыкпын, кини миигиттэн тугу да кистээбэт, эйигиттэн ураты — эн ойоҕо буоллаҕын. Хайдах Танара иннигэр бачча үлү-гэр аньыыны оноруомуй?» 10Күннэтэ дьахтар Йосефтан ааттастаҕын ахсын, кини бу дьахтардыын хоонньоһорго, сылдьыһарга буолуммат эбит. пАрай биир күн Йосеф үлэтин толороору дьиэҕэ киирбитигэр, дьиэлээх дьонтон дьиэҕэ ким да суох эбит. 12 Дьахтар кинини танаһыттан тардан ылан: «Хоонньоһуох», — диэбит. Онуоха Йосеф танаһын кини илиитигэр хаалларан баран таһырдьа ойбут. 13Дьахтар, илиитигэр кини танаһа хаалбытын уонна кини таһырдьа ойбутун көрөн баран, 14дьиэлээх дьонун ыныртаабыт уонна кинилэргэ эппит: «Көрүн эрэ, биһигини сэнэтээри манна еврей киһитин аҕалбыт. Кини миигин кытта хоонньоһоору миэхэ кэлбитин, мин хаһыытаатым. 15 Онон эрэ, мин ытыыр, хаһыытыыр сана-бын истэн, танаһын миэхэ хаалларан таһырдьа куотта». 16Итиэннэ тойоно дьиэҕэ кэлиэр диэри танаһы бэйэтигэр хаалларбыт. 17Эригэр эмиэ ол эппитин хатылаабыт: «Эн аҕалбыт еврей кулутун миигинэн саатанаары, манна кэлэ сырытта. 18 Арай мин улаханнык хаһыытаабыппар, танаһын миэхэ хаалларан баран таһырдьа куотта», — диэбит.
19Тойоно, ойоҕо киниэхэ «эн кулутун миэхэ маннык быһыыланна» диэбитин истэн баран улаханнык уордайбыт. 20Тойоно Йосебы ылан ыраахтааҕы буруй-даахтара хааллан сытар хаайыыларыгар биэрбит. Кини хаайыллыбыт. 21 Ол эрэн киниэхэ Айыы Тойон алгыһа баар буолан, үтүөнү түстээн, хаайыы баһылыга кинини сөбүлээбит. 22Хаайыы тойоно хаайыылаахтары барыла-рын Йосеф көрүүтүгэр туттарбыт. Кини хаайыылаахтар дьаһалталара буолбут. 23Хаайыы тойоно бас билэрин кэтээн да көрбөт, тоҕо диэтэххэ, Йосебы кытта Айыы Тойон баар эбит, онон кини тугу гынара барыта, Айыы Тойон көмөтүнэн табыллан иһэр эбит.
40
1 Ол кэннэ, утаакы буолаат, Эгиипэт ыраахтааҕытын Т\/ утах оҥорооччуларын уонна килиэп астааччыла-рын тутаах дьонноро тойоннорун иннигэр — Эгиипэт ыраахтааҕытыгар буруйдаммыттар. 2Онуоха фараон дыбарыаһын тутаах үлэһиттэригэр: утах оҥорооччуга уонна килиэп астааччыга уордайбыт. 3Кинилэри хара-быллар тойоннорун дьиэтигэр кэтэбилгэ биэрбит, Йосеф хаайыллан сытар сиригэр. 4Харабыл тойоно кинилэргэ Йосебы сулууспаҕа биэрбит, Йосеф кинилэргэ үлэлээбит. Кинилэр кэтэбилгэ балай да сылдьыбыттар. 5Арай биир түүн Эгиипэт ыраахтааҕытын утах оҥорооччуларын тойонноро уонна килиэп астааччылар салайааччылара хаайылла сытан түүл түһээбиттэр. Иккиэннэригэр тус-туспа суолталаах түүл көстүбүт. 6Сарсыарда кинилэргэ Йосеф кэлбит, көрбүтэ: дьоно кэри-куру курдуктар эбит. 7Йосеф кинини кытта бииргэ тойонун дьиэтигэр хаа-йыллан сытар фараон тутаах үлэһиттэриттэн ыйыппыт: «Сирэйгит-хараххыт бүгүн туохтан мөлтөөтөй?» 8Онуоха кинилэр: «Түүл түһээтибит да, тойоннуох айылаах ким да суох», — диэн хардарбыттар. Йосеф кинилэргэ: «Таҥа-ра тойоннуоҕун, миэхэ кэпсээҥ эрэ», — диэбит. 9Утах оҥорооччулар тойонноро Йосефка түүлүн кэпсээбит: «Түүлбэр, арай мин иннибэр виноград лабаата баар эбит. 10Лабаа үс аҥыы салаалаах эбит, ситэн барда, сибэк-килэннэ, үүнэн силигилээн астанна. пОттон илиибэр фараон ымыйата баар эбит. Мин отону ылан фараон ымыйатыгар ыктым уонна ону ылан фараоҥҥа биэрдим».