Добротолюбие

Страница 27 из 247

И# тогw2 рaди, дабы2 не повреди1тисz t слyшаніz таковhхъ, да не tри1неши пришeдшагw: благодaти содёйствующей, ничт0же повреди1шисz. Nбaче, дабы2 не причини1ти врeдъ мнHгимъ, въ тaйнэ мёстэ сіE подобaетъ рещи2, ѓще нeгли и3 прил0гъ п0мысла ћкw человёкъ претeрпиши. Ѓще бо и3 благодaти и3сп0лненъ бyдеши, нижE сіE да ўвэщaетъ тS tврати1тисz. И$бо поучaемсz мы2 не своегw2 и3скaти, но ±же и3нёхъ, да спасyтсz. И# ћкоже предрек0хомъ, храни1ти тебЁ подобaетъ безм0лвное житіE, и3 нестzжaтельное. И# самаго2 себE тогдA возмни1ши дёйствуема бhти t благодaти, грёшнэйша всёхъ человBкъ: сіe же кaкw бывaетъ, не могY глаг0лати, бGъ вёсть.

рм7д. Часh же бдёніz, д0лженъ є4сть чести2 часA двA, и3 двA моли1тисz во ўмилeніи со слезaми, и3 канHнъ, kк0въ х0щеши, и3 дванaдесzть pалмы2, ѓще х0щеши, и3 моли1тву, несквeрнаz: и3 моли1тву с™aгw є3vстрaтіа, сі‰ въ вели1кіz нHщи. Въ м†лыz же, кратчaйшее послёдованіе, по си1лэ даeмой тебЁ t бGа: без8 негH бо ниеди1но блaго и3справлsетсz, ћкоже глаг0летъ прор0къ: t гDа стwпы2 человёку и3справлsютсz. И# самомY сп7су рeкшу: без8 менE не м0жете твори1ти ничесHже. Без8 слeзъ же никогдaже да причасти1шисz.

рм7є. Ћсти же предлагaємаz ти2, kкwвA ни сyть: под0бнэ же и3 віно2 съ воздержaніемъ без8 роптaніz. Ѓще же и3 наединЁ сэди1ши нeмощи рaди, сyрwва ѕє1ліz съ мaслинами. Ѓще же кто2 t брaтіи снёдно что2 п0слетъ ти2, пріими2 съ благодарeніемъ и3 (с. 143) смирeніемъ ћкw стрaненъ, и3 t тогw2 причасти1сz, ѓще чт0либо є4сть: ґ њстaвшеесz посли2 и3н0му брaту ни1щу и3 благоговёйну. Ѓще же кто2 позовeтъ тS на трапeзу, t всёхъ предлагaемыхъ тебЁ вкуси2, но по мaлу, по зaповэди, воздержaніе хранS. Востаs же положи1въ покл0нъ по nбhчаю стрaнна и3 ни1ща, благодарeніе томY воздaждь, глаг0лz: бGъ џтче с™hй, мздY да дaстъ тебЁ. Блюди1сz же глаг0лати что2, ѓще бы нeгли и3 полeзно бhло.

рм7ѕ. Ѓще ли же кто2 t брaтій њскорблeнъ бhвъ, и3ли2 t предстоsтелz, и3ли2 їкон0ма, и3ли2 t и3н0гw когw2, и3 пріи1детъ къ тебЁ, ўтёши є3го2 си1це: вёру ми2 и3ми2, брaте, ко и3скушeнію тебЁ сіE бhсть. и3 мнё бо разли1чнэ сіE случaлосz, и3 t малодyшіz печaловахъ: ґ понeже и3звэсти1хсz, ћкw сі‰ бывaютъ ко и3скушeнію, то2 сношY благодaрнэ. и3 ты2 ќбw тaкw твори2, и3 пaче да возвесели1шисz њ таковhхъ ск0рбэхъ. Ѓще же и3 досaдовати бyдетъ, нижE тaкw да tврати1шисz, но ћкоже благодaть подaстъ тебЁ, ўтёши є3го2: мнHга бо сyть разсуждє1ніz, и3 ћкоже разумёеши ўстроeніе брaта и3 п0мыслы: примирsй є3го2, да не њстaвиши неуврачевaнна є3го2 tити2.

рм7з. Немощствyющу же брaту, ѓще случи1тсz тебЁ не посэти1ти д0лгw, подобaетъ ти2 нёчто предпослaти kвлsz и3 сіE, ћкw вёру и3ми2, џтче с™hй, днeсь ўразумёхъ њ недyзэ, и3 прошY прощeніz. Тaже си1це шeдъ, и3 покл0нъ положи1въ, и3 моли1тву соверши1въ, тaкw рцы2 є3мY: кaкw бGъ пом0же ти2, џтче с™hй; И# сёдъ сложи1въ рyцэ, молчи2. Ѓще же и3 и3нjи пріид0ша посэщeніz рaди, блюди1сz сопобесёдовати њ чeмъ и3ли2 t писaній, и3ли2 t є3стeственнагw разсyдка, пaче же невопрошaемь, да не п0слэжде скорбёти и4маши: сіe бо наимн0жайше случaетсz съ простёйшею брaтіею.

рм7и. Съ благоговёйною брaтіею ѓще случи1тсz ўчреждaему бhти, t предлежaщихъ без8 сумнёніz подобaетъ ти2 причащaтисz, ѓще чт0либо бyдетъ. Ѓще же зaповэдь чію2 и4маши, и3ли2 (с. 144) ры6бы, и3ли2 и3н0гw чесогw2 не ћсти, сyть же предлагaєма: ѓще бли1зъ ти2 бyдетъ зaповэдь дaвый, шeдъ ўмоли2 є3го2, да попyститъ ти2 вкуси1ти: ѓще же не присyтствуетъ, и3ли2 и3 знaеши, ћкw не попyститъ ти2, и3 пaки тёхъ не х0щеши соблазни1ти, по ўчреждeніи возвэсти2 є3мY дёланіе своE, просS прощeніz. Ѓще же ни тогw2, ни другaгw t си1хъ не х0щеши, лyчше ти2 є4сть не пойти2 къ ни6мъ: и4бо сугyбw пріwбрsщеши, и3 бёса тщеслaвіz и3збэжи1ши, и3 тёхъ соблaзна и3 ск0рби и3збaвиши. Ѓще же nни1 дебелёйши сyть, сохрани2 прaвило, лyчше же є4сть, и3 при ни1хъ t всегw2 по мaлу причасти1тисz. Под0бнэ и3 при ўтэшeніи чіeмъ, по ґпcлу законополагaющу, всE предлагaемое ћсти подобaетъ, ничт0же сумнsщесz, за с0вэсть.

рм7f. Ѓще творsщу ти2 въ кeлліи твоeй моли1тву, ўдaритъ кто2 во двeрь, tвeрзи є3мY, и3 сёдъ побесёдуй со смирeніемъ, ѓще чт0либо предложи1тъ t прили1чествующихъ на п0льзу. И# ѓще t ск0рби є4сть њтzгчeнъ, потщи1сz и3ли2 сл0вомъ и3ли2 дёломъ ўврачевaти є3го2. И# пaки томY tшeдшу затвори1въ, воспріeмь моли1тву совершaй. И$бо под0бно примирeнію є4сть и3 врачевaніе приходsщихъ. Съ мірски1ми же не тaкw подобaетъ твори1ти: но и3сп0лнz моли1тву, тaкw съ ни1ми бесёдовати.

Rн. Молsщусz же тебЁ, ѓще страховaніе нёкое, и3ли2 шyмъ, и3ли2 ћкw свётъ њсіsетъ, и3ли2 и4но что2 случи1тсz, ты2 да не ўжаснeшисz, но пaче прилёжнэе въ моли1твэ пребyди: смущeніе бо бывaетъ бэс0вское, и3 трeпетъ, и3 ќжасъ, ћкw да разслaбивсz моли1тву њстaвиши, и3 пр0чее пріwбhкшу ти2 къ семY воз8wбладaютъ тоб0ю. Ѓще же моли1тву совершaющу ти2, и4нъ свётъ њсіsетъ тS, є3г0же не возм0жно и3зрещи2, и3 душA рaдости и3сп0лнена бyдетъ, и3 желaніе лyчшихъ, и3 слeзъ течeніе со ўмилeніемъ: вёждь, ћкw б9eственно посэщeніе сіE є4сть и3 заступлeніе. И# ѓще пребывaетъ над0лзэ, да не бyдетъ ти1 что2 мн0жае (с. 145) t продолжeніz слeзъ, плэни2 ќмъ тв0й въ нёчто t тэлeсныхъ, и3 си1мъ да смири1шисz. Мlтву же, внемли2, да не њстaвиши t ўстрашeніz врaжіz: но ћкоже џтрокъ t нёкихъ личи1нъ ўстрашeнъ под8 њб8‰тіz мaтере и3ли2 nтцA прибэгaz, стрaхъ си1хъ tгонsетъ, тaкw и3 ты2 моли1твою къ бGу востeкъ, стрaха си1хъ и3збэжи1ши.

рн7а. Ѓще сэдsщу ти2 въ кeлліи брaтъ нёкій пришeдъ вопр0ситъ тS њ плотск0й брaни, да не tврати1ши таковaго: но со ўмилeніемъ тёми, ±же благодaть б9іz подaстъ тебЁ, и3 є4же t дэsніz стzжaлъ є3си2, восп0льзуй є3го2, и3 тaкw tпусти2. И#зходsщу же, положи1въ покл0нъ къ немY, рцы2, вёру и3ми2, брaте, ўповaю на человэколю1біе б9іе, ћкw бэжaти и4мать t тебE таковaz брaнь, т0чію да не џтай ўстyпиши, и3ли2 разслaбишисz. И#зшeдшу же томY, востaвъ и3 воwбрази1въ брaнь є3гw2, воздёвъ рyцэ со слезaми ко бGу, со стенaніемъ њ брaтэ помоли1сz, глаг0лz: гDи б9е, не хотsй смeрти грёшнагw, ћкоже вёси, на п0льзу брaту семY ўстр0й. И# бGъ, вёдый вёру є3гw2 къ тебЁ, твоe же t любвE сострадaніе и3 чи1стую њ нeмъ мlтву, њблегчавaетъ брaнь є3гw2.

рн7в. Сі‰ же вс‰ потрє1бна сyть, брaте, ко ўмилeнію, и3 подобaетъ съ сокрушeннымъ сeрдцемъ, терпёніемъ и3 благодарeніемъ совершaти, ±же слeзъ сyть винHвна, и3 низлагaютъ стр†сти, и3 небeснагw винHвна цaрствіz: нyдzщихсz бо є4сть цaрствіе небeсное, и3 нyждницы восхищaютъ є5. И$бо ѓще сі‰ и3спрaвиши, t дрeвнихъ нрaвwвъ совершeннэ tстyпиши, нeгли и3 t сaмыхъ прил0гwвъ п0мысла: њбhче бо ўступaти свёту тьмA, и3 с0лнцу сёнь. И$бо ѓще њ си1хъ вознеради1тъ кто2 въ начaлэ разслаблsz п0мыслъ, любопhтенъ бhвъ, благодaти лишaетсz. И# тогдA во стр†сти ѕлы6z впaдъ, познавaетъ свою2 нeмощь, боsзни и3сполнsемь. Не подобaетъ же и3 и3справлsющему помышлsти, ћкw свои1мъ труд0мъ сіE и3справлsетъ, но благодaтію б9іею. (с. 146) Пред8wчищaти же подобaетъ себE, по рeкшему: њчищaтисz пeрвэе, тaже съ чи1стымъ бесёдовати подобaетъ. T мн0гихъ бо слeзъ ўмY њчищeну бhвшу, и3 просвэщeніе б9eственнагw свёта под8eмлющу, є3г0же мjръ вeсь ѓще пріи1метъ, не ўмалsетъ, ќмнэ т0й въ бyдущихъ пребывaетъ.

Вопрошeнъ бhсть нёкогда с™hй и3 блажeнный сeй сmмеHнъ: как0въ д0лженъ є4сть бhти сщ7eнникъ; И# tвэщA, глаг0лz: ѓзъ ќбw нёсмь дост0инъ бhти сщ7eнникъ, nбaче как0въ бhти д0лженъ є4сть и3мyщій свzщеннодёйствовати бGови, твeрдw вёмъ. Вопeрвыхъ ќбw чи1стъ не тёломъ т0чію, но и3 душeю, и3 къ си6мъ не причaстенъ бhти всsкагw грэхA. Втор0е же, смирeнъ и3 внёшнимъ нрaвомъ, и3 внyтреннимъ души2 ўстроeніемъ. Тaже, є3гдA предстои1тъ с™ёй и3 сщ7eннэй трапeзэ, ќмнэ ќбw б9ество2, чyвственнэ же предлеж†щаz с™†z зрёти д0лженъ є4сть несомнённw. Не т0чію же, но и3 самаго2 того2 въ тёхъ с™hхъ дaрэхъ неви1димw сyщаго, живyща стzжaти д0лженъ є4сть въ сeрдцэ своeмъ разyмнw, да м0жетъ си1це со дерзновeніемъ мольбы6 приноси1ти, и3 ћкw дрyгъ ко дрyгу бесёдуz, тaкw глаг0лати: џ§е нaшъ, и4же є3си2 на нб7сёхъ, да свzти1тсz и4мz твоE: kвлsющей моли1твэ, ћкw є3стеств0мъ сyщагw сн7а б9іz и4мать живyща въ себЁ со nц7eмъ и3 с™hмъ д¦омъ. Таковы2 ви1дэхъ пресвЂтеры, прости1те ми2, nтцы2 и3 брaтіе.

Глаг0лаше же и3 сіE, ћкw њ и3н0мъ нёкоемъ, себE ўтаевaz, и3 человёческіz слaвы и3збэгaz, t человэколю1біz же сaмъ себE по нyждэ kвлsетъ. Слhшахъ, глаг0летъ, t нёкоегw и4нока сщ7eнника дерзновeніе и3мyщагw ко мнЁ, ћкw къ возлю1бленному своемY сіE: никогдaже служи1хъ ѓзъ, не ви1дz д¦а с™aго, ћкоже того2 ви1дэхъ пришeдша на мS, є3гдa мz рукополагaху, и3 моли1тву сщ7eнническу митрополjтъ глаг0лаше, трeбнику лежaщу на nкаsнной моeй главЁ. Вопрошeнъ ќбw бhвъ t менE, кaкw сего2 ви1дэ тогдA и3 въ каков0мъ зрaкэ лицA; РечE, пр0ста ќбw (с. 147) и3 безви1дна, nбaче ћкw свётъ. И# ћкоже диви1хсz въ начaлэ ви1дz, є4же никогдaже ви1дэхъ, и3 что2 бы бhло сіE размышлsющу ми2, глаг0ла ми2 тaинственнw џнъ, ћкоже въ рaзумэ глaса: ѓзъ на вс‰ прор0ки и3 ґпcлы и3 ны6нэшніz и3збр†нныz б9іz и3 с™ы6z нахождY: д¦ъ бо с™hй є4смь б9ій. ТомY слaва и3 держaва во вёки, ґми1нь.

Претензии к содержанию