Добротолюбие

Страница 41 из 247

рlг. Вси2 благочести1віи сщ7eнницы и3 цaріе и4стиною помазyютсz во њбновлeніи, ћкоже и3 дрeвніи тогдA по проwбразовaнію. W$бразы бо џныz бhша нaшей и4стинэ не t чaсти, но вси2 нaсъ всёхъ назнaменоваху. Не бо2 по џнэмъ њбразовaніzмъ нaше цaрство и3 сщ7eнство подобоwбрaзно є4сть и3 є3динови1дно, ѓще и3 сyть тjиже w4бразы: нижE распредэлsетъ нaми є3стество2 разли1чіz помaзанныхъ, и3ли2 благодaть и3 звaніе къ помaзанію, но є3ди1ное и3 т0жде звaніе и3 вёру и3 помaзаніе и3 њбразовaніе и4мамы. Показyетъ же и3 kвлsетъ по сл0ву и4стины чи1стое и3 безстрaстное, и3 всего2 њсщ7eнна бhти бGу, нhнэ же и3 въ бyдущемъ вёцэ.

рlд. ТогдA глаг0летъ ўсты2 премyдрость и3 поучeніемъ сeрдца рaзумъ, и4же бGа сл0ва, и3 nц7A v3постaсную премyдрость ћснw t сyщихъ kвлsетъ, ћкw словесA первоwбрaзныхъ въ сyщихъ начертавaющыz и3мhй, и3 дёйствомъ живyщагw сл0ва, премyдрость t премyдрости ўсты2 глаг0летъ: сeрдцемъ же њсіzвaемъ си1лою претвори1тельнагw рaзума, поучaемагw дyхомъ, твори1ти и3 просвэщaти м0жетъ рaзумъ вёрнw слhшащыz.

рlє. Вели1каz и4стинэ противоб0рница и3 къ поги1бели влекyщаz днeсь человёки прeлесть, є4юже неразyміе тьмы2, въ душaхъ лёностныхъ воцари1сz, tчужди1вши и5хъ t бGа. И# u5бо невёдущіи бhти бGа, породи1вшаго ны2 и3 просвэти1вшаго, и3ли2 сл0вомъ є3ди1нэмъ т0чію вёруема и3 познавaема, ґ не дёломъ, и3ли2 дрє1внимъ є3ди1нэмъ kвлsема, ґ не и3 нaмъ, и3 свидётєльства њ бз7э писaній и3нёмъ, ґ не и3зрeкшымъ восписyетъ, и3 слaву, ћкоже глаг0летъ писaніе, њ бз7э, хyлzтъ. Познaніе же благочeстіz (с. 211) всsкw tметaz, и3 тэлeснэ т0чію, да не рекY їудeйски, чтyтъ пис†ніz, и3ли2 и3 познавaютъ: воскресeніz же рaди души2 tсю1ду востaніе tмeщуще, при1снw во гробёхъ вселsтисz неразyмнэ желaютъ. Три2 сі‰ стр†сти сyть: невёріе, лукaвство и3 разлэнeніе: раждaютъ же и3 содeржатъ дрyгъ дрyга. Невёріе бо лукaвствію ўчи1тель, лукaвство же сопyтникъ разлэнeнію, є3гHже совершeннаz лёность є4сть знaменіе. И#ли2 пaки: разлэнeніе лукaвства роди1тель, ћкоже речE гDь: лукaвый рaбе и3 лэни1вый! лукaвство же nтeцъ невёрію, всsкъ во лукaвый невёренъ. Невёруzй же и3 небGобоsзливъ є4сть: t негHже разлэнeніе раждaетсz, мaти презрёнію, и4мже всsкое благ0е небрежeтсz, и3 всsкое ѕло2 содэвaетсz.

рlѕ. И$стиннаz њ бз7э слaва, и3 рaзумъ сyщихъ нел0женъ, совершeнное догмaтwвъ правослaвіе составлsютъ. Тёмже и3 славосл0вити таковhй си1це д0лженъ є4сть: слaва тебЁ, хrтE б9е нaшъ, слaва тебЁ! ћкw нaсъ рaди вочlвёчилсz є3си2, бGъ сл0во пресyщественное. Сегw2 рaди вели1ко є4сть тaинство смотрeніz твоегw2, сп7се нaшъ, слaва тебЁ!

рlз. Списyемыхъ ќбw словeсъ, по вели1кому маxjму, сyть три2 разли1чніи w4бразы, незаз0рные же и3 нижE њсуждeніz достHйны. Пeрвый, пaмzти рaди своеS: вторhй, п0льзы рaди други1хъ: трeтій, послушaніz рaди пи1шемый, и4мже и3 премнHгаz t писaній сложи1шасz рaди смирeннэ взыскyющихъ сл0во. Ѓще же кто2 ўгождeніz рaди и3 слaвы, и3 показaніz рaди добродётелей списyетъ, tстои1тъ, глаг0летъ, мзды2 своеS, ник0еz здЁ и3мёz п0льзы, и3ли2 мзды2 въ бyдущемъ вёцэ, но ћкw человэкоуг0дникъ и3 льстeцъ корчeмствуz сл0во б9іе, њсуждeнъ бyдетъ.

(с. 212)

ТогHжде друг‡z главы6.

№. Всsкъ крести1выйсz во хrтA д0лженъ є4сть доспёти всёхъ њ хrтЁ превозращeній: предпріsлъ бо є4сть си1хъ си1лу, и3 посрeдствомъ зaповэдей њбрэсти2 сі‰, и3 навhкнути м0жетъ. Зачaтіе ќбw є4сть, њбручeніе дyха: рождeніе же дёйство рaдованіz: крещeніе же, чисти1тельнаz дух0внагw nгнS си1ла: преwбражeніе же, б9eственнагw свёта видёніе: распsтіе же, є4же t всёхъ ўмерщвлeніе: погребeніе, хранeніе въ сeрдцэ б9eственнагw рачeніz: воскресeніе, животв0рное души2 востaніе: вознесeніе же, є4же къ бGу и3зступлeніе и3 восхищeніе ўмA. Не њбрётшій же сі‰ и3 не њщути1вшій, младeнецъ є3щE є4сть и3 тёломъ и3 дyхомъ, ѓще и3 сёдъ є4сть, и3 дёzтельнымъ t всёхъ почитaетсz.

в7. Стrти хrтHвы животв0рное и4мутъ ўмерщвлeніе въ терпsщихъ вс‰, ѓще во сострaждемъ и3 спрослaвимсz. Стр†сти же сластeй смертотв0рное ўмерщвлeніе и4мутъ въ дёйствующихъ џныz. Стrтeй бо хrт0выхъ в0льное страдaніе, распsтіz є4сть распsтіе, и3 ўмерщвлeніz ўмерщвлeніе.

G. Страдaти њ хrтЁ є4сть, є4же терпёти и3м{щаz приключaтисz. Зaвисть бо непови6ннымъ къ п0льзэ є4сть: њбличeніе же ко њбращeнію, наказaніе гDне tверзaетъ нaмъ ўшесA пови1ннымъ сyщымъ: тёмже и3 вэнeцъ терпsщымъ њбэщaлъ є4сть гDь во вёкъ вёка. Слaва тебЁ, б9е нaшъ, слaва тебЁ! Трbце с™az, всёхъ рaди слaва тебЁ.

Њ стрaстнэмъ и3змэнeніи.

д7. Ўнhніе, неудобопреwбори1маz сyщи стрaсть њслаблsетъ тёло, њслаблsему же тёлу, њслаблsетсz и3 душA: nбои6мъ же (с. 113) разслабёвшымъ, и3змэнsютъ сладострaстіемъ растворeніе тэлeсное: сладострaстіе же дви1жетъ похотёніе: похотёніе, раждежeніе: раждежeніе, востaніе: востaніе дви1жетъ пaмzть: пaмzть, мечтaніе: мечтaніе, прил0гъ: прил0гъ, сочетaніе: сочетaніе, сосложeніе: сосложeніе же твори1тъ дэsніе и3ли2 тёломъ, и3ли2 многоwбрaзными прикосновeньми. И# тaкw человёкъ побэждeнъ бhвъ пaдаетъ.

Њ блaзэмъ и3змэнeніи.

є7. Терпёніе во всsкомъ дёлэ раждaетъ мyжество: мyжество же, ўсeрдіе: ўсeрдіе же, пождaніе: пождaніе, протzжeніе: протzжeніе дёла, си1рэчь приложeніе ўтолsетъ неудержaніе тэлeсное, и3 п0хwти сладострaстіz ўкрощaетъ: похотёніе же дви1жетъ желaніе: желaніе, люб0вь: любы2, рeвность: рeвность теплотY: теплотA, возбуждeніе: возбуждeніе, тщaніе: тщaніе, моли1тву: мlтва, безм0лвіе: безм0лвіе раждaетъ ўмозрёніе: ўмозрёніе, рaзумъ: рaзумъ, постижeніе тaинствъ: конeцъ же тaинствъ, бGосл0віе: пл0дъ же бGосл0віz, совершeннаz любы2: любви1 же, смирeніе: смирeніz, безстрaстіе: безстрaстіz, прозрёніе, и3 прор0чество, и3 пред8увёдэніе. Не бо2 и4мать кто2 совершє1нныz tсю1ду добродётєли, нижE є3ди1ною ўмалsетъ ѕл0бы, но помaлу возращaемэй добродётели, помaлу и3 ѕл0ба въ не сyщее прих0дитъ.

(с. 114)

ТогHжде вёдэніе и3звёстное.

Њ безм0лвіи и3 моли1твэ, є3щe же и3 њ знaменіzхъ благодaти и3 прeлести: и3 к0е є4сть разли1чіе теплоты2 и3 дёйства, и3 ћкw без8 настaвника прeлестію ўд0бнw побэждaемсz, глaвъ ‹.

№. Подобaше ќбw нaмъ рещи2, по вели1кому ўчи1телю, ћкw непотрeбна п0мощь t писaній и3ли2 t и3нёхъ nтє1цъ. q знаменон0сне л0ггіне! но си1це бhти бGонаучє1ннымъ: бyдутъ бо, глаг0летъ писaніе, вси2 научeни бGомъ, ћкw t негw2 и3 тёмъ. вёдэти же и3 научaтисz полє1знаz, не т0чію мы2 спод0бихомсz, но и3 кjйждо t вёрныхъ, ћкw зак0нъ д¦а на скрижaлэхъ сердeцъ нaшихъ начертaнъ носи1ти, и3 непосрeдственнэ и3 херувjмски, є4же ўдивлeніz дост0йно, чи1стою въ сeрдцэ моли1твою бесёдовати со ї}сомъ. Но понeже младeнцы є3смы2 во врeмz пaки создaніz, нижE благодaть разумёюще, ни њбновлeніz созирaюще, нижE пaче вёдzще превосходsщее вели1чества, чeсти же и3 слaвы, є4йже пріwбщи1хомсz, и3 ћкw д0лжни є3смы2 зaповэдьми возрасти1тисz душeвнэ и3 дух0внэ, и3 ўви1дэти ќмнэ, є4же пріsхомъ: пaдаемъ мн0зіи въ нечyвство и3 помрачeніе небрежeніемъ и3 стрaстнэйшимъ навыкновeніемъ. И# нижE ѓще є4сть бGъ, вёмы, нижE что2 є3смы2, и3ли2 каковы2 бhхомъ сhнове б9іи, и3 сhнове свёта, ч†да и3 ќди хrтHвы. Ѓще же и3 мyжи сyще крещaемсz, nбaче въ водЁ т0чію, ґ не и3 дyхомъ њщущaемъ. Ѓще же и3 дyхомъ њбновлsемсz, вёруемъ прост0ю вёрою мeртвою, ґ не дёйствуемою, и3 во двоедyшіи (с. 115) бывaти глаг0лемъ: и3 тaкw сaмою вeщію пл0ть сyще, и3 пл0тски живeмъ и3 х0димъ. Ѓще же и3 кaемсz, тэлeснэ т0чію, ґ не дух0внэ зaпwвэди твори1мъ и3 познавaемъ.

Ѓще же и3 мн0гихъ рaди трудHвъ человэколю1бнэ спод0битъ нёкихъ благодaть kвлeніz, ћкw прeлесть тY пріeмлемъ. Ѓще же и3 въ други1хъ дёйствуему благодaть ўслhшимъ, ћкw прeлесть џную зaвисти рaди вмэнsемъ. И# тaкw мeртви пребывaемъ дaже до смeрти, не њ хrтЁ живS и3 не дёйствуz, и3 є4же и4мамы, по писaнію, во врeмz и3сх0да и3ли2 судA, невёріz рaди и3ли2 tчazніz tи1метсz њ нaсъ, не разумэвaz, ћкw по nц7Y подобaетъ и3 чaдwмъ б0зэмъ бhти t бGа, и3 духHвнымъ t д¦а, рождeнное бо, глаг0летъ писaніе, t дyха, дyхъ є4сть: мh же пл0ть є3смы2, ѓще и3 вёрни и3 небeсни бhвше, сегw2 рaди д¦ъ б9ій не пребывaетъ въ нaсъ. И# сегw2 рaди попусти2 гDь наведє1ніz и3 плэнє1ніz, и3 заколє1ніz ўмн0жи, tсэщи2 хотS ѕл0бу, и3ли2 спасти2 крёпльшими врачевствaми.

в7. И# пeрвэе ќбw рещи2 подобaетъ, бGу даю1щу глаг0лъ благовэствyющымъ сицев†z благ†z, кaкw њбрsщетъ кто2, пaче же њбрётено бhсть, є4же и4мать, и3ли2 пріsтъ хrтA крещeніемъ въ д©э, по ґпcлу пavлу: и3ли2 не знaете себE, ћкw ї}съ хrт0съ живeтъ въ сердцaхъ вaшихъ; глаг0летъ писaніе. Пот0мъ же и3 кaкw пред8успёти, по си1хъ же и3 кaкw њбрётенное сохрани1ти. И#зsщнэйшій бо и3 крaткій w4бразъ, рещи2 њ крaйнихъ со сред0ю сокращeннэ, мн0гую и3мyщихъ широтY. ЗанE мн0зи п0двигомъ подвизaшасz, донeлэже њбрэт0ша и3ск0мое, и3 до сегw2 желaніе своE простр0ша, въ прє1днzz же не и4дутъ, нижE пекyтсz њ си1хъ, дов0льни сyще т0чію, є4же въ начaлэ њбрэт0ша: запeншесz же и3 џтай распyтіемъ шeдше, д0брэ шeствовати мнsтъ, и3 без8 пріwбрётеніz в0дzтсz внэyду сегw2. Џвіи же дости1гше среды2 просвэщeніz, къ концY разлэни1вшесz њслабёша, и3ли2 вспsть неради1вымъ житіeмъ возврати1вшесz новоначaльніи содёлашасz. (с. 216) Џвіи же дости1гше совершeнства, невнимaніемъ пaдаютъ t мнёніz, и3 вспsть возвращaютсz, и3 дёлы и3 срє1днимъ и3 новонач†льнымъ рaвни бывaютъ. Новоначaльныхъ же и3 срeднихъ и3 совершeнныхъ є4сть, џвэхъ ќбw дёйство: џвэхъ же, просвэщeніе: џвэхъ же, њчищeніе души2, и3ли2 воскресeніе.

Претензии к содержанию