Страница 18 из 195
Подобaетъ вёдати: ћкw ѓще служeніе тsжко є4сть
во џбщинэ, дaже до G-гw часA дост0итъ труди1тисz въ
нeмъ: до ѕ7-гw же часA служє1ніz лє1гкаz ѕэлw2,
є3ли6ка ћвэ ћкw не и4мутъ мн0гw раб0ты и3ли2
трудA, ѓще и3 њбрэтaютсz: ѓще ли не њбрэтaютсz,
ўпраздни1тисz подобaетъ внyтрь nби1тели на
рукодёліе, и3ли2 на и4но что2, є4же пріeмлетъ. Ѓще
ли њбрэтaютсz внЁ nби1тели, ћкоже рёхомъ,
подобaетъ твори1ти до ѕ7-гw часA. T ѕ7-гw часA на
служє1ніz таков†z да не и3сх0дzтъ, но внyтрь nби1тели
подобaетъ ўпражднsтисz на рукодёліе, и3 на
поучє1ніz б9eственныхъ писaній, и3 на ўчє1ніz, и3
пр0стw комyждо подвизaтисz подобaетъ, є4же сп7сти1сz,
ћкоже произволeніе и4мать. и3 нижE вин0ю дёла,
воздержaніе и3 пр0чее п0стничество да разорsетсz: нижE
пaки вин0ю воздержaніz даeтсz прекращeніе дёлу, но
ћкоже лёпо є4сть, си1це твори1ти подобaетъ. Ѓще
ли є4сть принyжно служeніе, могyщему лёпо є4сть
дёлати и3 мн0жае, є3ли1кw м0жетъ без8 врeда прейти2
вsщшій трyдъ. И# пaки, є3гдA нёсть раб0ты,
дост0итъ ўпражднsтисz на рукодёліе, и3 поучє1ніz
б9eственныхъ писaній, и3 и4но, є4же ѓще подобaетъ
на потрeбу.
Глава 43. О доме особом.
[гл+а м7г] Њ домY nс0бномъ.
Д0мъ же є3ди1нъ, рeкше кeлліа ўстр0ена на
рукодёліе собрaніz рaди, д0лжно є4сть бывaти, и3 въ
нeй собирaтисz: но є4же дёлати вкyпэ, є3ли6ка t
рукодёліz подобaетъ, по ўстaву nбщежи1тельныхъ
завэщaній. Е#ди1ному же t брaтіи свидётельствовану
въ добродётели, подобaетъ предстоsти же и3 наставлsти:
и3 nвогдA ќбw чести2 брaтіzмъ дёлающымъ, nвогдa
же смотрsти и3 воспрещaти и5мъ, во є4же ўмолчавaти
и5мъ t всsкагw праздносл0віz. но и3 стjхъ начинaти
и5мъ: пот0мъ же и3 прHчаz, nвогдa же и3 дёлати съ
ни1ми и3 пр0стw рещи2, и3 внЁ на раб0ту, и3 внyтрь на
рукодёліе, т0й да бывaетъ назирaz и3 наставлsz и4хъ.
Тaкожде и3 безкни6жныz ўчи1ти б9eствєннымъ
писaніємъ. Тaкожде є3гдA нёсть тY настоsй,
подобaетъ бhти вмёстw є3гw2 и3 въ д¦0вныхъ, ѓще
дов0ленъ є4сть. Ѓще же ни2, понE въ тэлeсныхъ
довлёетъ: да є4сть и3 во nбои1хъ дёйствуz и3 служS,
настоsщагw же зак0нному рaзуму, и3 б9eствєннымъ
писaніємъ послёдовати, д0ндеже ви1дитъ настоsтель
таковaго дов0льна сyща къ служeніємъ. Е#гдa же
ўвёсть и3звёстнw, и4стиною и3 стрaхомъ б9іимъ,
тогw2 настоsй, недов0льна сyща къ служeніємъ, и3ли2 не
дёйствующа, ћкоже бlгоуг0дно є4сть бGу, подобaетъ
њставлsти є3го2, и3 и3нaго въ негw2 мёсто поставлsти,
ѓще и4мать. ѓще ли нёсть кто2 на сіE дов0ленъ, да
њстaвитсz служeніе, д0ндеже њбрsщетсz дост0инъ кто2
къ служeнію томY.
Глава 44. О делании в общине.
[гл+а м7д] Њ дёланіи во џбщинэ.
Подобaетъ вёдати, ћкw всBмъ брaтіzмъ лёпо
є4сть дёлати, ћкоже и3 предречeсz: nбaче въ
каковёйлюбо хи1трости, кjйждо худ0жнэ и4мать: и3
могyщему ќбw подобaетъ дёлати зeмлю до
ўстaвленнагw врeмене, и3 пот0мъ дёлати въ
рукодёліи своeмъ. Не могyщіи же зeмлю дёлати,
таковjи во и3нhхъ нёкіихъ разли1чныхъ, и3 проти1ву си1лы
да дёлаютъ, и3 по ґпcльскому сл0ву, не дёлаzй бо,
речE, да не ћстъ: пребывaніе бо, речE и3 потрeба
брaтнzz t ни1хъ х0щетъ стр0итисz. И$же ли t брaтіи
и3ли2 небlгоyменъ є4сть на рукодёліе: и3ли2 сE
ќбw нёсть, и3 по ковaрству же нёкоему и3 лукaвству
не научaетсz, таковaго подобaетъ на множaйшее дёло
земн0е ўстроsти, ѓще є4сть тёломъ здрaвъ, и3
пи1щею крёпокъ. Ѓще ли є4сть нeмощенъ во nбои1хъ,
на и3н†z служє1ніz подоб†ющаz да повелэвaетъ, ћкоже
и3 б9eственніи nтцы2 глаг0лютъ, ћкw да не
безпл0денъ бyдетъ, и3 не винA соблaзну въ пр0чіихъ
брaтіzхъ, ћкоже речE гDь: лукaвый рaбе и3
лэни1вый, и3 прHчаz. ћкоже прeжде рек0хомъ њ пи1щи
и3 питіи2, ћкw рaди бlгосл0вны нёкіz вины2 бывaти
nс0бнэ: и3 ѓбіе привед0хомъ ўказaніе бlгосл0вно
t б9eственныхъ писaній. Тёмже w4бразомъ по
бlгосл0внэй винЁ, съ настоsщагw зак0ннымъ
повелёніемъ же и3 понуждeніемъ, ѓще на п0льзу є4сть,
да бывaетъ и3 њ нёкихъ дёлающихъ: и3 да бyдетъ к0ждо
nс0бнw дёлаz под0бное є3мY. Ѓще ли нёсть по
чрезсловeснэй винЁ: вни1кнувъ бо въ житіE с™aгw
пахHміа, и3 сE њбрsщеши тaмw по мн0гу, и3зрsднэе же
њ џномъ, и4же двЁ рогози1нэ содёлавшемъ на дeнь
въ кeлліи своeй nс0бь, со гнилhмъ п0мысломъ и3
тщеслaвнымъ ўсeрдіемъ. Сіe же и3 и3нjи t nтє1цъ
мн0зи прaвымъ п0мысломъ содёzша и3 научи1ша:
nпaсство же мн0гое предано2 бhсть нaмъ њ сeмъ t
с™hхъ nтє1цъ, ћкw да t прaведныхъ трудHвъ и3
своегw2 дёланіz дневнyю пи1щу притsжемъ себЁ, и3
прHчаz н{жднаz потрє1бнаz тэлеси2. ГDь и3 пречcтаz
є3гw2 м™и, ±же њ нaсъ ўпрaвитъ.
Глава 45. О стяжении чужих трудов.
[гл+а м7є] Њ стzжaніи чужди1хъ трудHвъ.
Стzжaніе же чужди1хъ трудHвъ вноси1ти каков0любо,
tню1дъ нёсть на п0льзу нaмъ, и3 пaче же ћкw
стрaстніи, и3 душeю нeмощніи пріимaти во nби1тели: но
ћкw ћда смертон0сна tбэгaти же и3 tгонsти,
±же њ таковhхъ, t б9eственныхъ писaній
сочетaхомъ, по рaзуму, є3г0же возлюби1хомъ соглашaюща
и3 ўтверждaюща и4же по бз7э таковhй рaзумъ
и3мyщымъ, во є3ди1но собрaвшымсz nбщебрaтство.
глави1зны же зак0нны, њбдeржны, ґ не смотри1тельны,
и3ли2 t чaсти: ±же бо t чaсти, смотри1тельны,
нёкоегw рaди сл0ва содBzннаz, и3ли2 глагHланнаz, не
дост0итъ воспріимaти во њбдє1ржнаz и3 закHннаz
свидётєльства. сегw2 рaди ±же t чaсти,
смотри1тєльнаz въ си1хъ не сочетaхомъ: но њбдє1ржнаz же
и3 закHннаz во всeмъ списaніи сeмъ сочетaхомъ њ
гDэ, сегw2 ўстaва цRк0внагw ўставлeніz, и3
чи1на непрел0жнагw: въ нег0же вникaющу настоsтелю
џбщагw брaтства, тaкожде и3 цRкви начaльнику
всечaстнэ вникaющу во њбдeржную сію2 кни1гу: и3 по
настоsщагw разсуждeнію, всегдA ўчреждaетсz, и3
ўкрашaетсz цRк0вное и3сполнeніе. Приложи1мъ же и3
сіE къ вёдэнію, и4бо мірск0е жи1тельство, зaповэди
гDни њбэщавaетсz: и4ноческое же си1хъ вsщше. чт0 же
є4сть сіE, є4же ўмертви1тисz мjру всемY, и3
распsтое житіE воспріsти, во врeмz пострижeніz и3
повиновeніz своегw2, кот0рыйждо монaхъ бGу
њбэщавaетсz; њбдeржна бо зaповэдь и3 предaніе
монaшеское сіE є4сть. и3 мы2 ќбw сі‰ и3сповёдуемъ
и3 мyдрствуемъ.
Глава 46. О больнице и странноприимстве, и о старых, и о больных.
[гл+а м7ѕ] Њ больни1цэ и3 страннопріи1мствэ,
и3 њ стaрыхъ и3 больнhхъ.
Подобaетъ и3гyмену тщaтисz больны6мъ на врачевство2,
и3ли2 въ монастырЁ живyщымъ, и3ли2 страннопришeдшымъ, въ
тsжкихъ недyзэхъ ск0рагw просsщымъ и3сцэлeніz. Ѓще
пріи1детъ кто2, ѓбіе недyжнаго призирaти, и3 подавaти
є3мY здрaвіе: ѓще ли нерадёти нaчнетъ, вели1ка
є4сть бэдA. но врачє1мъ ќбw въ монастырЁ,
ћкоже речeно є4сть, бhти, и3 потщaтисz: ўстр0ити
же є3мY плaстырь и3 мaсло, и3 и4но є4же подобaетъ
ўгот0вати на тёхъ и3здaніе t храни1тельника
подаeмое, да кто2 въ трeбованіи тёхъ бyдетъ. повели1тъ
же и3гyменъ храни1тельнику всsко потрeбное даровaти:
прeжде купи1ти, и3 полагaти мeдъ, и3 грузи1ти ѕeліе
сушeное, віно2, сли6вы, смHквы, є3ли1кw врaчеви
ўг0дно. є3ли1ки же сyть въ монастырЁ монaхи, и3ли2
бэльцы2, недyгомъ њдержи1ми бyдутъ, вс‰ ќбw ѕє1ліz
подавaти и5мъ: и3гyмену же ќбw начaстэ приходи1ти
къ ни6мъ, и3 промышлsти њ больнhхъ, по врачeвской в0ли,
и3 потрє1бнаz да повелэвaетъ даsти. Врaчеве же всeю
хи1тростію подви1гшесz, крёпость и3 здрaвіе стрaждущымъ
да подавaютъ. Ѓще ли кто2 стрaненъ и3 безд0мокъ въ
гости1нницу пріи1детъ, недyгомъ њдержи1мь, и4же съ
недyжными, t и3гyмена и3 t врачA да получи1тъ пок0й
во всeмъ: и3 повели1тъ пребывaти въ недyжномъ хрaмэ,
д0ндеже ўстраби1тсz: и3 тогдA потрeбное на пyть t
и3гyмена съ мlтвою пріи1мъ да tпущeнъ бyдетъ. Ст†рымъ
же, и3 всsкіz п0мощи не и3мyщымъ, повелэвaетъ
трeбованныхъ наслади1тисz, и3 nдры2 тBмъ равночи1слены
поставлsти на пок0й и5мъ: t ни1хже стaрецъ да
є4млетъ на всsкъ дeнь потрє1бнаz и5мъ.
Глава 47. О знамениях праздников великих, и средних, и малых.
[гл+а м7з] Њ знaменіzхъ
вLчнихъ, и3 бGор0дичныхъ прaздникwвъ, и3 с™hхъ.
Подобaетъ вёдати, ћкw прaздницы раздэлeни сyть на
вєли1кіz, срє1дніz же и3 м†лыz.
Вели1цыи ќбw прaздницы хrт0вы, и3 бGор0дичны, и3
п®тeчева двA: ржcтво2 и3 ўсэкновeніе: и3 nбои1хъ
верх0вныхъ ґпcлwвъ, петрA и3 пavла, и4мутъ знaмєніz,
кrтъ њкружeнъ : и5мже бдёніе и3 всS слyжба
прaздника совершaетсz по ўстaву.
Срeдніи же прaздницы с™hхъ и4мутъ двэмA ви1ды, кrтъ
съ полукрyжіемъ: и4мже бдёніе совершaетсz:
прилагaетсz же и3 канHнъ бцdы на ќтрени по
ўстaву:
Друзjи же кrтъ є3ди1нъ т0чію : и4мже бдёніе не
совершaетсz. На вечeрни, Бlжeнъ мyжъ, №-й ґнтіфHнъ:
и3 на ГDи воззвaхъ, стіхи6ры на ѕ7: t произв0ла же на