Страница 15 из 22
33
Йааков көрбүтэ, арай Эсав түөрт сүүс киһи-ОО лээх иһэр эбит. Онуоха кини Лия уонна Рахель оҕолорун, итиэннэ икки кулут дьахталларын оҕолорун тус-туспа туруортаабыт. 2Кулут дьахталларын уонна кинилэр оҕолорун бастаппыт, кинилэр кэннилэриттэн Лия оҕолорунуун буолбуттар, ол кэннигэр Рахель уонна Йосеф испиттэр. 3Бэйэтэ кинилэр иннилэригэр испит, убайыгар чугаһаан иһэн, сиргэ диэри сэттэ төгүл сөһүр-гэстээбит. 4Оттон Эсав киниэхэ утары сүүрэн тиийбит, кууһан ылбыт уонна моонньугар ыйана түһэн сыллаан-уураан барбыт, иккиэн ытаспыттар. 5Кини дьахталлары уонна оҕолору көрөн: «Бу кимнээҕий?» — диэн ыйыппыт. Йааков: «Танара эн кулуккар биэрбит оҕолоро», — диэ-бит. 6Кини кулут дьахталлара уонна кинилэр оҕолоро кэлэн сөһүргэстээбиттэр. 7Лия оҕолорунуун кэлэн эмиэ сөһүргэстээбиттэр, ол кэннэ Йосеф уонна Рахель кэлэн сөһүргэстээбиттэр. 8Эсав: «Оттон миигин аара көрсүбүт уһун үрбэлээх дьон туохха этэй?» — диэн ыйыппытыгар Йааков: «Тойонум санаатын манньытаары», — диэбит. 9Онуоха Эсав эппит: «Миэхэ бэйэбэр да элбэх, эйиэнэ бэйэҕэр хааллын». 10Йааков эппит: «Кэбис даа, өскөтүн эн санааҕын манньыппыт буоллахпына, биэрэр бэлэх-пин ыл. Эн дьүһүннүн көрбүтүм, Танараны көрбүккэ тэн, эн миигин үтүөнэн көрүстүн. пМин эйиэхэ аҕал-быт алгыспын ыл, тоҕо диэтэххэ миигин Танара өлгөм өлүүлээбитэ — миэхэ барыта баар», — диэбит уонна олус көрдөспүтүгэр кини ылбыт.
12Эсав Йааковка: «Чэ, барыах-ха, мин эмиэ эйигинниин барсыам», — диэбит. 13 Йааков киниэхэ: «Оҕолор мөлтөхтөрүн, кыра да, бөдөҥ да сүөһүм ыанарын тойонум билэр ини. Биир күнүнэн үүрэн илтэх-хэ, сүөһүм барыта өлүөҕэ. 14Тойонум, кулутуҥ иннигэр бардаргын. Оттон мин сүөһүлэрбин, оҕолорбун манаан бытааннык тойоммор Сеиргэ тиийиэҕим», — диэбит. 15Эсав: «Мин илдьэ сылдьар дьоммуттан эйиэхэ хаал-ларыам», — диэбит. Йааков: «Ол тоҕо? Тойонум миигин туох иһин итинник үтүөлүөхтээҕий?» — диэбит. 16 Ол күн Эсав кэлбит суолунан Сеиргэ төннүбүт. 17Оттон Йааков Суккуот диэки барбыт. Бэйэтигэр дьиэ туттубут, оттон сүөһүтүгэр сарай туппут. Ол иһин ол сири Сук-куот диэн ааттаабыт. 18 Йааков Падаан-Араамтан төннөн Ханаан сиригэр баар Шехем куоракка этэҥҥэ тиийбит уонна куорат иннигэр ордууламмыт. 19Кини Шехем аҕа-та Хамуор уолаттарыттан сир өлүүтүн атыылаһан онно отуутун туруорбут. 20Онно кэрэх аспыт уонна ол сири Эл-Элохе-Йисраэль диэн ааттаабыт.
34
1 Лия Йааковка төрөппүт кыыһа Дина ол дойду “ кыргыттарын көрө-истэ тахсыбыт. 2 Онуоха кини-ни ол дойду баһылыгын хивви киһитин Хамуор уола Шехем көрбүт уонна тутан ылан күүһүнэн хоонньос-пут. 3 Ол кэннэ кини Йааков кыыһыгар, Динаҕа, кутун туттаран, кыыһы таптаабыт уонна кыыс санаатын хоту эппит-тыыммыт. 4Шехем аҕатыгар Хамуорга: «Миэхэ бу кыыһы ойох ылан биэр», — диэн эппит. 5Кыыһын Динаны кини саакка-суукка ыыппытын туһунан Йааков билбит, ол эрээри уолаттара сүөһүлэрин кытта хонууга сылдьар буоланнар, кинилэр кэлиэхтэригэр диэри саҥарбакка сылдьыбыт. 6Шехем аҕата Хамуор Йааковка кэпсэтэ тах-сыбыт. 7Йааков уолаттара хонууттан кэлбиттэр уонна истээт эр бэртэрэ кыһыйбыттар да, абарбыттар да: тоҕо диэтэххэ, кини Йааков кыыһын кытта хоонньоһон Йис-раэльга сиэрэ суох сидьиҥ быһыыны оҥорбут. Маннык быһыы — кэрээнэ суох. 8Хамуор кинилэргэ: «Мин уолум Шехем эһиги кыыскытыгар кутун туттарбыт, кыыскы-тын киниэхэ ойох биэриҥ. 9Аймахтаһыаҕыҥ: биһиэхэ кыргыттаргытын биэриҥ, оттон биһиги кыргыттарбы-тын бэйэҕитигэр ылыҥ. 10Биһигинниин бииргэ олоруох. Сир-дойду эһиги иннигитигэр: олохсуйуҥ, эргиниҥ, баһылааҥ», — диэбит. пОттон Шехем кыыс аҕатыгар уонна убайдарыгар эппит: «Эһиги эрэ санааҕыт хоту буоллун: этэргитин эрэ барытын биэриэм. 12Төһө да улахан энньэни-сулууну эрэйдэххитинэ, эппиккитин биэриэм, кыыскытын эрэ ойох биэриҥ».
13Балыстарын Динаны саакка-суукка анньыбытын иһин, Шехемҥэ уон-на кини аҕатыгар Хамуорга Йааков уолаттара көлдьүн хоруйу биэрбиттэр. 14Кинилэр эппиттэр: «Кыаллыбат: балтыбытын быһыллыы сиэрин барбатах эр киһиэхэ биэрэр кыахпыт суох, биһиэхэ ол — саат-суут. 15Эһиги эмиэ биһиги курдук буоллаххытына: эр дьоҥҥутугар быһыллыы сиэрин оҥордоххутуна, биирдэ сөбүлэһиэхпит. 16Оччоҕо кыргыттарбытын эһиэхэ биэриэхпит уонна эһиэннэрин ылар буолуохпут, эһигинниин биир норуот буолан олоруохпут. 17Оттон биһиги этэрбитин ылым-матаххытына, быстарбат буоллаххытына, кыыспытын ылыахпыт да бара туруохпут». 18 Бу тыллары Хамуор уонна Хамуор уола Шехем сөбүлүү истибиттэр. 19Уол Йааков кыыһын ылыан баҕарара бэрдиттэн, тохтоон турбакка тута толорбут. Кини аҕатын ууһугар барыла-рынааҕар ордук ытыктанар эбит. 20Хамуор уолунаан Шехемниин куораттарын ааныгар тиийбиттэр уонна куо-рат олохтоохторугар эппиттэр: 21 «Ол дьон биһигинниин иллээхтэр. Бу сиргэ олохсуйдуннар, үлэлээтиннэр — кинилэр иннилэригэр сир-дойду киэҥ нэлэмэн. Кинилэр кыргыттарын бэйэбитигэр ылыахпыт уонна бэйэбит кыргыттарбытын кинилэргэ ойох биэриэхпит. 22 Ол гы-нан баран ол дьон биһигинниин биир норуот буолан олохсуйалларыгар, бэйэлэрин курдук биһиги эр дьом-мутуттан эмиэ быһыллыы сиэрин онортороллорун ирдииллэр. 23Кинилэр үөрдэрэ-сүөһүлэрэ, баайдара-дуоллара, ама, биһиэнэ буолуо суоҕа дуо?
Кинилэр ирдэбиллэрин толоруохпут эрэ кэрэх — биһигинниин олохсуйуохтара». 24Хамуору уонна кини уолун Шехеми кытта куорат аанынан тахсааччылар сөбүлэспиттэр: эр дьон барыта быстарбыт — куорат олохтоохторо бары. 25Үһүс күнүгэр — бары ыалдьан сыттахтарына, Йааков икки уолаттара: Шимеон уонна Левий, Дина убайдара кылыстарын ылан, куоракка харса суох саба түспүттэр уонна эр дьону барытын кыргыбыттар. 26Хамуору уонна кини уолун Шехеми кылыһынан өлөрбүттэр. Динаны Шехем дьиэтиттэн ылан барбыттар. 27 Ол кэннэ Йааков уолаттара өлбүттэргэ төннөн, Динаны атаҕастаабыт-тарын иэстэһэн куораты талаабыттар. 28 Кинилэр кыра да сүөһүнү, бөдөнү да, өсүөллэри да — куоракка уон-на куорат эргин баары барытын ылбыттар. 29Кинилэр баайдарын-дуолларын, ойохторун, оҕолорун барытын үүрүүлэммиттэр, дьиэлэрин малын барытын халаабыт-тар. 30Онуоха Йааков Шимеонна уонна Левийгэ эппит: «Эһиги миигин бу дойду олохтоохторугар: ханаан уонна феризей дьонугар абааһы көрдөрөн, миигин иэдээннэ тириэртигит. Мин дьонум ахсаана биллэр, кинилэр миигин утары түмсэн самнарыахтара, оччоҕо мин уонна ууһум эстиэхпит». 31Онуоха уолаттара: «Оттон балты-бытыгар сэлээрчэххэ курдук сыһыанныт сиэргэ батар дуо?» — диэбиттэр.
35
Йааковка Танара эппит: «Туран, Бэт Эльгэ тахсан олохсуй. Инигиттэн Эсавтан күрэнэргэр көс-түбүт Танараҕа, онно кэрэхтэ тут». 2Йааков бэйэтин ууһун дьонугар уонна киниэхэ баар дьонно барыла-рыгар туһаайан эппит: «Илдьэ сылдьар туора-туспа танараларгытын хаалларын, ыраастанын, танаскытын уларыттын, 3Бэт Эльгэ тахсыахпыт. Онно мин кэрэх тутуом: эрэйбин-кыһалҕабын истибит уонна мин сыл-дьыбыт суолбун арыаллаабыт Таҥараҕа». 4Кинилэр илдьэ сылдьар туора-туспа эмэгэттэрин барытын, кулгаахта-рыттан ытарҕаларын устан Йааковка биэрбиттэр. Йааков ону ылан Шэхем чугаһынааҕы дууп мас анныгар кис-тээбит. 5Кинилэр айаҥҥа туруммуттар. Чугас эргин куораттарга Таҥара үлүгэрдээх куттала суоһаан Йааков уолаттарын сойуоласпатахтар. 6Йааков дьонун кытта Ханаан сиригэр баар Лууз диэн сиргэ, ол эбэтэр Бэт Эльгэ тиийбит. 7Онно кэрэх туппут уонна ол сири Эль Бэт Эль диэн ааттаабыт, тоҕо диэтэххэ кини убайыттан куотан истэҕинэ ол сиргэ киниэхэ Таҥара көстүбүт эбит. 8Ривеканы эмтэрэн аһаппыт кулут дьахтар, Дево-ра, өлбүт. Кинини Бэт Эль аннынан, дууп мас анныгар көмпүттэр. Ону Йааков Аллуон Бахуут [ытабыл маһа] диэн ааттаабыт. 9Йааков Падаан-Араамтан кэлбитигэр Таҥара киниэхэ эмиэ көстүбүт уонна кинини алҕаабыт. 10Таҥара киниэхэ: «Эн аатыҥ Йааков. Мантан инньэ эн Йааков диэн ааттаммаккын, Йисраэль диэн буолуо-ҕуҥ», — диэбит уонна кинини Йисраэль диэн ааттаабыт. пТаҥара киниэхэ: «Мин Модун Таҥарабын.
Ууһаа, тэний. Эн үгүс норуоттар төрүттэрэ буолуоҥ, эйигиттэн ыраах-тааҕылар үөскүөхтэрэ. 12Авраһаамҥа уонна Йицхаакка биэрбит сирбин эйиэхэ биэриэҕим, итиэннэ ол сири эн кэнчээри ыччаккар аныаҕым», — диэбит. 13Таҥара тыл эппит оннуттан өрө тахсан симэлийбит. 14Таҥара тыл эппит сиригэр Йааков, өйдөбүнньүк гына сымара таас туруорбут, үрдүгэр арыгы уонна арыы кутан арчы-лаабыт. 15Йааков ол сири, Таҥара киниэхэ тыл эппит сирин, Бэт Эль, ол эбэтэр Таҥара дьиэтэ диэн ааттаабыт. 16Кинилэр Бэт Эльтэн барбыттар. Эфрата сиригэр тии-йиэхтэрэ өссө балай да хаалтын кэннэ, Рахель төрөөбүт, ыараханнык оҕоломмут. 17Кини төрүүрүгэр эрэйдэнэ сыттаҕына, төрөтөөччү дьахтар киниэхэ эппит: «Кут-таныма, бу оҕоҥ эмиэ уол буолуоҕа», — диэн. 18Кини өлөөрү сытан, тыына быстан эрдэҕинэ, уолун Бэн Они [ол эбэтэр Эрэй уола] диэн ааттаабыт. Оттон аҕата кини-ни Бэнийэмиин [ол эбэтэр Уҥа уол] диэн ааттаабыт. 19Рахель өлбүт, кини Эфраталыыр суолга, ол эбэтэр Бэт Лэхиэмҥэ көмүллүбүт. 20Йааков кини уҥуоҕар ытык таас туруорбут. Ол — кини уҥуоҕун үрдүгэр туруоруллубут ытык таас күн бүгүҥҥэ диэри баар. 21 Йисраэль барбыт уонна Мигдал-Эдер аттынан ордууламмыт. 22 Йисраэль ол дойдуга олохсуйбут кэмигэр, Рувен баран аҕатын кулут дьахтарын, Билхааны, кытта хоонньоспут. Ону Йисраэль истибит.