Страница 20 из 22
Йосеф дьиэтин салайааччытыгар соруйбут: «Бу дьон мөһөөччүгүн, төһө кыайалларынан, аһынан толор, итиэннэ хас биирдиилэригэр мөһөөччүктэрин айаҕар үрүн көмүстэ кут. 2Оттон мин чааскыбын, үрүн көмүс чааскыбын кыра уол мөһөөччүгүн айаҕар атыы-ласпыт үптэрин кытта ук». Кини Йосеф эппитин хоту онорбут. 3 Сарсыарда сырдаабытыгар бу дьону ыыппыттар, кинилэри кытта өсүөллэрин эмиэ. 4Кинилэр куораттан ыраата иликтэринэ, Йосеф дьиэтин салайааччытыгар: «Бар, ити дьону эккирэт, ситтэххинэ «тоҕо хара дьайы-нан үтүөҕэ хоруйдаатыгыт» диэ. 5«Ама, итинтэн мин тойонум иһэр буолбатах дуо, ама итиннэ кини билгэ-лэнэр буолбатах дуо? Эһиги ити куһаҕаны онордугут» диэ. 6 Кини ол дьону сиппит уонна ити тыллары эппит. 7Онуоха кинилэр: «Тоҕо тойоммут итинник тыллаһа-рый? Кулуттарын итинник быһыыланар кыахтара суох. 8Ити мөһөөччүктэрбит айахтарыттан булбут үрүн кө-мүспүтүн Ханаан сириттэн эйиэхэ төттөрү аҕалбыппыт. Эн тойонун дьиэтиттэн үрүн көмүһү дуу, кыһыл кө-мүһү дуу хайдах уоруохпутуй? 9Биир эмэ кулуккуттан уоруллубуту буллаххына — кини өллүн, оттон биһиги тойоммутугар кулут буолуохпут», — диэбиттэр. 10 Кини: «Дьэ, эһиги этэргит буоллун: кимтэн булабыт да — ол миэхэ кулут буоллун, оттон эһиги буруйгут суох», — диэ-бит. пХас биирдиилэрэ түргэн соҕустук мөһөөччүктэрин сиргэ түһэрээт арыйа баттаабыттар. 12Кини ньэҥнийэн барбыт: улаханнарыттан саҕалаан кыранан бүтэрбит.
Чааскыны Бэнийэмиин мөһөөччүгүттэн булбут. 13 Онуоха кинилэр таҥастарын тырыта таппыттар уонна өсүөл-лэрин мэҥэһиннэрэн куоракка төннүбүттэр. 14Йехуда инилэрин кытта Йосеф дьиэтигэр кэлбиттэр. Йосеф дьиэ-тигэр баар эбит. Бары кини иннигэр умса нөрүйбүттэр.
15 Йосеф кинилэргэ: «Ити туох быһыытын быһыыланны-гыт? Мин курдук киһи таайыа диэн, ама, билбэккит дуо?» — диэбит. 16Йехуда эппит: «Тойоммутугар туох диэхпитий? Тугу этиэхпитий? Хайдах кырдьыкпытын этиэхпитий? Таҥара эн кулуттарыҥ көлдьүннэрин тут-та. Онон биһиги уонна чааскыны илдьэ сылдьыбыт киһи — бары тойоммутугар кулут буолабыт». 17Онуоха Йосеф: «Оннук эрэ буолбатын. Кимтэн чааскыны бул-буппут — ол миэхэ кулут буолуоҕа. Оттон эһиги этэҥҥэ аҕаҕытыгар төннүҥ», — диэбитигэр, 18 Йехуда киниэхэ чугаһаан: «Тойонуом, эн кулгааххар сибигинэйиэхпин көҥүллээ, итиэннэ кулуккар уордайыма, эн — фараон тэҥэ буоллаҕыҥ. 19Тойоммут кулуттарыттан «эһиги аҕалааххыт эбэтэр инилээххит дуо?» диэн ыйыппыта. 20Онуоха биһиги тойоммутугар «биһиги кырдьаҕас аҕа-лаахпыт уонна кини кырдьан баран төрөппүт уола баар, кини убайа өлбүтэ, онон кини ийэтиттэн соҕотох хаал-быта, аҕабыт кинини олус таптыыр» диэбиппит. 21Ону эн кулуттаргар «миэхэ аҕалан көрдөрүҥ» диэбитиҥ. 22Онуоха биһиги тойоммутугар «эрдэҕэс оҕо аҕатын хаал-ларар кыаҕа суох, хааллардаҕына, аҕата өлөн хаалыа» диэбиппит. 23Оттон эн кулуттаргар «өскөтүн эһигини кытта инигит кэлсибэт буоллаҕына, миэхэ кэлимэҥ даҕаны» диэбитиҥ. 24Тойонум ити эппитин барытын эн кулуккар, аҕабытыгар, тиийэн кэпсээбиппит. 25Аҕабыт: «Баран өссө кыратык аста атыылаһан кэлиҥ», — диэбитэ.
26 Онуоха биһиги: «Барар кыахпыт суох. Инибит барсар эрэ буоллаҕына барабыт, тоҕо диэтэххэ кинитэ суох тиийдэхпитинэ, ол киһи хараҕын утары көрөр кыахпыт суох», — диэбиппит. 27Онуоха эн кулутуҥ, аҕабыт эппи-тэ: «Мин ойоҕум миэхэ икки уолу төрөппүтүн билэҕит. 28Биирэ миигиттэн барбыта, ону мин, кырдьык даҕаны, кинини кыыл тарпыт диэбитим уонна күн бүгүҥҥэ диэри көрө иликпин. 29Аны бу уолбун харахпыттан араардаххытына, кини туохха эрэ түбэстэҕинэ, кыырык-тыйбыт бэйэбин кутурҕаҥҥа суулааҥҥыт иинниэххит».
30 Оттон билигин мин эн кулуккар, аҕабар, кини кутун ылларбыт күндү киһитин хаалларан тиийдэхпинэ, 31 ону көрөөт кини өлүөҕэ, оччоҕо эн кулуттарыҥ эн кыы-рыктыйбыт кулуккун, биһиги аҕабытын, курутуйан туран ииҥҥэ киллэриэхтэрэ. 32Эбиитин эн кулутуҥ, мин, эрдэҕэс уол туһуттан аҕабар тылбын биэрбитим: кинини эйиэхэ аҕалбатахпына үйэм-сааһым тухары аньыылаах буолуом диэн. 33Онон, эн кулутуҥ— мин, эрдэҕэс уол оннугар эйиэхэ кулут буолуум, оттон кини убайдарын кытта төнүннүн. 34Аҕабар хайдах кинитэ суох төннүөхпүнүй? Аҕам муҥатыйарын көрөр кыаҕым суох», — диэбит.
45
Йосеф аттыгар баар туора дьон ортотугар кыайан “ туттунар кыаҕа суоҕуттан: «Киэр барыҥ», — диэн хаһыытаабыт. Онон кини ини-биилэригэр билинэригэр аттыгар туора дьон суох эбит. 2 Ол эрэн кини марылаччы ытыырын Эгиипэт олохтоохторуттан саҕалаан фараон дьиэтигэр тиийэ истибиттэр. 3Йосеф ини-биилэригэр: «Мин Йосефпын, аҕам өссө да тыыннаах дуо?» — диэ-бит. Оттон кинилэр симиттэн кыайан хоруйдаабатахтар. 4Йосеф ини-биилэригэр: «Мин аттыбар кэлиҥ эрэ»,— диэбитигэр кинилэр чугаһаабыттар. Онуоха кини: «Мин
Йосефпын, эһиги Эгиипэккэ атыылаабыт инигит буолабын. 5 Оттон билигин кэмсинимэн, тоҕо диэтэххэ миигин Тана-ра эһиги тускутугар, эһиги тыыннытын араначчылата ыыппыт. 6Билигин сир үрдүгэр сут сатыылаабыта икки эрэ сыл буолла. Үүнүүтэ да, хомуура да суох аны өссө биэс сыл баар. 7Миигин Танара эһиги тускутугар, эһиги сиргэ хааларгыт туһугар, тыыннаах хааларгыт туһугар улуу абырал буоллун диэн ыыппыта. 8 Онон, миигин эһи-ги буолбатах, Танара ыыппыта, итиэннэ фараонна аҕа, кини дьиэтигэр тойон, Эгиипэт сиригэр баһылык онор-бута. 9Мин аҕабар бара охсун уонна: «Эн уолун Йосеф маннык этэр диэн: «Миигин Танара Эгиипэт баһылыга онордо. Миэхэ кэл, бытаарыма. 10 Эн Гошен сиригэр оло-руон, мин аттыбар буолуон, эн оҕолорун, эн оҕолорун оҕолоро эмиэ, кыра уонна бөдөн сүөһүн, итиэннэ туох баарын барыта. пСут аны биэс сыл устата буолуоҕа, эн ууһун дьадайбатын туһугар уонна эйиэнэ барыта амньы-раабатын туһугар эйиэхэ тугу барытын оноруом». 12Дьэ, бу эһиги уонна мин иним Бэнийэмиин мин эһиэхэ этэр-бин илэ көрөҕүт. 13Аҕабар Эгиипэккэ мин албан аатым туһунан уонна тугу көрбүккүтүн барытын тиэрдин уонна аҕабын түргэнник аҕалын», — диэбит. 14Кини инитин Бэнийэмиин моонньугар саба түһэн ытаабыт, Бэнийэ-миин эмиэ ытаабыт. 15Кини ини-биилэрин барыларын сыллаталаабыт уонна куустуһан туран ытаабыт. Ол кэннэ ини-биилэрэ кинини кытта кэпсэппиттэр.
16«Йосеф ини-биилэрэ кэлбиттэр» диэн сурах фараон дьиэтигэр тиийбитигэр фараон кулуттарынаан сөбүлүү истибиттэр. 17Фараон Йосефка эппит: «Убайдаргар «сүө-һүлэргитигэр аста мэнэһиннэрэн баран Ханаан сиригэр барын диэн эт. 18Баран аҕаҕытын ылан миэхэ кэлин: мин эһиэхэ Эгиипэккэ бастын сири биэриэм, эһиги сир сүмэтиттэн аһыаххыт» диэ. 19Кинилэргэ бу курдук эт диэн эйигин соруйабын: «Маннык гынын: оҕолоргутун уонна ойохторгутун тиэйэргэ Эгиипэт сириттэн көлөтө илдьэ барыҥ, аҕаҕытын аҕалыҥ уонна кэлиҥ. 20Мал-гытын аһыйымаҥ, эһиэхэ Эгиипэт сириттэн үтүөтүн биэриэм», — диэн.
21Йисраэль уолаттара инньэ гыммыттар. Фараон дьа-һалынан, Йосеф кинилэргэ көлө уонна суолларыгар ыһык биэрбит. 22Хас биирдиилэригэр уларыттар таҥас, Бэнийэмииҥҥэ буоллаҕына үс сүүс үрүҥ көмүс шекели уонна биэстэ уларыттар таҥаһы биэрбит. 23 Оттон аҕатыгар Эгиипэт баайын мэҥэстибит уон өсүөлү, бурдугу, килиэ-би уонна аһылыгы мэҥэстибит уон тыһы өсүөлү ыыппыт. 24Ини-биилэрин ыыппыт, барбыттар. Итиэннэ кинилэргэ: «Суолга иирсимэҥ»,— диэбит. 25Кинилэр Эгиипэттэн тахсан Ханаан сиригэр аҕаларыгар Йааковка тиийбиттэр. 26Киниэхэ: «Эн уолуҥ Йосеф тыыннаах, итиэннэ билигин Эгиипэт баһылыга», — диэн тиэрдибиттэр. Кини сүрэҕэр ыттарбыт, кинилэргэ итэҕэйбэтэх. 27Онуоха уолаттара киниэхэ Йосеф тугу эппитин барытын тиэрдибиттэр, ол эрэ кэннэ уонна Йосеф кинини аҕалтара ыыппыт көлөтүн көрөн эрэ баран аҕаларын Йааков тыына дьэ кэҥээбит. 28Йисраэль: «Түксү, уолум Йосеф тыыннааҕына, бэйэм өлө иликпинэ баран көрүөм», — диэбит.
46
Йисраэль баарын барытын илдьэ Беэр Шеваҕа тиийбит уонна аҕатын Йицхаак Таҥаратыгар сиэр-тибэ биэрбит. 2Йисраэльгэ түүн Таҥара көстүбүт уонна: «Йааков, Йааков!» — диэбит. Онуоха кини: «Тугуй?» — диэ-бит. 3«Мин Таҥарабын, эн аҕаҥ Таҥаратабын. Эгиипэккэ барартан куттаныма, тоҕо диэтэххэ мин онно эйигиттэн улуу норуоту тэнитиэм. 4Мин эйигин кытта Эгиипэк-кэ барсыам, итиэннэ мин эйигин онтон таһаарыам. Эн хараххын Йосеф бэйэтин илиитинэн сабыаҕа», — диэбит.
5 Йааков Беэр Шеваттан туруммут. Йисраэль уолаттара фараон ыыппыт көлөтүгэр аҕаларын Йааковы, оҕолорун, ойохторун тиэнэн барбыттар. 6 Йааков ыччатын барытын кытта Ханаан сиригэр булуммут сүөһүлэрин, баайдарын-дуолларын ылан Эгиипэккэ тиийбиттэр. 7Кини Эгиипэккэ уолаттарын, кыргыттарын, сиэннэрин, ыччатын барытын илдьэ тиийбит.