Страница 6 из 22
13
Авраам ойоҕун уонна туох баарын барытын илдьэ X Лоту кытта Эгиипэттэн Негев диэки тахсыбыттар. 2Авраам сүөһүтүнэн, үрүн да, кыһыл да көмүһүнэн олус баай эбит. 3Салгыы Негевтэн Бэт Эльгэ тиийэ барбыт. Бэт Эль уонна Хаай икки ардыгар урут отуута турбут сиригэр, 4аан бастаан онорбут кэрэҕин таһыгар тиий-бит. Авраам онно Айыы Тойону аатынан ынырбыт. 5Лот Авраамы кытта сылдьан эмиэ кыра, бөдөн сүөһүлэрдээх, отуулардаах эбит. 6Онон мэччирэн сирдэрэ кинилэргэ тиийбэт буолбут. Тоҕо диэтэххэ, кинилэр бииргэ батан олорор кыахтара суох гына баайдара-дуоллара үгүс эбит. 7Ол иһин Авраам уонна Лот сүөһү көрөөччүлэрин икки ардыларыгар этиһии-иирсээн тахсар эбит. Ханаан уон-на Феризей дьоно оччолорго онно олорбуттар. 8Авраам Лотка эппит: «Эн биһикки ардыбытыгар уонна сүөһү кө-рөөччүлэрбит икки ардыларыгар мөккүөр тахсыбатын, биһиги аймахтыы дьон буоллахпыт дии. 9Сир-дойду көхсө киэн буолбатах дуо? Миигиттэн араҕыс. Өскөтүн эн ханас бардаххына, мин уна диэки буолуом, эн уна диэки бардаххына, мин ханас диэки буолуом». 10Лот тулатын эргиччи көрбүт: Айыы Тойон Содуому уонна Хомуораны симэлитиэн иннинэ, Иордан сирэ Цоарга тиийэ Айыы Тойон быйаннаах сирин курдук, Эгии-пэт сирин курдук нүөл сир эбит. пОнон Лот бэйэтигэр Иордан сирин талан илин диэки барбыт. Кинилэр арах-сыбыттар. 12Авраам Ханаанна олохсуйбут. Лот Иордан эргин куораттарга олохсуйан Содуомна тиийэ олбоҕун тэлгэппит.
13 Содуом дьоно Айыы Тойон иннигэр хара са-наалара уонна аньыылара сүр эбит. 14Лот арахсыбытын кэннэ, Айыы Тойон Авраамна эппит: «Хараххын ас, ити сиргиттэн хоту, соҕуруу, илин, арҕаа диэки көр. 15 Бу — эн көрөр сиргин барытын эйиэхэ, эн ыччаттаргар үйэ-саас тухары биэрэбин. 16 Эн ыччаккын буор кыыбаҕын курдук үксэтиэм. Ким буор бытархайын ааҕыай? Эн ыччатын, эмиэ оннук, киһи ааҕан сиппэт ахсааннаах буолуоҕа. 17Тураннын бу сири уһаты-туора хааман көр, барытын эйиэхэ биэрэбин». 18Онуоха Авраам отууларын хому-нан, Хэвронна аарыма ытык маһынан аатырбыт Мамре сиригэр тиийэн олохсуйбут, онно Айыы Тойонно кэрэх туппут.
14
Шинаар ыраахтааҕытын Амрафэль кэмигэр, Элласар ыраахтааҕытын Ариох саҕана, Элам ыраахтааҕытын Кедорлаомер уонна гоимнар ыраах-тааҕыларын Тидаал саҕана, 2ити ыраахтааҕылар Содуом ыраахтааҕытын Бера, Хомуора ыраахтааҕытын Биршаа, Адмаа ыраахтааҕытын Шинаав, Цевоим ыраахтааҕытын Шемевер, Белаа (атын биллэр аата Цоар) ыраахтааҕы утары сэриигэ туруммуттар. 3Кинилэр бары Сиддиим хочотугар, ол эбэтэр туустаах муора оннугар түмсү-бүттэр. 4Кинилэр уон икки сыл тухары Кедорлаомер үлэлээбиттэр, оттон уон үһүс сылларыгар утары тур-буттар. 5Уон төрдүс сылларыгар Кедорлаомер уонна кинини кытта баар ыраахтааҕылар кэлэн Рефаимнары, Аштерот-Карнаимна, Зуззимнары Хаамна, Эмиимнэри
Шаве-Кириатаимна самнарбыттар. 6Оттон Хорилары Сеир хайатыттан саҕалаан иччитэх сирдэргэ сытар Эль-Фараанна тиийэ самнарбыттар. 7Кинилэр Кадеш дэнэр Эн-Мишпаат сыккыһыгар төннөн кэлбиттэр. Итиэннэ амалыктар сирдэрин барытын тоҕу сынньыбыттар, ону кытта Хацецон-Тамаарга олохтоох амарыайдары эмиэ.
8 Содуом, Хомуора, Адмаа, Цевоим, Белаа (билигин Цоар) ыраахтааҕылара тахсан кинилэри кытта Сиддиим хочоту-гар кыргыспыттар. 9Элам ыраахтааҕытын Кедорлаомеры кытта, гоимнар ыраахтааҕыларын Тидалы, шинаардар Амрафэлларын, эллисардар Ариохтарын кытта кыргыс-пыттар. Түөрт ыраахтааҕы биэһи утары. 10 Сиддиим хочото сымалалаах хотооллордоох эбит. Содуом уонна Хомуора ыраахтааҕылара куотан иһэн онно түспүттэр. Ордубутта-ра хайаҕа куоппуттар. 11 Онон хоппут өттө Содуом уонна Хомуора баайдарын-дуолларын, астарын-үөллэрин ылан барбыттар. 12Авраам убайын уолун Содуомна олорбут Лоту уонна кини баайын-дуолун илдьэ барбыттар. 13Биир тыыннаах ордубут киһи Авраам еврейгэ кэлэн кэпсээбит. Авраам буоллаҕына Мамре диэн ааттаах амарыай аары-ма маһын аттыгар олорор эбит, оттон Мамре инилэрин Эшколу уонна Анеры кытта кинини өйөөччүлэр эбиттэр. 14Авраам инитин уолун тутан барбыттарын истэн, кини дьиэтигэр төрүөхтэриттэн олорбут үс сүүс уон аҕыс бэриниилээх чаҕары мунньан өстөөхтөрүн Даанна диэ-ри батыспыт. 15Түүн кулуттарынаан хас да бөлөҕүнэн арахсан кинилэргэ саба түспүттэр уонна өлөртөөбүттэр. Ол кэннэ Авраамнаах кинилэри Дамааск ханас өттүгэр сытар Ховаҕа тиийэ сойуоласпыттар. 16Кини инитин уолун Лоту, кини баайын-дуолун, ону кытта дьахталла-ры уонна Лот дьонун-сэргэтин эмиэ төннөрбүт.
17Авраам Кедорлаомеры уонна атын ыраахтааҕылары самнаран төннөн истэҕинэ, Шаве хочотугар (билиннитэ Ыраах-тааҕы хочото) киниэхэ уун-утары Содуом ыраахтааҕыта тахсыбыт. 18 Шалеем ыраахтааҕыта Малки-Цедек килиэп уонна арыгы таһаарбыт. Кини Үрдүкү Таҥара ал гысчыта эбит. 19Кини Авраамы алҕаан эппит:
— Авраам сир уонна халлаан баһылыгыттан,
Үрдүк Таҥараттан алҕаннын!
20 Өстөөхтөргүн эн илиигэр тиксэрбит Үрдүк Таҥараҕа айхал!
Авраам киниэхэ баайыттан барытыттан уон гыммыт биирин биэрбит. 21Онуоха Содуом ыраахтааҕыта Авраам-ҥа эппит: «Оттон миэхэ дьоммун биэр, баайы бэйэҕэр ыл». 22Авраам Содуом ыраахтааҕытыгар эппит: «Үрдү-кү Айыы Тойон Таҥараҕа, сирдээх халлаан баһылыгар андаҕайабын, 23 эн «Авраамы мин байыттым» диэбэтиҥ гына эйигиттэн тугу даҕаны: сабы да, этэрбэс да быатын ылыам суоҕа. 24Арай, чаҕардар сиэбиттэрин аахпатахха уонна миигин кытта сылдьыбыт дьон өлүүтүттэн ура-тыны ылыам эрэ суоҕа. Анер, Эшкол, Мамре өлүүлэрин ыллыннар».
15
1 Ити быһылааннар кэннилэриттэн Авраам көрүү-X лэммит, онно Айыы Тойон киниэхэ эппит тыллара: «Куттаныма, Авраам. Мин эйиэхэ дурда-хахха буолабын. Эйиэхэ улуу махтал буолуоҕа». 2Авраам ыйыппыт: «Айыы Тойон Баһылыгым, миэхэ эн тугу биэриэххиний? Мин оҕото-уруута суох киһибин. Мин ууспун утумнааччы Да-мааск киһитэ Элиэзээр». 3Авраам: «Дьэ, эн миэхэ ыччат биэрбэтиҥ. Онон мин ууспун утумнааччы — кулутум», — диэбит. 4Онуоха Айыы Тойон киниэхэ эппит тыллара: «Кини эн уускун утумнуо суоҕа. Арай бэйэҥ төрөппүт эрэ оҕоҥ эйигин утумнуоҕа». 5Итиэннэ кинини таһыр-дьа таһаарбыт уонна эппит: «Халлааны көр эрэ уонна сулустары аах, ааҕар кыахтаах буоллаххына». Итиэннэ эбэн эппит: «Маннык элбэх ыччаттаныаҥ». 6 Кини Айыы Тойоҥҥо итэҕэйбит, онуоха Айыы Тойон кини бэринии-лээҕин бэлиэтии көрбүт. 7Киниэхэ эппит: «Мин бу сири эн баһылыыргар биэрээри эйигин Касдиим Ууруттан таһаарбыт Айыы Тойоммун». 8Онуоха Авраам: «Айыы
Тойон Баһылыгым, мин ону баһылыырбын хантан би-лиэхпиний?» 9Айыы Тойон киниэхэ эппит: «Миэхэ үс хаардаах тиҥэһэни, үстээх козаны, үстээх хойу, тыһы холуубу уонна эдэр холуубу аҕал». 10Кини ону барытын аҕалан ортолорунан быһа эттээбит. Аҥардарын аҥар-дарыгар утары-таары уурталаабыт, арай көтөрдөрү эрэ ортолорунан быһа эттээбэтэх. 11 Өлүк үрдүгэр элиэлэр саба түһэллэрин Авраам үүртэлиир эбит. 12Күн кии-рэрин саҕана Авраам эмискэ утуйар уута сабардаан кэлбит. Арай кинини улуу хараҥа куттала үүйэ туппут. 13Айыы Тойон Авраамҥа эппит: «Бил, эн ыччатыҥ атын сиргэ туора дьон буолуохтара, кинилэри кулут оҥос-туохтара, түөрт сүүс сыл баттыахтара-атаҕастыахтара. 14Оттон мин кинилэри баттаан-атаҕастаан олорор норуо-ту дьүүллүөм, ол кэннэ эн ыччатыҥ онтон байан-тайан тахсыаҕа. 15Оттон эн этэҥҥэ өбүгэлэргэр аттаныаҥ, аар сааскар тиийэн баран көмүллүөҥ. 16Кинилэр буолла-ҕына төрдүс көлүөнэлэригэр манна төннүөхтэрэ, тоҕо диэтэххэ, билигин амарыайдар аньыылара өссө да туо-ла илик». 17Күн киирээтин хараҥарбыт. Оһох буруота уонна уот кыыма бысталаммыт эт быыһынан ааспыт. 18 Ол күн Айыы Тойон Авраамы кытта кэс тылын тү-һэрсибит уонна эппит: «Бу сири Эгиипэттэн саҕалаан Улуу өрүскэ — Эппэрээккэ тиийэ барытын эн ыччаккар биэрэбин: 19кэнэйдэр, кенизилэр, кадмонейдар, 20хитти-лэр, феризейдэр, рефаимнар, 21 амарыайдар, ханааннар, гиргешилэр уонна йевусилар сирдэрин».
16
1 Авраам ойоҕо Саара оҕоломмот эбит. Кини Хагаар XV/ диэн ааттаах Эгиипэт дьахтара кулуттаах эбит. 2Саара Авраамҥа эппит: «Дьэ, Айыы Тойон миигин төрөө-бөт гына хам бүөлээбит. Онон эн мин кулут дьахтарбар киир, баҕар, мин киниттэн уолланыам». Авраам Саара тылын истибит. 3Авраам Ханааҥҥа олохсуйбута онус сылыгар кини ойоҕо Саара Эгиипэттэн төрүттээх кулут дьахтарын Хагаары эригэр одьулуун ойох быһыытынан биэрбит. 4Авраам Хагаарга киирбит, онуоха Хагаар хат буолбут. Хат буолбутун билэн баран хотунун сэниир буолбут. 5Саара Авраамна эппит:
«Мин сэнэбилгэ сылдьарбар эн буруйдааххын.
Мин кулуппун түөскэр түстээбит буруйдаахпын. Онтун хат буолан ханайаат миигин сэнээтэ.