Страница 7 из 22
Онон эн биһиккини Айыы Тойон дьүүллүөҕэ».
6Авраам Саараҕа эппит: «Дьэ, кулут дьахтарын бэ-йэн илиигэр баар, ону хайдах баҕарбыккынан дьаһай». Онуоха Саара кинини ээҕин этиппит, дэлби эрэйдээбит. Хагаар күрээн хаалбыт. 7Кинини иччитэх сиргэ Суур суо-лун кытыытынааҕы уу сыккыһын аттыгар Айыы Тойон аанньала булбут, 8итиэннэ ыйыппыт: «Хагаар, Саара кулутаа, хантан иһэҕин, ханна бардын?» Хагаар эппит: «Хотуммуттан Саараттан куоттум». 9Онуоха Айыы Тойон аанньала киниэхэ: «Хотуннар төнүн, кинини иһит», — диэбит. 10Өссө айыы Тойон аанньала киниэхэ эппит: «Эн ыччаккын ааҕан сиппэт ахсааннаах гына үксэтиэхпинэн үксэтиэм». пАйыы Тойон аанньала эппит:
— Дьэ, эн хаккын, уолланыан,
Йишмаэль диэн ааттыан —
Эн эрэйгин Айыы Тойон иһиттэ.
12 кини кыыл өсүөл курдук киһи буолуоҕа: кини барыларын утары туруоҕа — бары кинини утары туруохтара, кини инилэриттэн туспа-туора туттуоҕа.
13Кинилиин Айыы Тойон аатынан кэпсэппиккэ Хагаар аат биэрбит: «Эн миигин көрөөччү Танараҕын». Ол кэннэ: «Ама, миигин көрөөччүнү манна көрдүм дуо?» — диэ-бит. 14 Ол иһин ол холуодьаһы Беэр-Лахай-Рои [миигин көрөр тыын холуодьаһа] диир буолбуттар. Уу сыккыһа Кадеш уонна Бааред икки ардыгар баар эбит. 15Хагаар Авраамтан уол оҕоломмут. Ол Хагаар төрөппүт уолун Авраам Йишмаэль диэн ааттаабыт. 16Хагаар Йишмаэли төрөтөрүгэр Авраам аҕыс уон алта саастаах эбит.
17
Авраам тоҕус уон тоҕус сааһыгар киниэхэ Айыы X / Тойон көстүбүт уонна эппит: «Мин Модун Таҥа-рабын. Эн мин этэрбинэн сырыт, оччоҕо эҥкилэ суох буолуоҕуҥ. 2 Кэс тылбын эн биһикки ардыбытыгар олох-туом. Итиэннэ эн уускун ахса суох элбэтиэм». 3Авраам умса нөрүйбүт. Таҥара кинини кытта кэпсэтэ турбут уонна эппит: 4 «Дьэ, бу, мин эйигинниин кэс тылым — эн үгүс норуот аҕата буолуоҕуҥ. 5Мантан инньэ эн аатыҥ Авраам диэн буолбатын, Авраһаам диэн буолаҕын, тоҕо диэтэххэ мин эйигин үгүс норуот аҕата оҥоруом.
6Эйигин ууһатыам, эйигиттэн элбэх норуоттар үөс-күөхтэрэ, ыраахтааҕылар тахсыахтара. 7Эн биһикки ардыбытыгар уонна эн кэнчээри ыччаккын кытта кэс тылбын үйэлэргэ олохтуом. Эйиэхэ уонна эн кэнчээри ыччаккар Таҥара буолуом диэн үйэлээх кэс тылбын биэрэбин. 8Эйиэхэ уонна кэнчээригэр кэрийэ хаампыт сирдэргин, Ханаан сирин, үйэ-саас тухары биэриэм, кинилэргэ Таҥара буолуом». 9Таҥара Авраһаамҥа эппит: «Эн мин кэс тылбын тутус, эн уонна эйигиттэн үөскээ-бит кэнчээри ыччатыҥ эмиэ. 10Мин эйигинниин уонна эн кэнчээригин кытта олохтообут кэс тылбынан эһиги эр дьоҥҥутугар барыларыгар быһыллыы сиэрэ-туома оҥоһуллуохтаах. Итини тутуһуох тустааххыт. 11 УуҺуур сэпкит тас тириитин быстарыҥ. Ол — мин эһигинниин быспыт кэс тылым бэлиэтэ буолуоҕа. 12Үйэ-саас тухары эһиги дьиэҕитигэр төрөөбүт хайа баҕар уол оҕо итиэннэ, эн сыдьааныҥ буолбакка, атын дьонтон үрүҥ көмүс-кэ атыыласпыт киһиҥ уол оҕолонноҕуна эмиэ ахсыс күнүгэр быстарыахтаах. 13 Эһиги дьиэҕит оҕото, харчы-га атыылаһыллыбыт да оҕо булгуччу быһыллыахтаах. Мин кэс тылым туоһута эһиги эккитигэр үйэлээх бэлиэ буолуохтун. 14Тас тириитин быстарбатах — быһыллыы сиэрин-туомун барбатах эр киһини, мин кэс тылбын кэспитин иһин, норуота туоратыаҕа». 15Ити кэннэ Таҥа-ра Авраһаамҥа эппит: «Ойоххун Саараны Саара диэн ааттаама. Кини аата Саарра буоллун. 16Мин кинини алҕыам уонна эйиэхэ киниттэн уол оҕо төрөтүөм.
Кини-ни алҕаатахпына, киниттэн дьон-сэргэ уонна норуот ыраахтааҕылара тахсыахтара». 17Авраһаам сирэйинэн умса нөрүйбүт, күлбүт уонна иһигэр санаабыт: «Ама, сүүс саастаахтан оҕо төрөөтөҕөй, тоҕус уоннаах дьах-тар Саарра хайдах оҕолонуой?» 18Итиэннэ Авраһаам Таҥараҕа эппит: «Йишмаэль эрэ баар буоллун, эн көрүү-гэр». 19Таҥара эппит: «Оннук, ойоҕуҥ Саарра эйиэхэ уол оҕону төрөтүөҕэ, кинини Йицхаак диэн ааттаар. Мин кинилиин үйэлэргэ кэс тылбын олохтуом уонна кини кэнчээри ыччатын кытта эмиэ. 20Йишмаэль туһунан эн этэргин иһиттим, кинини алҕыам уонна тэнитиэм, олу-һун үксэтиэм. Уон икки кинээс төрүөхтэрэ, киниттэн улуу норуоту төрүттүөм. 21 Ол эрэн кэс тылбын Саарра эһиил баччаҕа эйиэхэ төрөппүт уолун Йицхаагы кытта түһэрсиэм». 22 Ол кэннэ Таҥара Авраһаамныын кэпсэтэн бүппүт уонна үөһэ төннүбүт.
23 Авраһаам уолун Йишмаэль, итиэннэ кини дьиэтигэр төрөөбүт эр дьон, ону тэҥэ харчыга атыылаһан ылбыт дьонун, Авраһаам ууһун эр дьонун бука барыларын киниэхэ Таҥара эппит күнүгэр барыларын тас тириилэрин быспыт. 24Авраһаам тас тириитин быстарарыгар тоҕус уон тоҕус саастаах эбит. 25Оттон уола Йишмаэль тас ти-риитин быстарарыгар уон үстээх эбит. 26Авраһаам уонна уола Йишмаэль эмиэ чопчу ол күн быстарбыттар. 27Кини дьиэтигэр төрөөбүт эр дьон уонна харчыга туора дьон-тон атыылаһыллыбыт уолаттар — бары быстарбыттар.
18
1 Күнүс куйаас сатыылаан турдаҕына Авраһаам отуутун айаҕар олордоҕуна, Мамре ытык мас-тарын аттыгар киниэхэ Айыы Тойон көстүбүт. 2Кини үөһэ диэки көрбүтэ, арай, кини иннигэр үс киһи турар эбит. Көрөөт да, кинилэргэ отуу ааныттан утары сүүрэн тиийбит уонна сиргэ диэри умса нөрүйбүт, 3итиэннэ эппит: «Тойонуом, өскүөрүтүн эн санааҕын таба тайам-мыт эрэ буолларбын, кулуккун тумнан ааһыма даа. 4Уу аҕалан атаххытын сууйуохтара. Онтон бу мас анныгар сынньанаарын'. 5Оттон мин ас аҕалыам, эһиги сэниэҕи-тин эбиниэххит. Ол кэннэ бараарын, син биир кулуккут аттынан ааһан иһэҕит». Кинилэр эппиттэр: «Эн этэрин курдук буоллун». 6Авраһаам отууга Саарратыгар тиэ-тэйбит. Тиийээт эппит: «Түргэнник бастын бурдуктан үс мээрэйдэ ыл, тиэстэтэ мэһий уонна лэппиэскэтэ ас-таа». 7Авраһаам сүөһүлэригэр сүүрэн тиийэн сымнаҕас, эмис эттээх ньирэйи ылан хамначчыт уолугар биэрбит. Онуоха биирэ тута астаан барбыт. 8Кини иэдьэгэйи, үүтү уонна астаммыт ньирэйи ылан, кинилэр инни-лэригэр уурбут. Бэйэтэ кинилэр иннилэригэр тиийэн мас анныгар турбут. Оттон анарааннылара аһаабыттар. 9Кинилэр: «Ойоҕун Саарра ханнаный?» — диэн ыйып-пыттарыгар,— «Манна отууга», — диэбит. 10 Ол кэннэ биирдэстэрэ: «Мин эһиил баччаҕа эмиэ эйиэхэ кэлиэҕим. Эн ойоҕун Саарра уолланыаҕа», — диэбит. Ону Саарра кини кэтэҕэр, отуу ааныгар туран истибит. пАвраһаам уонна Саарра саастарын монообут кырдьаҕастар эбит.
Онон Саарраҕа дьахтар буоларын бэлиэтэ тохтообут эбит. 12Саарра иһигэр күлбүт уонна эппит: «Ама, аны кэлэн күөлэһийиэх баҕам кэлэр үһүө? Тойонум да кырдьаҕас». 13Айыы Тойон Авраһаамтан ыйыппыт: «Саарра, ити, туохтан күлэрий, «ама, кэлэн оҕолонуом дуо, кырдьан баран» дии-дии? 14Айыы Тойонно кыаллыбат диэн баара дуо? Болдьообут кэммэр эһиил эйиэхэ кэлиэҕим. Онно Саарра оҕолоох буолуоҕа». 15Саарра куттанан: «Күлбэтэ-ҕим», — диэн мэлдьэспит. Онуоха анараанныта: «Суох, күлбүтүн», — диэбит. 16Онтон ол дьон туран Содуом диэки барбыттар. Авраһаам кинилэри атаарбыт. 17Айыы Тойон эппит: «Авраһаамтан тугу гынарбын кистиэм дуо? 18Авраһаамтан улуу, күүстээх норуоттар тахсыахтара. Кининэн сир-дойду дьоно-сэргэтэ барыта алҕаныаҕа. 19Кинини удьуордарыгар уонна кэнэҕэски ууһугар Айыы
Тойон суолун батыһан кырдьыгы уонна дьүүлү тутуһал-ларыгар соргу буоллун диэн талбытым. Оччоҕо Айыы Тойон Авраһаамҥа эппитин толоруоҕа». 20Айыы Тойон эппит: «Содуому уонна Хомуораны үҥсэр хаһыы кэмэ суох, аньыылара-харалара ыарахан. 21Түһэн көрүүм эрэ: кинилэри буруйдаан миэхэ тиийэр ыар ынчык курдук буруйдаахтар дуу, эбэтэр суох дуу, билиэм». 22 Эр дьон ол сиртэн Содуомҥа барбыттар, оттон Авраһаам өссө да Айыы Тойон иннигэр турбут. 23Авраһаам чугаһаабыт уонна эппит: «Ама буруйдааҕы кытта буруйа суоҕу эмиэ симэлитиэҥ дуо? 24Баҕар, бу куоракка биэс уон буруйа суох дьон баара буолуо. Ама, барыларын симэлитиэҥ дуо? Бу сири манна баар биэс уон айыы сиэрдээх киһи туһуттан харыстыаҥ суоҕа дуо? 25Кэбис, оннук эрэ гы-ныма. Бэриниилээх киһини буруйдааҕы кытта тэҥҥэ симэлитиэҥ суоҕа, бэриниилээх аньыылааҕы кытта бииргэ буолуо суоҕа. Оннук эрэ буолбатын. Сир-дойду судьуйата түктэри дьүүллээбэтин». 26Айыы Тойон эппит: «Өскөтүн Содуомҥа аньыыта суох биэс уон киһини буллахпына, бу куораты кинилэр эрэ тустарыттан тыытыам суоҕа». 27Авра-һаам салгыы саҥарбыт: «Дьэ, бу мин, күдэн, күл-көмөр эрээрибин Тойоммор этэргэ быһаарынным: 28арай, биэс уоҥҥа биэс киһинэн тиийбэтин, ама, биэс киһи тиийбэтин иһин куораты урусхаллыаҥ дуо?» Онуоха Айыы Тойон: «Түөрт уон биэс аньыыта суоҕу буллахпына, урусхаллыам суоҕа», — диэбит. 29Авраһаам этэрин уураппатах: «Арай, онно түөрт уону бул».