БАШЛАНМЫШ (Книга Бытия на башкирском языке)

Страница 20 из 24

16 — Көмөшөгөҙ бөтһә, — тине Йософ, — мал килтерегеҙ, игенде малға алыш ты рырмын.

17 Улар көтөү-көтөү малдарын алып килде, Йософ игенде мал-тыуарға — ат, һарыҡ, кәзә, һыйыр, ишәктәргә алмашып бирә башланы. Бер йыл буйы шулай булды. 18 Икенсе йылды йәнә килделәр. Йософҡа:

— Һинән йәшерәһе юҡ, әфәндебеҙ, көмөштәребеҙ ҙә, мал-тыуарыбыҙ ҙа — барыһы ла һиңә күсте, — тинеләр. — Йәнебеҙ менән еребеҙҙән башҡа һиңә бирерлек нәмәбеҙ ҡалманы.

19 Һинең күҙ алдыңда еребеҙ-ниебеҙ менән үлеп ятайыҡмы ни инде? Игенгә алмашҡа үҙебеҙҙе лә, еребеҙҙе лә ал — беҙ еребеҙ менән бергә фирғәүендең ҡолдары булырбыҙ. Тик орлоҡ ҡына бирә күр — үҙе беҙ тере ҡа ла йыҡ та ер буш ят ма һын.

20 Шул рәүешле Йософ Мысырҙағы бөтә ерҙе фирғәүенгә һатып алып бөттө. Мысыр халҡы береһе лә ҡалмай уға ерен һатты — шул тиклем көслө ине аслыҡ. Бөтә ер фирғәүен милкенә күсте, 21 ә Мысыр кешеләренең барыһын да — илдең бер сигенән икенсе сигенә тиклем — Йософ фирғәүендең ҡолдары итте. 22 Йософ бары тик ҡаһиндарҙың ерҙәрен генә һатып ала алманы, сөнки улар фирғәүен ҡарамағында һәм шул иҫәптән туҡ ла на ине, шуға күрә ерҙәрен һатып та торма ны лар.

23 Йософ Мысыр халҡына былай тине:

— Хәҙер инде баҫыуҙарығыҙҙы ла, үҙегеҙҙе лә фирғәүенгә һатып бөткәс, орлоҡ алығыҙ ҙа сәсегеҙ. 24 Ошо көндән башлап уңыштың биштән бер өлөшөн фирғәүенгә бирәсәкһегеҙ, ә биштән дүрт өлөшөн орлоҡҡа һәм үҙегеҙгә, балаларығыҙға, йорттағыларға ашарға ҡалдырасаҡһығыҙ.

25 — Һин беҙҙе үлемдән ҡотҡарҙың! — тине Мысыр кешеләре. — Әфәндебеҙ, һин беҙгә мәрхәмәт күрһәттең. Ошо көндән башлап беҙ — фирғәүендең ҡолдары.

26 Йософ урынлаштырған ҡанун Мысырҙа бөгөн дә һаҡланып килә: фирғәүенгә уңыштың бишенсе өлөшөн бирәләр. Бары тик ҡаһиндарҙың ере генә фирғәүенгә күсмәй ҡала.

Яҡуптың үҙ тоҡомона фатиха биргәне

27 Исраил кешеләре Мысыр иленең Гошен ерендә урынлашты. Улар шунда ер биләп, нәҫел-ырыуҙары артып, күп һанлы халыҡ булып китте.

28 Ун ете йыл йәшәне Яҡуп Мысырҙа, ул барлығы йөҙ ҙә ҡырҡ ете йыл ғүмер һөрҙө. 29 Үлер ваҡыты еткәс, ул Йософто саҡы рып алды ла:

— Мәрхәмәтеңдән ташлама, балам, ҡулыңды минең йән еремә ҡуйып, һорауыңды үтәрмен, онотмам, тип ант ит: Мысырҙа ерләмә мине! — тине. — 30 Теге донъяға киткәс, Мысырҙан алып китеп, ата-баба ларым ятҡан зыяратҡа ҡуй.

— Нимә әйтһәң, шуны эшләрмен, — тип яуап бирҙе Йософ.

31 — Ант ит, — тине Яҡуп.

Йософ ант итте, ә Яҡуп ятҡан көйөнсә генә баш эйҙе.

Л О 1Бер аҙҙан, атаһының ауырығанын ишетеп, Йософ уның янына улдары Менашше менән Эфраимды алып

килде.

2 «Улың Йософ килде», — тинеләр Яҡупҡа.

Яҡуп, барлыҡ көсөн йыйып, түшәгендә тороп ултырҙы ла

3 Йософҡа былай тине:

— Бер ваҡыт Лузда, Ҡынаан ерендә, миңә Ҡөҙрәтлеләрҙән-ҡөҙрәтле Аллабыҙ күренде. Фатихаһын биреп, ул миңә: 4 «Мин һинең нә ҫел-ыры уың ды үр сем ле һәм күп һанлы итәм, һинән бик күп халыҡ тараласаҡ, ә был ерҙе мәңгелеккә һинең нәҫел-ыры уы ңа бирәм», — тип әйтте.

5 — Бына хәҙер, — тине Яҡуп Йософҡа, — мин килгәнгә тиклем Мысырҙа тыуған ике улыңды уллыҡҡа алам. Эфраим менән

Менашше минең өсөн Рәүвән менән Шимон кеүек үк. 6 Ә уларҙан һуң тыуған улдарың иһә — һинеке, әммә улар ҙа оло ағаларының ырыуына ҡарар һәм уларҙың өлөшөнән мираҫ алыр.

7 — Ә минең Рәхиләм, — тип дауам итте Яҡуп, — ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Паддандан ҡайтып килгән саҡта Ҡынаанда, Эфрата-нан алыҫ түгел юлда, вафат булды. Мин уны шунда — Эфрата юлында (хәҙер ул Бейт-Лехем тип атала) ерләнем.

8 Исраил Йософтоң балаларына ҡарап:

— Кемдәр былар? — тип һораны.

9 — Былар минең улдарым, — тине Йософ, — уларҙы Алла миңә ошонда бирҙе.

— Килтер уларҙы минең яныма, — тине Исраил, — уларға фатихамды бирәм.

10 Исраилдың күҙҙәре ҡартлыҡтан томанланғайны инде — ул бер ни ҙә күрмәй ине. Йософ балаларын уның янына алып килде; Ис ра ил уларҙы ҡо саҡ лап үпте лә 11 Йо соф ҡа:

— Һинең үҙеңде күрергә лә өмөтөм юҡ ине, бына Алла миңә балаларыңды ла күрергә насип итте, — тине.

12 Йософ Исраилдың теҙендә ултырған балаларын алды ла уның алдында баш эйҙе.

13 Йософ балаларын Исраил янына килтергәндә, Эфраим уның уң яғында — Исраилдың һул яғында, ә Менашше һул яғында — Исраилдың уң яғында ине. 14 Әммә Исраил уң ҡулын Эфраимдың, ке се һе нең, ба шы на, ә һул ҡулын Ме наш ше ның, өлкәненең, башына һалды, шулай итеп, уның ҡулдары бер-бере һе нең өҫтөнә ятты.

15 Исраил Йософҡа ошондай һүҙҙәр менән фатиха бирҙе:

— Аллам — Һинән айырылманы ата-бабам Ибраһим үә Исхаҡ!

Аллам — Һин бағыусымдыр ошо көнгә тиклем һәм һәр саҡ,

16 Золомдарҙан мине ҡот ҡа рыу сы фәрештәбеҙ

Йәш-елкенсәккә лә фатихалы булһа ине!

Сөнки улар минең тоҡомомдан,

Ата-бабам Ибраһим һәм Исхаҡ тоҡомонан.

48:12 Был йола уллыҡҡа алыуҙы аңлатҡан. Ҡара 30:3 һәм 50:23.

Күп булыр улар нәҫеле ер йөҙөндә.

17 Йософ атаһының уң ҡулын Эфраимға һалғанын күрҙе лә уның ҡулын Эфраимдан алып Менашшеға һалмаҡсы булды.

18 — Улай түгел, атай, — тине Йософ. — Бына баш бала, уң ҡулыңды уға һал.

19 — Беләм, — тип яуап бирҙе Исраил, — беләм мин, улым. Унан да бөйөк халыҡ тараласаҡ. Шулай ҙа кесеһе унан уҙып китер һәм бик күп ырыуҙарға башланғыс һалыр.

20 Ошондай һүҙҙәр менән фатиха бирҙе уларға Исраил:

— Исраилдар һеҙҙән фатихалы булыр,

Бер-беренә фатиха ҡылып, улар әйтер булыр:

«Алла нисек ярҙам итһә Эфраим менән Менашшеға, шундай ярҙам насип булһын һеҙгә лә».

Шулай итеп, ул Эфраимды Менашшенан өҫтөн ҡуйҙы.

21 Шунан Исраил Йософҡа былай тине:

— Мин оҙаҡламай үлермен. Ләкин Алла һеҙҙе ташламаясаҡ, Ул һеҙҙе ата-бабаларыбыҙ еренә кире ҡайтарасаҡ.22Ә мин һиңә таулы ерҙәрҙе, Шехемды, өҫтәп бирәм: һин көслөрәк буласаҡһың. Мин уны әмөриҙәрҙән ҡылыс һәм уҡ менән яулап алғайным.

ЛС\ 1Яҡуп улдарын саҡырып алды:

1 У — Йыйылығыҙ: әйтәм һеҙгә ни көтөрөн киләсәктә.

2 Бергәләшеп тыңлағыҙ, Яҡуптың уландары, —

Тыңлағыҙ әле атағыҙ Исраилды!

3 Рәүвән — минең баш балам, ғәйрәтемдең, ир ҡорона ултырыуымдың тәүге емеше, барыһынан да ул ғорурыраҡ, көс-ҡеүәт — ул үҙе!

4 Ағын һыуҙай тыйылғыһыҙ инең, хәҙер алдын була алмаҫһың, атаң түшәгенә ятып,

ятыр урынымды хәрәм ҡылдың.

5 Шимон менән Леви — бер туғандыр, ҡы лыс тары — рәхимһеҙлек ҡора лы лыр!

6 Уртаҡ түгел улар менән минең уйым, улар ҡорон урап үтә минең юлым.

Асыу ҙа ры килһә, кеше үлтерә улар, күңел асһалар — мал имгәтәләр.

7 Бындай ҡылыҡ ҡәһәр алыр, сөнки асыу ҙа ры үтә рәхимһеҙ, ярһыуҙары иһә самаһыҙ!

Мин уларҙы Яҡуп нәҫеленән айырырмын,

Исраил ҡәүеме араһында таратырмын!

8 Йәһүҙә, ағай-энең данлай, маҡтай һине!

Ҡулың дошмандарҙың елкә сәсендә,

Бар Исраил баш эйер алдыңда.

9 Табышы өҫтөндә дәһшәтле ҡалҡынған йәш арыҫлан ише һин, Йәһүҙә.

Гүйә, ул арыҫлан — ырғыр алдынан ергә һырыҡҡан — Ошо хәлендә кем бар уны борсорға баҙнат иткән?

10 Йәһүҙә ҡулынан ысҡынмаҫ хөкөм таяғы,

Хакимдар тыуҙырыр уның нәҫел-ырыуы.

Әммә килгәс шундай бер зат — ул бәхеткә юлығыр һәм ха лыҡ тар бары уға буй һонор.

11 Уның ишәген бәйләр бау — йөҙөм ботағы булыр, ишәк балаһын бәйләр бау — йөҙөм тәлгәше булыр. Кейемдәрен ул шарапта сайҡатыр,

өҫтөндәге сапанын йөҙөм һутында йыуыр.

12 Шарап тан күҙҙәре янып торор,

Тештәре һөттән аҡ булыр.

13 Ғүмер һөрөр Зевулун диңгеҙ яры буйында.

Алыҫтан килгән караптар туҡтай торған урында.

Сиге иһә булыр Сидон янында.

14 Исасхар ул — көслө ишәк ише, йөктәр араһында ята булыр;

15 тыныслыҡтың яҡшылығын күрә белә, ерҙең матур икәнлеген аңлай белә, йөк күтәрергә ул әҙер — һыртын ҡуя, шуға күрә мәхлүккә әйләнеп ҡуя.

16 Дан халҡы өҫтөнән хөкөм ҡылыр,

ул халыҡ та Исраил ырыуынан булыр.

17 Дан йылан булыр юлда ятҡан,

юлға сығып ятҡан ағыулы йылан.

Аңғармаҫтан сағыр аттың аяғын, һыбай кеше ҡолар ергә тәкмәсләп.

18 (Ҡотҡар, Раббым! Тик һиңә генә ышанам!)

19 Кеше талаусылар Ғадтың юлын баҫыр, уларҙы таларға тип арттарынан ул да осор.

20 Ашерҙың ризығы мул булыр, бат ша лар унан һый ла ныр.

21 Матур-матур балалар тыуҙыра ҡоралай,

Наф та ли, — гүйә, шул ирек ле ҡо ра лай.

22 Йософтоң булмышы — емешле йөҙөмдөр, һыу буйында йәйрәп үҫкән емешле ағастыр.

Тирә-яҡты сырмап үҫкән шул ағас ботағылыр.

23 Уға һөжүм иткән, хаслыҡ ҡылған,

уға ҡаршы һуғышҡандар — оҫта уҡсылар ине.

24 Әммә уның кереше булды һәр саҡ тартыулы, сөнки уның ҡул көсөнөң сығанағы —

Ҡаты ҡуллы Яҡуп Аллаһы,

Ҡур са лау сы быҙ исеме, Исраилдың Таш ҡаяһы.

25 Ул атабыҙ Аллаһы, Ул ярҙамын бирер,

Претензии к содержанию