Страница 6 из 24
13 Хӑтӑлса юлнисенчен пӗри пынӑ та Ав- рам еврее хыпар тунӑ; Аврам ун чухне Мамре юманлӑхӗнче пурӑннӑ. Мамре вӑл аморрей ҫынни, Эшколпа Анер тӑванӗ, пулнӑ, кусем Аврампа пӗр канашлӑ тӑнӑ. 14 Аврам, хӑйӗн йӑхсашӗ [Лот] тыткӑна ҫакланнине илтсессӗн, хӑй ҫуртӗнче ҫу- ралнӑ виҫҫӗр вунсакӑр чурине вӑрҫӑ кӑ- ралӗ тыттарнӑ та тӑшмансем хыҫҫӑн Дан патне ҫитиччен хӑваласа кайнӑ; 15 вара ушкӑнӑн-ушкӑнӑн уйӑрӑлса, вӑл хӑйӗн чурисемпе пӗрле вӗс ене ҫӗрле тапӑннӑ та пӗт ӗмпех ҫӗмӗрсе тӑкнӑ; вӗс ене Да- маскӑн сулахай енчи Хова теекен вырӑна ҫитичченех хӑваласа кайнӑ; 16 вӗсен пӗтӗм
{[10] Пулт 2:8. Ис 51:3. Иез 28:13. [13] Пулт 18:20; 19:13. Иез 16:49. [15] Пулт 12:7; 15:18; 26:4. Аст 34:4.
[16] Пулт 32:12. Аст 10:22. [18] Йыш 13:23.
14-мӗш сы пӑк. [1] Пулт 10:10; 11:2. [2] Пулт 19:22. [13] Пулт 17:8. Евр 11:9, 13. [14] Нав 19:47.}
тупӑшне туртс а илнӗ, хӑйӗн йӑхт ашне Лота та, унӑн мӗнпур пурлӑхне те, ҫавӑн пекех тата хӗрарӑмӗсене те, халӑхне те каялла тавӑрнӑ.
17Вӑл Кедорлаомера тас а унпа пӗрле пулнӑ патшасене ҫӗмӗрсе тӑкса каялла таврӑннӑ чухне Содом патши ӑна хирӗҫ Шаве айлӑмне тухс а тӑнӑ, ҫав вы рӑна халӗ Патша айлӑмӗ теҫҫӗ; 18 Салим патши Мелхиседек те ҫӑкӑрпа эрех илс е тух- нӑ, — вӑл Ҫӳлти Туррӑн священникӗ пул- нӑ, — 19 Мелхиседек ӑна пиллесе каланӑ: Ҫӳлти Турӑ, тӳпепе ҫӗр Патши, Аврама пиллӗхлӗ турӗ; 20 тӑшманусене хӑвӑн ал- луна ӳкернӗ Ҫӳлти Турӑ мухтавлӑ, тенӗ. [Аврам] ӑна хӑйӗн пӗт ӗм тупӑшӗнчен вуннӑмӗш пайне панӑ. 21 Содом патши Аврама каланӑ: ҫыннисене мана пар, туп- рине хӑвӑн валли ил, тенӗ. 22 Анчах Аврам Содом патшине каланӑ: аллӑма Ҫӳлт и Ҫӳлхуҫа Турӑ енне, тӳпепе ҫӗр Патши ен- не, ҫӗклетӗп, 23 санӑн: эпӗ Ав рама пуйтар- тӑм темелле ан пултӑр — санӑн мӗнпур тупрунтан ҫипне те, ура сыррин чӗнне те илмӗп; 24 хамӑн чурасем ҫинисӗр пуҫне, манпа пӗрле килнӗ ҫынсене тивӗҫлӗ пай- семсӗр пуҫне санӑнне нимӗн те илмӗп; Анерпа Эшкол тата Мамрий хӑйсен пайне илччӗр, тенӗ.
15
1 Ҫак ӗҫсем пулса иртнӗ хыҫҫӑн, [ҫӗрле] Аврама Ҫӳлхуҫа Турӑ ку- рӑннӑ чухне, ӑна Ҫӳлхуҫаран сӑмах пул- нӑ, ӑна каланӑ: Аврам, ан хӑра; Эпӗ — са- нӑн хӳттӳ; санӑн тивлетӳ питех те пысӑк [пулӗ], тенӗ. 2Аврам каланӑ: эй Ҫӳлхуҫа Туррӑм! Эсӗ мана мӗн парӑн? акӑ эпӗ ача-пӑчасӑр юлатӑп; манӑн ҫуртӑма ҫак Елиезер, Дамаск ҫынни, пӑхса тӑрать, те- нӗ. 3 Аврам тата каланӑ: акӑ Эсӗ мана тӑ- хӑмлӑ тумарӑн, акӑ ӗнтӗ манӑн еткерҫӗм хам ҫуртӑмра ҫуралса ӳснӗ чура ывӑлӗ, тенӗ. 4 Ӑна Ҫӳлхуҫаран сӑмах пулнӑ, ӑна татах каланӑ: вӑл санӑн еткерҫӳ пулмӗ; кам санран ҫуралӗ, санӑн еткерҫӳ ҫавӑ пулӗ, тенӗ. 5Унтан ӑна тула илсе тухнӑ та каланӑ [ӑна]: тӳпе ҫине пӑх-ха, ҫӑлтӑр- сене шутласа кӑларма пултараятӑн пул- сассӑн — шутласа кӑлар, тенӗ. Ӑна тата каланӑ: санӑн ҫавӑн чухлӗ тӑхӑм пулӗ, тенӗ. 6Аврам Ҫӳлхуҫана ӗненнӗ, ҫакна Вӑл унӑн сӑваплӑхӗ вырӑнне хунӑ.
7 Вара ӑна каланӑ: Эпӗ Ҫӳлхуҫа, ҫак ҫӗ- ре санӑн аллуна еткерлӗхе памашкӑн сана Халдея ҫӗрӗнчи Ур хулинчен илсе тухрӑм, тенӗ. 8 Аврам каланӑ: эй Ҫӳлхуҫа Туррӑм! ҫак ҫӗре хам тытса тӑрассине ӑҫтан пӗлес манӑн? тенӗ. 9 Ҫӳлхуҫа ӑна каланӑ: Ман валли виҫӗ ҫулхи тына пӑ- ру, виҫӗ ҫулхи качака, виҫӗ ҫулхи така, улатӑпа тата ҫамрӑк кӑвакарчӑн ил, тенӗ. 10 Аврам вӗсене пурне те илнӗ те, ҫурма- ран касса, пӗр пайне тепӗр пайне хирӗҫ хунӑ; вӗҫен кайӑкӗсене ҫеҫ касман. 11 Ҫав мӗн пусни ҫине темӗн чухлӗ ҫӑткӑн кайӑк вӗҫсе аннӑ, анчах Аврам вӗсене хӑвала- хӑвала янӑ.
12Хӗвел аннӑ вӑхӑтра Аврама тарӑн ый- хӑ пуснӑ: ӑна хӑрушӑ сӗмлӗх хупӑрласа илнӗ. 13 Ҫӳлхуҫа Аврама каланӑ: пӗл с е тӑр: санӑн тӑхӑмусем ют ҫӗр ҫине пырса пурӑнакансем пулӗҫ, вӗсене чура тӑвӗҫ, вӗсене тӑватҫӗр ҫул хӗсӗрлесе пурӑнӗҫ,
14 анчах Эпӗ вӗсене чуса тус а пусӑн- нӑ халӑха сут тӑвӑп; ҫав ӑн хыҫ ҫӑн вӗ- сем [кунта] пысӑк пурлӑхпа тухса килӗҫ;
15 эсӗ вара хӑвӑн аҫусем патне канӑҫлӑн ӑсанӑн, сана ыррӑн ватӑлса ҫитсессӗн пы- тарӗҫ; 16 кунта вӗсенӗн тӑваттӑмӗш сыпӑ- кӗ ҫаврӑнса килӗ, мӗншӗн тесессӗн амор- рейсен йӗркесӗр ӗҫӗсен виҫи тулса ҫитей- мен-ха, тенӗ.
17Хӗвел анс а тӗстӗм пул с а ҫит сессӗн, акӑ кӑмакаран тухакан тӗтӗм пек тӗтӗм тата вут ҫулӑмӗ касса ҫурнӑ выльӑхсем хушшинчен иртсе кайнӑ. 18 Ҫӳлхуҫа ҫав кун, ҫапла каласа, Аврампа халал хывнӑ: ҫак ҫӗре Египет юханшывӗнчен пуҫласа аслӑ юханшыв, Евфрат юханшывӗ, патне ҫитиччен Эпӗ санӑн тӑхӑмна паратӑп: 19 ку вӑл кенейсен, кенезейсен, кедмоней-
{[17] 2 Пат 18:18. [18] Евр 7:1. [20] Евр 7:4. [24] Пулт 14:13.
15- мӗш сыпӑк. [1] Ис 40:10; 41:10; 43:1. [2] Пулт 24:2. [5] Пулт 22:17. [6] Рим 4:3. Гал 3:6. Иак 2:23. [10] Иер 34:18. [13] Ап ӗҫс 7:6. Тух 12:40. [16] Тух 12:41. [17] Иер 34:18. [18] Пулт 12:7; 13:15; 26:4. Аст 34:4.}
сен, 20хетсен, ферезейсен, рефаимсен, 21 аморрейсен, ханаансен, [евейсен], гер- гесейсен тата иевусейсен ҫӗрӗ, тенӗ.
16
1 Анчах Сара — Аврам арӑмӗ — ӑна ача ҫуратса паман. Сарӑн Агарь ятлӑ тарс ӑ, Египет хӗрӗ, пулнӑ. 2 Сара Аврама каланӑ: акӑ Ҫӳлхуҫамӑр манӑн варӑма ача ҫуратмалла мар пи- тӗрсе лартнӑ; эсӗ манӑн тар с ӑм патне кӗр: тен, манӑн ун урлӑ ача пулӗ, тенӗ. Аврам Сара сӑмахне итленӗ. 3 Аврам Ха- наан ҫӗрӗнче пурӑна пуҫлани вунӑ ҫул иртсессӗн, Аврам арӑмӗ Сара хӑйӗн тар- ҫине, Египет хӗрне Агаре, упӑшки вал- ли арӑмлӑха панӑ. 4 Аврам Агарь патне кӗнӗ те, Агарь йывӑр ҫын пулнӑ. Йывӑр ҫын пулнине кура Агарь хӑйӗн хуҫине, Сарӑна, хисеплеми пулнӑ. 5 Сара Аврама каланӑ: эпӗ хурлӑха юлнишӗн эсӗ айӑп- лӑ; эпӗ хамӑн тарсӑма санӑн ытамна кӗртрӗм, вӑл вара, хӑй йывӑр ҫын пулни- не кура, мана хисеплеми пулчӗ; манпа санӑн хушшӑмӑртине Ҫӳлхуҫамӑр татса патӑр, тенӗ. 6Аврам Сарӑна каланӑ: акӑ хӑвӑн тарҫу хӑвӑн аллунта; мӗн тӑвас тетӗн, ҫавна ту, тенӗ. Сара вара Агаре хӗсӗрлеме пуҫланӑ, лешӗ ун пасӗнчен тухса тарнӑ.
7 Ҫӳлхуҫа Ангелӗ Агаре пушхирте ҫӑл патӗнче, Сур еннелле каякан ҫул ҫинчи ҫӑл патӗнче, тӗл пулнӑ. 8 [Ҫӳлхуҫа Ангелӗ ӑна] каланӑ: Агарь, Сара тарҫи! эсӗ ӑҫтан килтӗн, ӑҫта каятӑн? тенӗ. Вӑл: эпӗ Са- рӑран, хамӑн хуҫамӑмран, таратӑп, тенӗ.
9 Ҫӳлхуҫа Ангелӗ ӑна каланӑ: хӑвӑн хуҫу патне таврӑн, ӑна пӑхӑнса пурӑн, тенӗ.
10 Ҫӳлхуҫа Ангелӗ ӑна тата каланӑ: санӑн йӑхна йышлӑлантарнӑҫемӗн йышлӑлан- тарса пырӑп, йышлӑ пулнӑран ӑна шут- ласа кӑларма та пулмӗ, тенӗ. 11 Ҫӳлхуҫа Ангелӗ ӑна татах каланӑ: акӑ эсӗ йывӑр ҫын, эсӗ ывӑл ача ҫуратӑн, санӑн асапна Ҫӳлхуҫа илтнӗрен эсӗ ӑна Измаил ятлӑ хурӑн; 12 вӑл ҫынсем хушшинче хир аша- кӗ пек пулӗ; унӑн алли пурне те хирӗҫ пулӗ, пурин алли те ӑна хирӗҫ пулӗ; вӑл хӑйӗн пӗтӗм тӑванӗ умӗнче пурӑнӗ, тенӗ. 13 Хӑйпе калаҫакан Ҫӳлхуҫана [Агарь] «Эсӗ мана куракан Турӑ» тесе ят панӑ. Мӗншӗн тесессӗн вӑл: эпӗ ҫакӑнта хама Куракана чӑннипех куртӑм, тенӗ. 14 Ҫавӑнпа та ҫав ҫӑла Беэр-лахай-рои[4] теҫҫӗ. Вӑл Кадеспа Баред хушшинче вырӑнаҫнӑ.
15 Агарь Авр ама ывӑл ҫуратса панӑ; Агарьтен ҫуралнӑ ывӑлне [Аврам] Изма- ил тесе ят хунӑ. 16 Агарь Аврама Измаила ҫуратса панӑ чухне Аврам сакӑрвун ултӑ ҫулта пулнӑ.
17
1Аврам тӑхӑрвун тӑхӑр ҫула ҫитсессӗн, ӑна Ҫӳлхуҫа курӑннӑ, ӑна каланӑ: Эпӗ — Пурне те Пултаракан Ту- рӑ; Манӑн умӑмра ҫӳре, айӑпс ӑр пул; 2 Эпӗ санпа Хам хушшӑма Хамӑн хала- лӑма хыватӑп, сана питех те, питех те ӗрчетсе ярӑп, тенӗ. 3Аврам ҫӗре ӳксе пуҫ- ҫапнӑ. Турӑ унпа калаҫса ӑна тата кала- нӑ: 4 Манӑн санпа хывас халалӑм — Эпӗ Хам: эсӗ тӗрлӗ халӑхсен ашшӗ пулӑн; 5 ӳлӗмрен сана Аврам тесе чӗнмӗҫ, санӑн яту Авраам пулӗ, мӗншӗн тесессӗн Эпӗ сана тӗрлӗ халӑхсен ашшӗ тӑвӑп; 6 сана питех те, питех те ӗрчетсе ярӑп, санран халӑхсем пулса кайӗҫ, санран патшасем тухӗҫ; 7 санпа Хам хушшӑма, сан хыҫҫӑн килес ӑрӑвусем хушшине Эпӗ йӑхран йӑ- ха пыракан халалӑма хывӑп, Эпӗ санӑн Турру пулассине, сан хыҫҫӑн килес ӑрӑву- сен Турри пулассине ҫирӗплетсе ӗмӗрлӗх халал хывӑп; 8 сана тата сан хыҫҫӑн килес ӑрӑвусене ҫак хӑв ҫӳрекен ҫӗре, пӗт ӗм Ханаан ҫӗрне, ӗмӗрлӗхе еткерлӗхе парӑп; вӗсенӗн Турри пулӑп, тенӗ.
9 Турӑ Авраама таса каланӑ: эсӗ вара Эпӗ хывнӑ халала уяса тӑр, эсӗ хӑв та уяса тӑр, сан хыс ҫӑн килес ӑрусем те сыпӑкран сыпӑка уяса тӑччӑр. 10 Манпа сирӗн хушшӑмӑрти тата сан хыҫҫӑн ки- лес ӑрусен хушшинчи сыпӑкран сыпӑка пымалли, эсир уяса тӑмалли Манӑн ха- лалӑм акӑ ҫакӑ: сирӗн пур арҫын та ӳт
{16- мӗш сыпӑк. [14] Пулт 24:62. [15] Гал 4:22.
17- мӗш сыпӑк. [1] Пулт 12:7; 24:40; 48:15. [2] Пулт 12:2. [4] Сир 44:19-20. Рим 4:17. [5] Ис 51:2.
[6] Мф 1:6. [7] Пулт 15:18. 4 Пат 13:23. Лев 26:12. [9] Ап ӗҫс 7:8. [10] Лев 12:3. Лк 2:21. Ин 7:22.}
кастарнӑ пултӑр; 11 ӳтӗр хӗррине ка с ӑр: ҫакӑ Манпа сирӗн хушшӑмӑра хывнӑ ха- лал палли пулӗ. 12 Сирӗн ӑрӑвӑрта пур арҫын ачӑр та ҫуралсан сакӑр кунран ӳт кастарнӑ пултӑр: хӑвӑр килӗрте ҫуралнине те, пӗр-пӗр ют халӑх ҫыннинчен кӗмӗл парса туяннӑ тӑван мар ачана та ӳт касӑр. 13Хӑвӑн ҫуртунта ҫуралнине те, кӗмӗл парса туяннисене те ӳтне каснӑ пултӑр: Манӑн халалӑм сирӗн ӳтӗр ҫинче ӗмӗр- лӗх халал пулӗ. 14 Ӳт кастарман арҫынна, [саккӑрмӗш кунне] хӗрринчи ӳтне кастар- манскере, ҫав чуна ӗнсӗ хӑйӗн халӑхӗ хушшинчен пӗтермелле, мӗншӗн тесес- сӗн вӑл Манӑн халала пӑсать, тенӗ.