Страница 108 из 140
470
D. п. IV, 31, с. 732: πάντων καί τών κακών άρχή καί τέλος Εσται τό άγαθόν τοΰ γάρ αγαθοί Ενεκα πάντα καί δσα αγαθά, καί δσα έναντία· καί γάρ καί ταΰτα πράττομεν τό άγαθόν ποθοΰντες· ούδείς γάρ είς τό κακόν άποβλέπον ποιεί διό ούτε ύπόστασιν έχει τό κακόν, άλλά παρυπόστασιν (al. παρ’ ύπόστασιν), τοΰ άγαθοΰ ένεκα καί ούχ έαυτοΰ γινόμενον.
471
D. n. fV, 35, с.736: εί έκ τάγαθοΰ τδ δύνααθαι τού διδόντος, κατά τά Λογία, τά προσήκοντα π&σιν άπλώς, ούκ έπαινετόν ή τής έκ τάγαθοΰ τών οικείων άγαθών έξεως άμαρτία, καί παρατροπή, και άποφυγή, καί άπόπτωσις.
472
IV, 33, с. 733: πρόνοια<…>των αύτοκινήτων ώς αύτοκινήτων προνοε.
473
Ер. X (Ioanni Theologo), с. 1117. Подробное рассмотрение различных недоумений по этому вопросу должно было заключать особое сочинение Περί δικαίου (al. δικαιοσύνης) καί θείου δυκαιοτηρίου, не дошедшее до нас. D. n. IV, 35, с. 736. В позднейшей византийской литературе можно указать на посвященный этому вопросу трактат Марка Ефесского Περί άσθενείας Ανθρώπου, где решение дается всецело на основе ареопагитских воззрений. W. Gass. Die Mystik des Nik. Cabasilas. 83–86.
474
C. h. XI, 2, c.284: ε(ς τρία διήρηνται τφ κατ' αυτούς ύπερκοσμίφ λόγφ πάντες θείοι νόες, ε(ς ούσίαν, καί δύναμιν, καί ένέργειαν.
475
D. n. cap. V‑VII, VIII, IX.
476
D. n. V‑VII; cf. V, 1, c.816; VII, 2, c.868.
477
D. n. V, 2, c.816: (ό λόγος τήν πρόνοιαν) αγαθότητα καί πάντων αγαθών αΙτίαν ύμνεΓ, καί βν, καί ζωήν, καί σοφίαν, τήν ούσιοποιδν, καί ζωοποιόν, καί σιφοδότιν αΙτίαν, τών ούσίας, καί ζωής, καί νοΰ, καί λόγου, καί αίσθήσεως μετειληφότων. VII, 1, с. 865: τήν άγαθήν καί αίωνίαν ζωήν, καί ώς σοφήν — ύμνώμεν.
478
D. n. V, 4. с. 817: καί ού τά δντα μόνον, άλλα καί αύτδ τδ είναι τών δντων, έκ τοΰ προαιωνίως 6νιος. V, 5, с. 820: (ό θεδς τδ προεΓναι καί ύπερεΓναι προέχων, και ύπερέχων, τδ είναι πδν (al. πάντα), αύτό φημί καθ’αύτδ τδ είναι, προύπεστήσατο, καί τφ είναι αύτφ πάν τό όπωσοϋν δν ύπεστήσατο.
479
D. n. V, 5, с.820: καί αύτά καθ’αύτά πάντα ών τά δντα μετέχει, τοΰ αύτδ καθ' αύτδ είναι μετέχει.<…>τάς αύτομετοχάς εύρήσεις τοΰ είναι πρώτον αύτάς μετεχούσας καί τφ είναι πρώτον μένουσαςΕπειτα τοΰδε ή τοΰδε άρχάς οΰσας, καί τφ μετέχειν τοΰ είναι, καί ούσας καί μετεχομένας.
480
D. n. V, 6, с. 820: fcmv έξ αύτής (τής αύτοΰπεραγαθότητος), καί fcv airrfl, καί αύτο τδ είναι, καί at τών δντων άρχαΐ (V, 7: δσα τφ είναι δντα, τά δντα πάντα χαρακτερίξει), καί τά δντα πάντα.
481
D. n. V, 8, с. 824: παραδείγματα δέ φαμεν είναι τούς έν θεφ τών δντων. ούσιοποιοϋς λόγους, οϋς ή θεολογία προορισμούς καλεΓ, καί θεΓα καί άγαθά θελήματα.
482
D. n. VII, 2, C.869: Έαυτήν οδν ή ΘεΓα σοφία γινώσκουσα, γνώσεται (al. γινώσκεται) πάντα.<…>ούκ δρα ό θεδς ιδίαν έχει τήν έαυτοΰ γνώσιν, έτέραν δέ τήν κοινή (al. κοινήν) τά δντα πάντα συλλαμβάνουσαν.
483
D. n. XI, 6, c.953: ού γάρ ούσίαν τινά θείαν f| άγγελικήν είναι φαμεν τό αύτδ είναι<…>. ουδέ ξωόγονον δΛλη (άλλην) Θεότητα παρά τήν ύπέρθεον<…>ζωήν, οΟτε, συνελόντα είπεΐν, άρχικάς τών δντων καί δημιουργικός ούσίας καί υποστάσεις, άσπνας al. δς τινες καί θεούς τών δντων και δημιουργούς αύτοσχεδιάσαντες άπεστοματίσαν.
484
D. n. XI, 6, с.956: Ενα Ακριβώς ό πάντων αίτιος έπέκεινα fj πάντων. V,8, с.824: κφαύτοΰ έση τό είναι, καί ούκ αύτδς τοΰ είναι.
485
Ер. II. (Cajo), с. 1069· ό πάσης αρχής ύπεράρχιος, καί τής οΰτω λεγομένης θεότητας καί 'αγαθότητος<…>έστίν έπέκεινα. Cf. M. th. V.
486
D. n. VIII, 4, c.892: τήν Ανελάττωτον Εφεσιν τοΰ αγαθού, πρδς τής ίιπειραγάθου (al. Απειροδυνάμου) δυνάμεως είλήφασιν, αυτής έφιείσης αύτοίς τό δύνασθαι καί τό είναι ταΰτα, καί έφίεσθαι Αεί είναι, καί αύτδ τό δύνασθαι έφίεσθαι τοΰ bк\ δύνασθαι.
487
D. n. VIII, 9, с. 897: ίχπολύτρωσιν αύτήν (τήν σωτηρίαν) όνομάξσυσιν οί θεολόγοι, καί καθ’ δσον ούκ έξι τά δντως δντα πρδς τό μή είναι διαπεσεΓν, καί καθ’ δσον εί α τι πρός τό πλημμελές καί δτακτον &ποσφαλείη, καί μείωσίν τι να πάθοι τής τών οικείων άγαθών τελειότητος, καί τοΰτο τοΰ πάθους, καί τής άδρανείας, καί τής στερήσεως ίιπολυτροΰται.
488
D. n. cap. IX.
489
D. n. X, 1, с. 936: διά τό πάντων αύτόν είναι παντοκρατορικήν 2δραν, συνέχουσαν καί περιέχουσαν τά Ska.
490
D. n. X, 2, с. 937: διά τδ πάντων αύτόν είναι καί αιώνα, και χρόνον. V,4, с. 817: ίχρχή καί μέτρον αιώνων καί χρόνων όντοτης, καί αίίον τών όντων, χρόνος τών γινομένων κτλ.
491
D. n. cap. XI.
492
D. n. XII, 2, с.969: θεότης δέ (έστιν) ή πάντα θεωμένη πρόνοια, καί άγαθότητι παντελεΓκαΙ πάντα περιθέουσα και συνέχουσα.
493
D. n. XIII, I, с.977: Έπ’ αύτό δέ λοιπών, εί боксу ιφ λογφ, τό καρτερώτατον (al. καρτερικώτατον) χωρώμενκαί γάρ ή θεολογία τοΰ πάντων αιτίου καί πάντα καί δμα πάντα κατηγορεΓ, καί ώς Εν δνυμνε.
494
D. n. XIII, 2, c.977: πάντα καί πάντων (al. καί παν ιών πάντων) μόριον τοΰ ένός μετέχει, καί τφ είναι (al. καί δή καί) τό Εν, πάντα tori τά δντα.
495
D. n. XIII, 2, с.980: καί δνευ μέν (al. μέντοι) τοΰ ένός ούκ Εσται πλήθος, δνευ δέ τοΰ πλήθους ίσται τό Εν.
496
D. n. XIII, 3, с.980: Kai ούκ δν εΰροις τι τών δντων, δ μή τφ ένΐ καθ'δ πδσα ή θεότης ύπερουσίως όνομάξεται, καί Εστι τοΰθ’δπερ έστί, καί τελειοΰται, καί διασώζεται. Kal χρή<…>ένιαίως ύμνεΓν τήν δλην καί μίαν θεότητα, τό πάντων αίτιον Εν<.„>καί ύπέρ αύτό τό Εν δν<„.>έπείπερ τό δν Εν, τό έν τοις οδσιν, ένάριθμόν έστιν· δριθμός δέ ούσίας μετέχει· τό δέ ύπεροΰσιον Εν, καί τό 5ν Εν, καί πάντα δριθμόν όρίξει<„.>. Διό καί μονάς ύμνουμένη καί τριάς ή ύπέρ πάντων θεότης ούκ Εστιν ούδέ μονάς, ούδέ τριάς ή πρός ήμών, ή άλλου τινός τών δντων διεγνωσμένη.
497
D. п. I, 1, с. 588:"Ωσπερ γάρ ϋληπτα καί ίζθεώρητα τοϊς αίσθητοϊς έστι τά νοητά,<…>κατά τδν αύτόν τής αλήθειας λόγον ύπέρκειται τών ουσιών ή ύπερούσιος άοριστία (al. απειρία, άοριστία καί απειρία)· καί τών νοών, ή ύπέρ νοΰν ένότης· καί<…>ύπερούσιος ούσία, καί νοΰς άνόητος, καί λόγος άρρητος· άλογία καί ανοησία καί ανωνυμία, κατά μηδέν τών δντων οΰσα.
498
D. n. 1,2.
499
D. n. XIII, 3, с.981: πόθφ τόΰ έννοεΓν τι καί λέγειν περί τής ά{φήτου φύσεως έ κείνης, τδ τών όνομάτων σεπτότατον (τό τής άγαθότητος) αύτ^ πρώτως καθιερσύμεν.
500
D. n. II, 7, с.645: ούδέν Ετερον νοοΰμεν, ή τάς εις ήμας t| αύτής προαγομένας δυνάμεις.
501
D. п. II, 8, с. 645: ούδέ γάρ έσην ακριβής έμφέρεια τοϊς αίτιατοϊς καί τοίς αίτίοις.
502
D. п. II, 7, с. 645: όπως δέ ταΰτά έσην, ούτε είπεΓν, ούτε έννοήσαι δυνατόν.
503
D. n. II, 9, 10, с.648: ’Αλλά καί τδ πάσης θεολογίας έκφανέστατον, ή καθ’ ήμδς ‘ Ιησού θεοπλαστία, καί άρρητός έστι λόγιρ παντί, καί άγνωστος νφ παντί, καί αύτφ τφ πρωτίστφ τών πρεσβυτάτων Αγγέλων, κτλ.
504
D. n. I, 6, с. 596: Ή ούχΐ τοΰτο δντως έστί τδ θαυμαστδν δνομα, τδ ύπέρ π&ν δ νομα, τό άνώνυμον, τδ παντός ϋπεριδρυμένον όνόμάτος όνομαζομένου, είτε έν τφ αίώνι τοΰτψ, είτε έν τφ μέλλοντι;.
505
С. h. II, 3, с. 141: αί μέν Αποφάσεις έπΐ των θείων αληθείς, αί δέ καταφάσεις Ανάρμοστοι.
506
M. th. I, 2, с. 1000: δέον έπ'αύτ(| (Tfj πάντων ύπερκειμένη αίτίςι) καί πάσας τάς τών δντων τιθέναι καί καταφάσκειν θέσεις, ώς πάντων αίτίςι, καί πάσας αύτάς κυριώτερον ίχποφάσκειν, ώς ύπέρ πάντα ΰπερούση, καί μή ο&σθαι τάς άποφάσεις Ιτντικειμένας είναι ταϊς καταφάσεσι, άλλά πολύ πρότερον αύτήν ύπέρ τάς στερήσεις είναι τήν ύπέρ πάσαν καί άφαίρεσιν καί θέσιν.
507
D. п. VII, 3, с. 872: ή θειοτάτη τοΰ θεοΰ γνώσις, ή δί άγνωσίας γινωσκομένη, κατά τήν ύπέρ νοΰν ένωσιν.
508
M. th. I, 2, с. 1000: Τούτων δέ δρα, δπως μηδείς τών άμυήτων έπακούση· τούτους 0έ φημι τούς έν τοίς οδσι ένισχημένους, καί ούδέν ύπέρ τά δντα ύπερουσίως είναι φανταξομένους, άλλ’ οίομένους είδέναι τή καθ’ αύτούς γνώσει τδν θέμενον σκότος άποκρυφήν αίιτοΰ. Εί δέ ύπέρ τούτους είσίν αΐ θεΓαι μυσταγωγίας τ£ &ν τις φαίη περί τών μάλλον άμΰστων, δσοι την πάντων ύπερκειμένην αιτίαν καί έκ τών έν τοΐς οδσιν έσχάτων χαρακτηρίζουσιν.
509
M. th. I, 1,3, с. 998, 1000: Οϋτω γοΰν ό θείος Βαρθολομαίός φησι, καί πολλήν τήν θεολογίαν είναι καί έλαχίστην καί τδ Εύαγγέλιον πλατύ καί μέγα, καί αύθις συν-τετμημένον. κτλ.
510
M. th. I, 1, с. 997: σϋ δέ<…>tfj περί τά μυστικά θεάματα συντόνφ διατρίβη και τάς αισθήσεις άπόλειπε, καί τάς νσεράς (al. αίοθητάς) ένεργείας, κτλ.
511
Μ. th. I, 3, с. 1000: μόνοις άπερικαλύπτως καί αληθώς (έκφαίνεται ή αγαθή πάντων αίτία) τοΐς καί τά έναγή πάντα καί τά καθαρά διαβαίνουσι, καί πάσαν πασών άγιων ακροτήτων άνάβασιν ύπερβαίνουσιν, καί πάντα ΘεΓα φώτα, καί ήχους, καί λόγους ούρανίους ίχπολιμπάνουσι.