Страница 3 из 7
яко быстъ обеднии часъ, абие присе мужъ бреме въсакое яды и ‹ златикъ. и Богу хвалу въздастъ о всехъ сихъ. въ олимъбъ же шъдъ къ меfодию брату своему начетъ жити и молитву творити бес престаниа къ Богу , тъкмо книгами беседу е.
Приидоше же съли къ цару от козаръ, глаголюще: яко испръва единого Бога знаемъ, иже естъ надъ въсеми, и тому се кланяемъ на въстокъ, да обычае студные ины дръжеще.
Евреи же усте ны веру ихъ и детелъ приети, а срацины от другую страну миръ дающе и дары многы стежут ны на свою, глаголюще: яко наша вера естъ добреиши въсехъ езыкъъ. то сего ради слемъ къ вамъ, старую дружъбу и любовъ дръжеще. езык бо велии сущи и царъство от Бога дръжите. и вашего съвета въпрашающе просимъ мужа книжна от васъ, да аще препритъ еврее и срацины, то по вашу се веру имемъ.
тъгда възыскавъ царъ философа и изъобретъ сказа ему козарску речъ, глаголе: иди, философе, къ людемъ симъ и сътвори слово и ответъ о светеи троици съ помощию ее; инъ бо никтоже не можетъ достоино сего творити. онъ же рече: аще велиши, владыко, на сиковую речъ съ радостию иду пешъ и босъ безъ всего, егоже не велеаше Господъ учеником си носити.
отвеща же царъ: аще се ты бы хотелъ о семъ сътворити, то добре глаголеши, нъ царъскую дръжаву веды и чъстъ, чъстъно иди съ царъскою помощию. абие же пути се етъ и херсона дошъдъ научи се ту жидовскыи беседе и книгамъ, осемъ чести преложи граматикиу и от того разумъ въсприемъ.
Самъренин же некои ту живеаше и приходе къ нему стезаше се съ нимъ и принесе книгы самаренскые и показа е ему. испрошъ е у него философъ, затвори се въ храмине и на молитву се наложии и от Бога разумъ приемъ, чтати начетъ книгы бес порока. узрев же самаранинъ възупии велиемъ гласомъ и рече: въ истину, иже в Христа веруютъ, въскоре дух светыи приемлютъ и благодатъ.
сыну же его абие кръщъшу и сам се кръсти по нимъ. и обрет же ту еуаггелие и Pалтиръ, росъскы писменъ писано, и чловека обретъ глаголюща тою беседою и беседовавъ съ нимъ и силу речи приемъ, своеи беседе прикладае, различии писменъ, глааснаа и съгласная и къ Богу молитву дръже и въскоре начетъ чисти и сказати, и мнози се ему дивля се Бога хвалеще.
Слышавше, яко светыи клименътъ еще въ мори лежитъ, помолив се рече: верую въ Бога светемъ клименъте надею се, яко обрести его имамъ и изнести из мора. убеждъ архиепискупа и съ клиросомъ въсемъ и говеины мужи и въседше въ корабле идоще на место, утишшу се мору велми, и дошъдъше начеше копати поюще. абие быстъ хризма многа, яко и кадило много и по семъ явише се светые мощи, еже възъмше съ великою чъстию и съ славою всехъ гражданъ вънесоше въ градъ, якоже пишетъ въ обретении его.
Козарскы же воевода съ вои шъдъ объступии христианскы градъ и оплете се о немъ. уведев же философъ не лене се иде к нему , беседовав же съ нимъ и учителнаа словеса предложи и укроти его. и обещавъ се ему на кръщение. възврати же се философъ въ свои путъ. и въ пръвыи часъ молитву творещу ему , нападоше на нъ угри, яко влъчскыи выюще, хотеще убити его.
он же не ужасе се ни оставии свое молитвы, кврие леисо тъкмо зовыи, бе бо окончалъ юже службу . они же узревше и, по божию повелениу укротееше и начеше кланяти се ему и слышавше учителнаа словеса от устъ его, отпустише и съ всею дружиною.
Въсед же въ кораблъ пути се етъ козарскаго на меотское езеро капиискаа врата къавкаискыихъ горъ. послаше же козарие противу ему мужа лукава заскопивъ, иже беседою сниде се рече ему: како вы злъ обычаи имате и ставите царъ инъ въ иного место от иного рода? мы же по роду се деемъ. философъ же къ нему рече: Богъ бо въ саула место, ничесоже, угодна деюща, избра давыда, угаждающа ему, и родъ его.
онъ же рече пакы: вы убо книгы дръжеще въ руку, от нихъ въсе притче глаголете; мы же не тако, нъ от пръсии все мудрости яко поглъщъше износимъ е, не гръдеще се о писании якоже и вы. рече же философъ к нему: отвещаю ти къ сему: аще срещеши мужа нага и глаголетъ, яко многы ризы и злато имамъ, имаши ли е веру, виде его наго? и глаголетъ: нии.
рече же ему: тако и азъ тебе глаголю: аще ли еси поглътилъ въсаку мудростъ, то скажи ны, колико род естъ до моmсеа и колико летъ естъ коториждо родъ дръжалъ. не могы же къ сему отвещати, умлъча. дошъдъшуже ему тамо, егда хотеху на обедъ сести у кагаана, въпросише же его, глаголюще: кая естъ твоя честъ, да те посадимъ на своемъ чину? он же рече: деда имах велика и славна зело, иже близъ цара стояше и данную ему славу волею отвръгъ, изгнанъ быстъ и на страну земле шъдъ обнища и ту ме роди.
аз же деднюю чъстъ древнюю ищу, не достигохъ иное приети, адамов бо есмъ вънукъ. и отвещаше же они: достоино и право глаголеши, гости. от сего же начеше на немъ чъстъ творити.
Каган же възъмъ чашу рече: пиямъ въ име Бога единого, сътворшаго всу тваръ. философ же рече, възъмъ чашу : пию въ име Бога единого и словесе его, сътворшаго словомъ всу тваръ, имже небеса утвръдише се, и животворещаго духа, имже въса сила ихъ стоитъ. отвеща къ нему каганъ: все равно глаголюще, о семъ тъкмо различъ дръжимъ: вы бо троицу славите, а мы Бога единого, улучше книгы.
философ же рече: слово и духъ книгы проповедаютъ. аще кто тебе чъстъ творитъ, твоего же словесе и духа устъ не въ чъсти иматъ, другы же пакы все трое въ чъсти иматъ, которыи убо от обою естъ чъстивеи? он же рече: иже все трое въ чъсти иматъ. философ же отвеща: темъ же мы болшее творимъ вещми сказающе и пророкъъ слушающе. рече бо Исаіа: слушаите мене, Иякове, Израилю, егоже азъ зову, азъ есмъ пръвыи, азъ есмъ въ векы; ныня Господъ посла ме и духъ его.
Иудеи же стоеще окръстъ его рекоше ему : ръци убо, како можетъ женскы полъ Бога въмести въ чрево, на нже не можетъ ни възрети, а не мен ли родитъ и. философ же показавъ пръстомъ на кагана и на пръваго светника его рече: аще кто рече, яко пръвы съветникъ не можетъ чредити кагана, пакы же речетъ, последнии рабъ сего можетъ кагана и чредити и чъстъ ему сътворити, что имамъ нарещи и, скажите ми, неистова ли или съмыслъна? они же рекоше: и зело неистовъ.
философ же къ нимъ рече: что естъ от видимые твары чъстнеиши въсехъ? отвещаше ему : чловекъ, по образу бо божию сътворенъ естъ. пакы же къ нимъ рече философъ: то како несутъ тресновени, иже глаголютъ, не может се въместити въ чловека Богъ ; а онъ и въ купину се въмести и въ облакъ бурею и дымъ явлъ се моmсеови и иову. како можеши иного болеща исцелити.
чловечъску убо роду на истление пришъдъшу , от кого би пакы обновление приелъ, аще не от самого творца. отвещаите ми, аще врачъ хоте приложити пластиръ болещимъ, приложит ли древе или камени или нии? и явит ли от сего чловека исцелевша? и како моmси духомъ светымъ въ своеи молитве рече, руце простъръ: въ громе камении и гласе трубнемъ не являи ны се к тому, Господи щедрыи, нъ въсели се въ наше утробы, отемъ наше грехы.
Акила бо тако глаголетъ. и тако разидоше се съ обеда, нарекше дънъ, въ нже беседуютъ о всехъ сихъ. седше же пакы съ каганомъ, рече философъ: азъ убо есм чловекъ единъ въ васъ без рода и другъ, о бозе же се стезаемъ, ему же сутъ въ руку всакаа, и сръдъца наша. от васъ же, иже сутъ силии въ словесехъ, беседующиимъ намъ, яже разумеютъ, да глаголютъ, яко тако естъ, а ихже не разумеваютъ, да въпросетъ, сказаемыи.
отвещаше же Иудеи и рекоше: и мы дръжимъ въ книгахъ и слово и духъ. скажи же нам, которыи законъ дастъ Богъ чловекомъ пръвее, моmсеов ли или иже выи дръжите. философ же рече: сего ли ради въпрашаете, да пръвы законъ дръжите? отвещаше они: еи, пръвы бо подобаетъ. философъ рече: аще хощете пръвы законъ дръжати, то от обрезаниа уклоните се сетно.
рекоше же они: чесо ради сице глаголеши? философ же рече: скажите ми не потающе, въ обрезани ли естъ пръвы закон данъ или въ необрезании? отвещаше они: мнимъ, въ обрезании. философъ рече: не ноеви ли Богъ законъ дастъ пръве по заповедании и отпадании адамове, заветомъ нарицае законъ? рече бо к нему: се азъ въздвижу законъ мои с тобою и съ семенемъ твоимъ и въсее земле, тръми заповедми дръжимъ.
и: вса ядите, яко и зелие травное, елико на небеси и елико на земли и елико въ водахъ, разве меса въ кръви душа его не ядите. и: иже пролеетъ кръвъ чловека, да пролеетъ се своя его въ нее место. что глаголете, противу сему пръвы законъ дръжати? иудеи къ нему отвещаше: пръвыи законъ моmсевъ дръжимъ, сего же нестъ Богъ нареклъ закона, нъ заветъ, яко и пръвеи заповедъ къ чловеку въ раи и къ
Аврааму инако, обрезание, а не законъ; ино бо естъ законъ, ино же заветъ, различно бо естъ, творцъ нареклъ обое. философ же отвеща къ нимъ: азъ бо о семъ скажу сице, яко закон се наричетъ заветъ, Богъ бо глагола къ Аврааму: даю законъ мои въ плъти вашеи, еже и знамение нарече, яко будетъ между мною и тобою. ты же пакы къ еремии въпиетъ: послушаите завета сего и възглаголеши, бо рече, къ мужемъ Иудовомъ и живущиимъ въ Иеросолиме и речеши къ ним: тако глаголетъ Господъ Богъ Израилевъ: проклетъ чловекъ, иже не послушаетъ слово завета сего, иже заповедахъ отъцемъ вашимъ въ дъни, въ неже изведохъ е изъ земле егmптъскые.