Гностицизм и Церковь в отношении к Новому Завету

Страница 7 из 10

В этой реконструкции стихи, подвергшиеся переделке со стороны Маркиона, напечатаны полностью в их измененном виде — Срвн. проф.. М.Д.Муретов. Эрнест Ренан и его "Жизнь Иисуса." СПб., 1908, с. 394—396.

[48] Tertull. De praescr. cap. 38: Alius manu scripturas, alius sensus expositione intervertit. Neque enim si Valentinus integro instrumento uti videtur. non callidiore ingenio, quam Marcion, manus intulit veritati. Migne, PL., t. 2, col. 62C. cap. 17: Ista haeresis... si aliquatenus integras praestat, nihilominus adversas expositiones commentata convertit, col. 35A. De resurr. carnis, cap.

63: vel stylo vel interpretationecorrumpens. PL., t. 2. col. 934A. Cfr. Irenaeus. Contra haer. I 36 paratrepontez taz epmhneiaz, cai radionrgountez exhghdeiez. Migne, PG., t.7, col. 477A. Сочинения, с. 29. III.12,12: Reliqui... Seripturas quidem confitentur, interpretationes vero convertunt. PG., t.7. col. 906B.

[49] Iren. Contra haer. 111.2,2. Migne.PG., t.7, col. 847A. Сочинения, с. 221. Gfr. I. 7, 3: разъясняют пророчества, полагая, что иные сказаны Матерью (apo thz mhtroz), иные семенем (apo tou opirmatoz), а иные Демиургом. И Иисус так же, говорят, иное изрек от Сотера, иное от Матери и иное от Демиурга. PG., t.7, coil. 516В 517А. Сочинения, с. 39-40. Подобное сообщает Ипполит о наассенах. Philosoph.

X9: cai omou d autou lelalhcenai taz treiz ousiaz toiz trisi genesi. Migne, PG., t. 16, col. 3419B.

[50] Liechtenhan делает предположение, что сказанное Иисусом от Сотера было собрано у валентиниан в Euaggelion alhJeiaz, так что разделение слов Иисуса на указанные три класса имело отношение к церковным каноническим Евангелиям, а не к "Евангелию истины", которое по самому своему названию не могло уже заключать в себе чего-либо несовершенного, происходящего от Демиурга. Die Offenbarung im Gnosticismus. SS. 69-70.

Но Ирипей "Евангелие истины" называет "in nihilo conveniens apostolorum Evangeliis" (Contra haer. 111. 11,9. Migne, PG., t.7. col. 891 В), а потому скорее можно признать вместе с Zahn'ом это "Евангелие" особым дополнительным Евангелием. Geschichte des neutestamentlichen Kanons. I 2, S. 750. Cfr. SS. 748-750.

[51] Об этой теории см. у Иринея. Contra haer. 111.5,1,2. 12,6,13. Migne, PG., t.7. coil. 858-859. 898С-899В. 907А-В. 907А-В. Сочинения,с.227-228. 256-257.263-264.

[52] Excerpta ex scriptis Theodoti, 66: o Swthr touz apostolouz edidasce, ta men prota tupicwz cai musticwz, ta de ustera parabolicwz cai snigmenoz, ta de trita swjwz cai umnwz cata monaz. Migne, PG., t. 9. col. 689C. Cfr. Iren. Contra haer. II. 27,2:et ipsi testantur dicentes in abscondo haec eadem Salvatorem docuisse non omnes, sid aliquos discipulorum, qui possunt capere, et per argumenta, et aenigmata, et parabolas ab eo significata intelligentibus. Migne, PG., t.7, col. 803C. Сочинения, с. 189. См. еще 1 3,1. col. 468, с. 26.

[53] Против такого применения слов Христовых подробно полемизирует Тертуллиан. De praescr. сарр. 8—12. О том, как гностики доказывали необходимость аллегорического толкования Священного Писания, см. Carola Barth. Die Interpretation des Neuen Testaments en der valintinianischen Gnosis. Leipzig. 1908. SS. 11-16.

[54] Contra haer. 18,1. Migne, PG., t.7. col. 520B-521A. Сочинения, с. 41. Cfr. замечание Liechtenhan'a. Die Offiinbarung im Gnosticismus. S. 71. Anm. 1.

[55] Contra haer. 13,6. Migne, PG., 1.7. col. 477В. Сочинения, с. 29.

[56] Cfr. Liechtenhan. Die Offenbarung im Gnosticismus. S. 78. Th. Zahn, Geschichte des neutestamenthchen Kanons, I 2. S. 720.

[57] Так Мф. 10,38. Лк. 14,27. Мрк. 10,21 по гностическому изъяснению, приводимому у Иринея (Contra haer. 1.3,5. Migne, PG., t.7, col. 476A. Сочинения, с. 28), указывает на eroz, (что такое eroz — см. 1, 2,4), именно на его скрепляющую (thn edrastichn) деятельность, но в Excepta ex Theod. 42 (Migne, PG., (. 9. col. 680A). Мф. 10,38 дается иное, весьма туманное изъяснение, где крест уже сопоставляется с телом Иисусовым. Cfr. С. Barth.

Die Interpretation des Neuen Testaments... SS. 25-26.

[58] Contra haer. 13,1. Migne, PG., t.7. col. 469A, 468A. Сочинения,с. 27, 26.

[59] Contra haer. 13,2. Migne, PG., t.7. col. 469A-B. Сочинения, с. 27.

[60] Contra haer. 13,3. Migne, PG., t.7. col. 469-473. Сочинения, с. 27-28.

[61] Contra haer. 13,1. Migne, PG., t.7. col. 468A. Сочинения, с. 26.

[62] Другие примеры толковании гностических у Liechtenhan'a. Die Offenbarung im Gnosticismus, SS. 72-75. Брошюра С. Barth'a. Die Interpretation des Neuen Testaments... представляет почти только сборник образцов аллегорических толкований, особенно SS.3-9,16-32.

[63] De praescr. cap. 17: Tantum veritati obstrepit adulter sensus, quantum et corruptor stylus. Migne, PL., t. 2, col. 35A. Cfr. De resurr. carnis, cap. 63. PL.., t. 2, col. 934A.

[64] Об этом говорит часто Ориген. De princ. IV,9: Гrajh... wz pros to yilon gramma ezeilhmmenh (Migne, PG., t. 11. col. 360B). Selecta in psalm, horn. 5,5 en psal. 36: legem secundum litteram tantummodo intelligentes(PG., t. 12, col. 1364C). Comment in Matth. t. XV,3: O Marciwn... jascwn mh dein allhgorein thn yrajhn (PG., t. 13. col. 1261A. Cfr. not. 98. coil. 1261-1262D). Th. Zahn. Geschichte des neutest. Kanons, 1, 2. S. 587 Anm. 2.

Против Маркиона иногда защищает аллегорическое понимание текста и Тертуллиан. Adv. Marc. 111,5.14. IV, 20. Migne, PL.. t. 2. col. 354A, 362A, 436В. В диалоге с Магефием идет такой спор. I, 1: Adamant, dixit: Spirtalem dicis esse sensum scripturis, an purum et historicum nec aliud aliquid intrinsecus continentem? Megethius dixit: Puras dico et hoc tantum, quod scriptum est, habere, nec quicquam aliud... Meg.

dixit: Ubi scriptum est, esse parabolas, ilia spiritalia sunt, cetera vero historica. Caspari, Kirchenhislopische Anecdota. 1, p. 11.

[65] Буквально хотели понимать гностики пролог ев. Иоанна. Iren. Contra haer. 1, 8,5. Migne, PG., t.7, col. 532 sqq. Сочинения, с. 44 46. "Также злонамеренно, говорили: если небо престол Божий, а земля — подножие Его, а небо и земля, как сказано, прейдут, то будто с пришествием их должен прейти и Бог. восседающий па них, и посему Он не есть Бог всевышний".

Здесь уже Ириней укоряет гностиков за то, что они putant Deum more hominis sedere. Contra haer. IV,31. Migne. PG., t.7, coil. 979C-980A. Сочинения.с. 323.

[66] Iren Contra haer. 111.11,1. IV.34,1,35.2. PG., t.7, coil. 344A, 857В- С, 1083С, 1087С. Сочинения, с. 220, 226,414, 418. Tertull. Adv. Marc. 1V,2. Migne, PL., t, 2, col. 392B.

[67] Iren. Contra haer.III. 1,1. Migne, PG., t.7, coil. 844B-845B. Сочинения, с.220. Свидетельство Иринея приводит Евсевий. Н.Е. V. 8. Подобные замечания рассеяны и в разных частях Тертуллианова труда adversus Marcionen.

[68] Contra haer. III. 11,8. Migne, PG., t.7, coil. 885-890. Сочинения, с. 249-250.

[69] "При таком положении вещей, суетны и невежественны и кроме того дерзки все те, которые искажают (oi aJetountez) идею Евангелия и привносят видов Евангелия больше или меньше сказанных". Contra haer. III.11,9. Migne, PG., t.7, col. 890A. Сочинения, с. 250. Cfr. V.30,1: "таковой, непременно, подвергнется не малому наказанию, какое будет тому, кто прибавляет или убавляет что-либо от Писания" PG., t.7, col. 1204В-С. Сочинения, с. 510.

[70] De praescr. cap. 19. Migne, PL., t. 2, col. 36A.

[71] De praescr. cap. 15. Migne PL., t. 2, coil. 33B-34A.

[72] De praescr. cap. 38. Migne PL., t. 2, coil. 62B.

[73] De praescr. cap. 37: non esse admittendos haereticos ad incundam de Scripturis provocationem... Ita non christiani nullum jus capiunt christianarum litterarum. Migne, PL., t. 2. col. 61B. Cfi. cap. 45: certis et justis, et necessariis praescriptionibus repellendas a collatione Scripturarum. PL., t. 2, col. 74A.

[74] De praescr. cap. 37. Migne, PL., t. 2, col. 61B-G.

[75] Adv. Marc. IV 4: id vertus, quod prius. Migne, PL., t.2, col. 395B. IV5: veritas falsum praecedat necesse est. col. 397A. IV4: In quantum cnim falsum corruptio est veri, in tantum praecedat necesse est veritas falsum. Prior erit res passione, et materia aemulatione. col. 394B. Cfr. De praescr. cap. 31. col. 5 IB.

Претензии к содержанию